مرجع مقالات مسجد توفیق

زهد نیرویى مانع درونى در وجود آدم میباشد که اورا در قبال ارتکاب شغل های مغایر مراقبت مى‌‏نماید.

جايگاه بالای زهد آن میباشد که خلال غربت از گناهان و حرام‌ها، از آنچه احتمال گناه‌بودن آن ها می‌رود و از مکروهات نیز اجتناب گردد. زهد و تقوا داراى روند، شاخه‌ها و اثراتی میباشد که در آدرس مسجد توفیق مشهد جواب تفصیلی به آنان خوا‌هیم پرداخت.

جواب تفصیلی
"زهدو تقوا" اصولا از ماده "وقی یقی وقایه" به معناى قراردادن خود رزرو مسجد توفیق مشهد در پناهگاه میباشد.[1] و در اصطلاح شرع، به معناى خویشتن‌دارى در قبال گناهان است.

به عبارت دیگر زهد و تقوا نیرویى مانع میباشد که به طور یک ملکه نفسانی و نیروی درونی در آدم به وجود آمده و اورا در قبال سرکشی شهوات و ارتکاب شغل های بر خلاف مراقبت مى‏‌نماید شماره مسجد توفیق مشهد . کمال زهدو تقوا آن میباشد که ضمن غربت از گناهان و محرمات، از مشتبهات نیز اجتناب گردد.

در آیه ها و روایات، تشبیهات فراوانى براى زهد و تقوا گفته شده که به برخی از آنان اشاره می گردد:

1. زاد و بار: قرآن زهد را به زاد و بار تشبیه کرده و آن را شایسته ترین زاد و بار شمرده و می فرماید:" بار برگیرید پس به صدق که شایسته ترین بار زهد میباشد".[2]

2. جامه: و نیز آن را به خرقه تشبیه کرده و زهد و تقوا را شایسته ترین خرقه دانسته میباشد: " خرقه زهدوتقوا، شایسته ترین خرقه براى شما میباشد.[3]

3. دژی نیرومند: امام علی(ع) میفرماید " اى بندگان آفریدگار! بدانید که زهد و تقوا دژى مستحکم و غیر قابل نفوذ میباشد".[4]

4. مرکب راهوار: و نیز در صحبت دیگری می فرماید: "زهدو تقوا مانند مرکبى راهوار میباشد که در دست گرفتن آن در مشت سوارش بوده و او‌را تا دل فردوس پیش مى‏‌پیروزی."[5]

5. بعضى از بزرگان، زهدوتقوا را به وضعیت کسى تشبیه کرده‏‌اند که از سرزمینی مملو‌از خار عبور مى‌‏نماید و سعى دارااست دامن خویش را تماما عده‌ کرده و با احتیاط قدم بردارد مبادا نوک خارى در پایش بنشیند، و یا این که به لباسش جراحت برساند.[6] از این تشبیه به خوبى استعمال مى‌‏خواهد شد که زهدو تقوا بدین وجود ندارد که آدم انزوا و کناره‌گیری را گزینش نماید، بلکه بایستی در دل اجتماع باشد و درصورتی که اجتماع آلوده و کثیف بود، خویش را نگهداری نماید.[7]

زهد و تقوا، آرم ایمان به" مبدء" و "معاد" یعنى پروردگار و رستاخیز و میزان فضیلت و افتخار بشر و مقیاس سنجش شخصیت وی در اسلام به شمار می آید.[8]

از لحاظ قرآن "زهدوتقوا" نوری الاهى میباشد که هر جا راسخ گردد، دانش و علم‏ مى‌‏آفریند.[9]

پروسه زهد

زهدو تقوا داراى مراحلی میباشد. بعضى از بزرگان براى تقوى سه مرحله قائل گردیده‏‌اند:

1- نگهدارى نفس از گرفتار‌شدن در دوزخ و جهنم و عذاب جاویدان از روش علم آموزی اعتقادات درست.

2- خودداری از هر سیرتکامل گناه اعم از رخنه‌ واجب و فعل معصیت.

3- خویشتن‌دارى در قبال آنچه قلب آدمى را به خویش سرگرم مى‏‌دارااست و از حق پشیمان مى‌‏نماید، و این تقواى خاصیت بلکه خاص الخاص میباشد.[10]

شاخه‌های زهدو تقوا

زهدو تقوا داراى شاخه‏‌ها و شعبه‌هاى زیادی میباشد، که از آن در میان می‌اقتدار به شاخه‌های پایین اشاره نمود:

تقواى مالى و اقتصادى، تقواى جنسى، تقوای اجتماعى، تقواى سیاسى، تقوای اخلاقی و ...

آدم صالح فردی میباشد که زهد را در کل این جهات رعایت نماید.

اثر ها زهد و تقوا

زهد و تقوا اثر ها مثبت متعددی در معاش بشر دارااست که به بعضا از آن ها اشاره می کنیم:

1. آدم‌سازی: امام علی(ع ) می فرماید: زهد یک خصوصیت روحی و یک تربیت معنوی میباشد که در پرتوش جان بشر ساخته و پرداخته میشود.[11]

2. مسؤلیت‌پذیری: شخص صالح از زیربار مسئولیت‌های فقهی کتف خالی نمی‌نماید، بلکه آنان را مشتاقانه می‌پذیرد و رنج‌ها و مشکلاتش را به جان می خرد و مسیر را هموار می‌نماید.

3. آزادگی: زهدوتقوا وسیله آزادی آدم از هر بندگی میباشد هر که دارنده زهد میباشد در قبال شهوات به زانو در نمی‌آید؛ در قبال رده و دیگر تمایلات نفسانی تسلیم نمی شود، بنابر این از هر هلاکتی در هواخواهی میباشد.

4. رستگاری در آخرت: زهدوتقوا کلید هدایت میباشد و شخص پارسا با جاری ساختن شغل های مثبت و قدم برداشتن در مسیر هدایت، خلال خوشبختی در جهان به استحصال جایزه‌های اخروی و ذخیره آن برای روز معاد چیره میشود.

ما در گویش فارسی می‌گوییم : ((می‌رویم دیدن فلانی)) همین یعنی زیارت .‏
معمولا هم بشر به زیارت جایی می رود که شم نیاز می نماید: اینجانب زیرا دوست دارم در درس هایم ‏چیره بشوم ؛ به دیدن کسی می‌روم که وی نیز در درس هایش برنده شد‌ه‌است تا از وی فرمول توفیق را ‏بپرسیم. آدرس مسجد توفیق مشهد عموم به زیارت و دیدار آن هایی می‌روند که در المپیاد، میادین ورزشی و عرصه های متعدد ‏معاش رده می‌آورند. این نشانه میدهد که عموم برای به کار گیری به زیارت میروند ؛ پس در زیارت یک ‏مفهوم پنهان میباشد ؛ اینکه اینجانب به کمالی نیاز دارم و آن فردی هم که می‌خواهم به زیارتش بروم، کمالی ‏دارااست که اینجانب نیاز دارم واز آن استعمال کنم.‏ رزرو مسجد توفیق مشهد

تعریف و تمجید زیارت

زیارت یعنی رغبت یافتن، از سه رکن «زائر»، «مزور» و «تمایل قلبی» تشکیل میشود که درصورتی که هر کدام ‏از این سه رکن نباشد، زیارت معنا نخواهد داشت. مداقه زیارت از آن جاست که برهان رابطه و تعلق ‏بشر شماره مسجد توفیق مشهد به اهل بیت و منشأ خیرات و برکات و نزول سود و ثواب و اجر میباشد. در احادیث بر فضیلت زیارت ‏فرستاده اکرم (ص) و امامان معصوم (علیهم السلام) تأکید گردیده و هدف ها و اثر ها فراوانی برای آن شمرده گردیده ‏میباشد. همینطور در تمدن اسلامی برای اجرا عبادی ازجمله زیارت، آداب و دستورهای ویژه ای وجود داراست ‏که در زیارت طومار های معصومان مذکور میباشد. ‏

زیارت، بر قرار کردن رابطه قلبی با حجت آفریدگار و خویش را در تشعشع نتیجه وی قرار دادن میباشد.‏

زیارت، دیداری میباشد مشتاقانه و عاشقانه در پیشگاه معشوقی که وی خویش شیدا خداست.‏

زیارت، احترام و گرامیداشت مزور و گران قدر شمردن بزرگان آیین میباشد.‏

زیارت، جلوه ای از محبت و مودّت بر اما معبود و ادای ثواب رسالت میباشد .زیارت، فن ای از باورها و ‏اعتقادات مذهبی میباشد که با احساسات تمیز و عاطفه ها بهتر انسانی هم پا می‌گردد.‏

زیارت، خیر پرستش مردگان بلکه دیدار زندگان حقیقی و واقعی میباشد با دیده دل؛ قرآن می‌فرماید‎:‎

‏((وَلا تَاحساسَبَنَّ الَّذینَ قُتِلُوا فی سَبیلِ اللَّه امواتاً بَلْ احیاءٌ عند رَبِّهم یرزقون فَرِحینَ بِما اتاهُم اللَّهُ ‏مِن فَضلِهِ))‏

ای نبی! هیچ زمان گمان مبر اشخاصی که در رویه آفریدگار کشته شدند، مردگانند! بلکه آن‌ها زنده اند، و نزد ‏پروردگارشان روزی داده می گردند. آنان به خیال و خاطر نعمت های فراوانی که خدا از ادب خویش به وی ‏بخشیده میباشد، خوشحالند.‏

زیارت، برقرار ساختن رابطه حقیقی با حجت الهی میباشد.‏

زیارت، بیعت دوباره مأموم میباشد با امام، اعلام وفاداری میباشد با رهبر و ابراز بی فغان از هر فسخ و طاغوت ‏میباشد‎.‎

زیارت، علامت ایمان، صداقت و قدرشناسی میباشد و وسیله بالا بردن معارف و رفتار انسانی میباشد‎.‎

زیارت در قرآن

از آنجا قرآن مهم‌ترین توکل گاه فکری و عملی مسلمان ها میباشد به پژوهش کوتاه پیرامون زیارت در قرآن می ‏پردازیم

سیره فرستاده این بود که بر لاشه مردگان نماز می‌خواند. و بر رمز مزارشان می ایستاد و برایشان دعا و طلب ‏مغفرت میکرد. قرآن رسول صلی الله علیه و آله را از نمازگزاردن و زیارت قبور منافقان نهی نمود و ‏فرمود‎: ‎وَ لا تُصَلِّ عَلی أَحَدٍ مِنْهُمْ ماتَ أَبَداً وَ لا تَقُمْ عَلی قَبْرِهِ إِنَّهُمْ کفَرُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ ماتُوا وَ هُمْ ‏فاسِقُونَ

بر هیچ یک از آنها نماز نخوان و بر کنار قبرش نایست به این دلیل که آنان به آفریدگار و رسولش کافر گردیده و در درحال حاضر ‏فسق از عالم رفته اند. معنی آیه تایید صلاحیت زیارت را می‌رساند‎.‎
قرآن علاوه بر نقل ماجرا اصحاب کهف میفرماید: گروهی به زیارت قبور آن ها آمدند و گفتند ما مسجدی در ‏کنار مدفن آنان می‌سازیم تا خاطره آن ها فراموش نشود و گزینه زیارت قرار گیرند‎.‎‏ ‏

در شرایطی که به طور اتفاقی وارد موزه‌ای شویم به راحتی خواهیم توانست بخشی را که به هنر اسلامی وابستگی داراست از باقی اثر ها موزه تشخیص دهیم. ولی شاخصه هنر اسلامی چیست؟ و چه آدرس مسجد توفیق مشهد اصولی سبب ساز تفکیک این هنر از سایر هنرها می‌گردد؟

قلمرو هنر اسلامی ، محدوده ای گسترده از آفریقای شمالی، آسیای مرکزی و هند تا اروپای رزرو مسجد توفیق مشهد شرقی و اسپانیا را دربر می‌گیرد، ولی تشخیص هنر اسلامی که از 622 میلادی تا زمان امروز را مشمول می گردد، به رغم پراکندگی و تنوع بزرگ تمدن های ساکن، برای ما غیر ممکن وجود ندارد.

گویی خصوصیت هایی خاص در کلیه این زمان لبریز فراز و نشیب، به طور امری شماره مسجد توفیق مشهد اثبات در همگی هنرهای بصری و تجسمی حضور دارا‌هستند که‌این کشورهای کلان را به هم لینک میدهند.

از سویی دیگر تعدد دودمان هایی که بر این قلمروها حکمرانی کرده اند، بیشتر مورخین سرشناس را مبهوت و سرگردان می نماید و تناوب پیکار ها، کودتا ها، تهاجمات و ستیزه های شهری این لحاظ را تقویت می نماید که صرفا چیزی که در معاش هنرمندان و حامیان هنری آن‌ها وجود نداشته، صلح و صفا بوده میباشد.

ولی به رغم این سرو صداِ ظاهری و حتی‌د‌ر زمان هایی که فروپاشی های سیاسی چهره داده، هنرمندان اثر ها بسیار خوب و طرح های دکوری بدیعی خوی کرده اند که به نحوه بی نظیری سراسر مملو از تزئین و نقوش عجیب اند.

البته مهم‌ترین خصوصیت های بصری در هنرهای اسلامی که نسبتاً در همگی روزگار های حکومت اسلام به طور امری اثبات تکرار گردیده عبارتند از:

سطح های مملو از تزئین
اولی خصوصیت هنرهای اسلامی که در نگاه ابتدا جلوه می نماید، عدم حضور بخشی خالی از تزئین در تاثیر هنری میباشد.

به طریق باورنکردنی گویی هنرمند اسلامی وحشتی از تهی بودن شیت داشته و در فیض از هر سطح فارغ از دکوری هجران جسته میباشد. در هنر اسلامی، سطح های گوناگون جدای از موضوعات متفاوت در اصل پوشیده از تزئیناتی میباشد که اکثر زمان ها در مقیاس های خرد و به طور ترکیبی از گونه های متفاوت تزئینات میباشند.

بعضی مفسرین هنر اسلامی این سطح ها مالامال تزئین را فیض نهی کردن تصویرگری انسانی و حیوانی می‌دانند که به رغم وجود آیه ای مشخص و معلوم در کتاب مقدس قرآن، در کل تاریخ هنر اسلامی رایج و مرسوم بوده میباشد.

وجود عنصر خط و خوشنویسی عربی
مورد آینده که نسبتاً در همگی هنرهای اسلامی شایع و معمول میباشد، به کارگیری از خط عربی و کتابت آیه ها مقدس در بستر تاثیر هنری میباشد.

اعجاز رسول مکرم اسلام، کتاب مقدس قرآن میباشد؛ کتابی تغییرناپذیر که همه نیازهای اکنون و آتی انسان را جواب داده و مراجعه به آن قلب و روح را ادب میبخشد. از همین رو بیراه وجود ندارد که هر اثری با کتابت آیه ای بر آن تبرک یابد و به وادی معنویت وارد شود.

استعمال از نقوش اسلیمی
خلال نوشتار عربی، یک نوع از پیچش تاکی، دارای شهرت به اسلیمی ، از طرح های دکوری مهم اسلامی میباشد.

این نقوش متنوع اسلیمی در اکثری از هنرهای اسلامی از تزئینات کتاب، نقش قالی، کاشی تا نقوش ظروف به چشم می‌خورد. به کار گیری از نقوش اسلیمی که اکثر اوقات با موادتشکیل دهنده پیکره ای، کتیبه ای و هندسی ادغام می‌شود، موجب خوی ریتم و تداوم بصری مجموعاَ دامنه یک تاثیر گردیده و عدم وضوح طرح اسلامی را تقویت می نماید.

کاربست هندسه
چهار‌مین عنصر مهم در هنر اسلامی هندسه میباشد. به رغم این که تزئین هندسی در منسوجات و سفال های عصر یونان و روم باستان یافت میشود، البته این نوع تزئین نقش پررنگ ای در طرح های اسلامی پیدا نموده است.

صورت ستاره ای و چندین ضلعی در مجموع هنرها حضور داراست و منبعی از تزئینات معماری را مهیا آورده میباشد. مانند نقش اسلیمی این طرح های هندسی با آن گره های بی آلایش و طومارهای اسلیمی نقوشی متنوع را ساخته اند که در ادغام با نقوش حیوانی، انسانی و خطوط خوشنویسی به نحوه تعجب آور ای قشنگ و مسحور کننده اند و نوعی از تزئین را بوجود آورده اند که منحصربه‌فرد به هنر اسلامی میباشد و در هیچ هنر دیگری نظیر ندارند.

عنایت و آداب مسجد از بینش آیه ها و احادیث

چکیده

پژوهش درست بعدها اثر ها هر پدیده به شعور صحیح از مضمون‌ آدرس مسجد توفیق مشهد علمی و اجتماعی آن میباشد. به ویژه چنانچه موضع گیری های آیین و آموزه هایش بستر ساز کار به آموزه های شرعی باشد. مثلا آموزه های شرعی؛ اسلامی پی بردن مقام مسجد و مداقه آن میباشد. لذا محققین استیناف حاضر را با محوریت قرآن و رهنمودهای اهل بیت (ع) به طریق فیش برداری کتابخانه ای و با غرض بنیادی کاربردی معنی مسجد را در بعد ها مادی ضروری ریشه یابی کرده و التفات و مقام ویژه آن را آیتم رسیدگی قرار داده اند. حالا اینکه محققین رزرو مسجد توفیق مشهد با تاثیرپذیری از قسمت آداب و اخلاق و رفتار درباره قضیه متبوع کارایی داراست برنده مباحثی زیرا عنایت مسجد در نشانه‌ها و احادیث، اثرها پیرامون آن در عالم و آخرت را آیتم پژوهش قرار دهد تا در غایت آدم را به حیات طیبه ای که مطلوب اوست برساند. شماره مسجد توفیق مشهد

کلیدواژه: مسجد، عنایت، آیه ها، احادیث، آداب

پیشگفتار

تاریخ بشری نماد می‌دهد که آدم از رپزگاراتی قدیم همواره درین تامل بوده میباشد که دریچه هایی نظاره گر دنیا باشد و به پیوندی روضه خوان و ارتباطی قلبی با پروردگار خویش دست یابد. از اینرو هرگاه زمان قابل قبولی می یافته میباشد در کناره ی خلوتی بدور از غوغای دنیا دنیوی سرود نیایش راز می داده و به رمز و نیاز با خدا خود در جایگاهی مقس که محل پرستش، کلیسا،مسجد و … اسم داشته و از منزلت ویژه ای منتفع بوده می پرداخته میباشد.

در دین اسلام به صورت جدا می قدرت اذعان داشت بعداز کعبه که منزل خداست عین جای (مسجد) بوده و مداقه و قداست این جای عبادی که دیباچه راءس اجتماع رویش اذهان جدید، بدیع در محیطی امن، با طراوت به کمال رساندن آدم و آماده ساختن فضایی جهت خدایی شدن بوده میباشد.

آنچه که امروز از رفتارها و سنت های فقاهتی از نبی اکرم (ص) و ائمه اطهار به ما رسیده میباشد، این میباشد که جای جابجایی این پیام های الهی مساجد بوده میباشد که از روش اقامه نماز، خطابه ها و تبلیغ به گوش ما رسیده میباشد.

با اعتنا به مطالب فوق در راستای شعور بیشتر این اصلی، تحقیق حاضر با تیتر عنایت و آداب مسجد در نشانه‌ها و احادیث میباشد که پژوهشگران با محوریت قرآن سخن اهلبیت (ع) استیناف را به روش فیش برداری و با هدف ها بنیادی در یک سری نصیب مثلا التفات مسجد در آیه ها و احادیث، التفات مسجد در سیره معصومان، آداب حضور در مسجد و …. گردآوری نموده اند.

گفتار نخستین: مسجد در آیه‌ها قرآن

واژه و کلمه مسجد به طور مفرد و گردآوری ۲۸ رتبه در قرآن کریم ومهربان آمده میباشد. از این تعداد ۱۵ توشه به لفظ «الحرام» اضافه گردیده است یعنی درباره مسجد الحرام که با فضیلت ترین مساجد میباشد صحبت به دربین آمده میباشد. زیاد بودن این تعداد نسبت به تمام آیه ها مسجد هم طبیعی میباشد چون مسجد الحرام شایسته ترین مسجد و جای مقدسی میباشد که بخشی از موادتشکیل دهنده اصلی حج و عمره در آن اجرا میشود. واژه و کلمه مسجد ۳ توشه نیز به طور عده و با واژه و کلمه جلاله «الله» ادغام گردیده (مساجدالله)، این واژه یک توشه نیز به «الاقصی» اضافه گردیده که در آیه نخستین سوره مبارکه اسراء میباشد.[1]

یک کدام از این ۲۸ آیه هم درخصوص مسجد لبریز فضیلت «قبا» میباشد؛ « لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوى‏ مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ فيهِ فيهِ رِجالٌ يُحِبُّونَ أَنْ يَتَطَهَّرُوا وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرينَ»[2]: آن مسجدی که از روز در آغاز بر محور زهد سازه گردیده سزاوار خیس میباشد که در آن (به عبادت) می بایست در آن مردانی میباشند که دوست دارا‌هستند تمیز باشند و پروردگار پاکان را دوست دارااست.

ولی آیاتی که مرتبط با مسجد خاصی مثل مسجدالحرام، مسجدالاقصی و مانند آن وجود ندارد بلکه مرتبط با کلیه مساجد میباشد، حدود یک سوم آیه ها ۲۸ گانه مسجد میشود که موارد آنها مطالب تحت را تشکیل میدهد.

۱. آبادانی و تعمیر مساجد

۲. زینت ظاهری و باطنی برای ورود به مساجد

۳. احکام مرتبط با اعتکاف در مساجد

۴. اعتنا به توحید و هجران از هر سیرتکامل بی دینی در مساجد در هنگام عبادت

۵. توبیخ اشخاص و گروههایی که از حافظه معبود در مساجد دوری می کردند.

۶. نگهداری مساجد تحت عنوان یک کدام از انگیزه های جهاد در خط مش پروردگار

۷. اعتنا به قبله هنگام عبادت در مسجد

۸. مسجد و معبد ساختن قبور انبیاء و آدم های والامقام تحت عنوان احترام آنان

ولی در نشانه‌ها مرتبط با مسجدالحرام نیز (که ۱۵ آیه) میباشد از مداقه و قیمت مسجد و احکام و معارفی در مورد آن حافظه گردیده‌است، کما اینکه در نشانه‌ها مرتبط با مسجدالاقصی مهم ترین زمینه ای که به آن پرداخته گردیده معراج پیامبر خداوند (ص) میباشد. در بعضی از آیه ها قرآن کریم ومهربان سوای آوردن کلمه و واژه مسجد هم صحبت از آن به فی مابین آمده میباشد. درصورتی که در دو آیه تحت از آن به «بیتی» یعنی منزل اینجانب تعبیروتفسیر گردیده است.[3]

« وَ عَهِدْنا إِلى‏ إِبْراهيمَ وَ إِسْماعيلَ أَنْ طَهِّرا بَيْتِيَ لِلطَّائِفينَ وَ الْعاكِفينَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ»[4]: و ما به ابراهیم و اسماعیل فرمان کردیم که منزل منرا برای طواف کنندگان و مجاوران و رکوع و سجود کنندگان منزه و پاکیزه نمایید.

و آیه: « طَهِّرْ بَيْتِيَ لِلطَّائِفينَ وَ الْقائِمينَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ»:[5] و منزل ام را برای طواف کنندگان قیام و رکوع و سجده کنندگان تمیز کن.

افزون بر آن آیه ۳۶ سوره مبارکه فروغ نیز در تفاسیر به مسجد تعبیر گردیده و یا این که از مصادیق آن قلمداد شد‌ه‌است: « في‏ بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْكَرَ فيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فيها بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ»؛ (آن نوروروشنایی) در منزل هایی میباشد که پروردگار اجازه فرموده بالا برده و بلندمرتبه داشته شوند در آنان اسم وی خاطر خواهد شد و اورا در آنجا هکر نستان و شامگاهان به عصمت و طهارت ستایند.

چهار سکو هم لفظ «محراب» به عمل رفته که نشانه‌ها آن عبارتند از: آیه ها ۳۷ و ۳۹ سوره مبارکه آل عمران، آیه ۱۱ سوره مبارکه مریم و آیه ۲۱ سوره مبارکه ص. ولی واژه محراب در معنای محل مبارزه میباشد، مطلوب این معنا با مسجد این میباشد که در واقعیت در محراب عبادت بشر عبادت کننده در پیکار با شیطان میباشد. در قبل نیز در معابد محلی جدا وجود داشته که با بلندی و ارتفاعی که نسبت به بقیه بخش های معابد داشته از آن ها ممتاز بوده میباشد. همچنانکه اینک محراب مساجد از سطح مسجد ممتاز میباشد گرچه معمولا از سطح مسجد که ذیل خیس ساخته میشود اما به هر حالاز سایر مسجد ممتاز میباشد.[6]

فهرست بدون نقص آیه ها قرآن درباره مسجد که تعبیر و تفسیر آن ها کم کم درضمن مباحث مختلف خواهد آمد

ذان، فرياد بيداري، صلاي بخشش و آوا ي عبوديت و علاقه عبد و بنده به تولید کننده میباشد. نغمه‏ي جانبخش اذان بلال، وقار و صفا را بر قلب ملکوتي پيامبر والهان و وارستگان حکم دهنده مي‏تشکیل داد. چه زيبا میباشد اين سرود مسجع آزادي و ايمان، که تولیدکننده مطلق را مي‏ستايد و سرگشتگان را به سراي امن وی مي‏خواند. آدرس مسجد توفیق مشهد با اسم «الله» شروع و با اسم وی ختم مي‏شود. نخستين آواي آشناي نوزادان و مونس تنهايي آدميان. [1] هشداري به آحاد جهانيان، که پروردگار از هر شاغلي رفیعتر و از هر وصفي بالاتر میباشد رو به سوي وی آريد که وی گران قدر‏خیس میباشد و جز وی کسي شايسته‏ي اعتنا نيست. همو که سفيرانش را در هيأت پيامبران به سوي‏تان ارسال کرد، تا راهنماتان باشند، همو که اينک هنگام نماز شما‌را به خویش فرامي‏خواند. مي‏خواند تا رستگار نماید. مي‏خواند، تا برترين جایزه‏ها را در قبال بهترين جاری ساختن به شما ارزاني داراست. به راستي، رفیعتر و بالاتر از وی کيست؟ و بنیان آدم واله و حيران را رزرو مسجد توفیق مشهد پاسخگويي جز وی کيست؟

فقيه عارف، آيت‏الله مرحوم ميرزا جواد ملکي تبريزي رحمة الله عليه مي‏گويد:

«آنگاه که «الله اکبر» را شنيدي، قلب را متوجه عظمت و بزرگواري ذات اقدس حق نما و دنيا و آنچه را در آن میباشد، خرد شمار، تا در تکبيرت دروغگو نباشي و هر گاه «لا اله الا الله» را شنيدي، هر معبودي غير شماره مسجد توفیق مشهد از او‌را از لوح دل محو کن.» [2] .

[1] پیشنهاد گردیده در صحرا براي ايمني از تعدی حيوانات اذان گفته خواهد شد. (عروة الوثقي، کتاب الصلوه).

[2] اسرار الصلوة / 292.

اجر مؤذن

آري، هيچ شعاري آسیب پذیر‏خیس از نغمه‏ي توحيدي اذان نيست و هيچ شعوري خالق‏خیس از تبيين موضع فکري و سياسي بر فراز تريبون‏هاي سنتي، تصور نمي‏شود. پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله و سلم فرمود:

«يغفر للمؤذن مد صوته و بصره و يصدقه مجموع خرما و يابس و له اینجانب تمام اینجانب يصلي باذانه حسنة؛ [1] بخشيده مي‏گردد براي مؤذن به مقداري که صدايش رسد و چشمش شغل نماید و هر خیس و خشکي اورا تصديق مي‏نمایند و براي وی در قبال هر کسي که با اذان وی به نماز مي‏ايستد حسنه‏اي خواسته مي‏خواهد شد.»

در حديثي نبوي مي‏خوانيم:

«گوشت و خون اذان گويان بر حریق حرام میباشد و هر مؤذني، هفت سال با نيت خالص، اذان راز دهد، از حریق جهنم برهد.» [2] .

حضرتش در گهر گفتاري ديگر، سرافرازترين کسان را، روز قيامت، مؤذنان، برمي‏شمارد [3] و در روايت ديگر مي‏فرمايد:

«بعداز انبيا و شهيدان، مؤذنان وارد فردوس مي‏شوند و هيچ عملي بلندتر از اذان نيست، مگر جهاد در رویکرد پروردگار». [4].

[1] بحارالانوار، ج 84، ص 104.

[2] کنز العمال، ج 8، ص 338.

[3] بحارالانوار، ج 84، ص 106.

[4] کنز العمال، ج 8، ص 343.

شرايط مؤذن و کيفيت اذان

مؤذن بايد داراي صفات و ويژگي‏هايي خاص باشد. اميرمؤمنان عليه‏السلام فرمود: «مؤذن بايد فصيح‏ترين اشخاص باشد» [1] پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله و سلم شخصا مؤذن خویش را تعیین کردند و همچون يک سمت رسمي، براي ساير مساجد اصلی مثل مسجد قبا، مؤذن منصوب مي‏فرمودند و معمولا کساني را بر اين رده مي‏گماشتند، که صدايي زيبا و رسا داشتند. [2] حضرتش چندان در شأن مؤذن و اجر اذان، کلام اعلام کرد و بر آنها دعا فرمود، که يکي از يارانش چنين لب به صحبت گشود: يا فرستاده‏الله! ترس اين میباشد که اشخاص، در آينده به خیال سبقت در اذان و احراز سمت مؤذني با يکديگر بستيزند! حضرت فرمود: خير (متأسفانه) در آينده اين سمت به طبقات پايين و ضعفاء جامعه ودیعه مي‏خواهد شد. [3] .

معلم مطهري رحمة الله عليه در اين باره، خاطره‏اي نقل مي‏نماید:

«در يکي از مجالس پيرمردي را ديدم، که از عموم مي‏خواست صلوات بفرستند نمي‏دانم بيچاره مفلوج بود؛ گویش نداشت، چه گونه بود که يک واژه که مي‏خواست بگويد، خودش هم جنبش مي‏خورد، با يک اوضاع و احوال مضحک و خنده‏آور. پيش خویش گفتم سبحان الله! شخص ديگري نيست تا شعار صلوات بدهد؟ آيا بايد بد صداترين اشخاص را در اين مفاد گزینش بکنيم؟

سعدي داستاني بیان مي‏نماید و مي‏گويد:

مؤذني بد صدا، با صدايي بلند، اذان مي‏اظهار‌کرد: روزي، يک يهودي برايش هديه‏اي آورد و ذکر کرد: آيا اين هديه‏ي ناقابل را قبول مي‏کني؟

در آیین اسلام برای تشخیص آنچه که بر بشر در طی ها و جای های آدرس مسجد توفیق مشهد متفاوت واجب و فرض میباشد، دو وسیله و ابزار رقم خورده میباشد که مراجعه به آن ها و به کارگیری ی درست و صحیح از آنان میتواند آدم را به سوی مسیر صحیح هدایت نماید. از آیه ها قرآن استعمال می‌شود که بعداز ایمان به پروردگار، کار پارسا، وسیله ی تکامل نفس و تقرب به آفریدگار و نیل به درجات خوب انسانیت و معاش منزه و پاکیزه اخروی میباشد.
واجب در لغت به معنای ما یحتاج و اثبات میباشد[1] و فرض و فریضه رزرو مسجد توفیق مشهد به معنای اندازه ی معلوم و موردنیاز میباشد.[2] در اصطلاح نیز هر چیزی که معبود به آن دستور فرموده به نحوی که در بجا آوردنش اجر و در ترکش وعده ی عذاب داده باشد آن را فریضه و واجب گویند.[3]

مداقه اجرا واجبات در قرآن
«و هر کس آفریدگار و پیامبرش را اطاعت نماید، (در روز رستاخیز) همنشین شماره مسجد توفیق مشهد افرادی خواهد بود که آفریدگار، نعمت خویش را بر آنها کل کرده از پیامبران و صدّیقان و شهدا و صالحان و آنان رفیق های نیکی می‌باشند»[4] این آیه در ذکر جايگاه ی بی نقص از اهل ایمان و تقوی میباشد افرادی که در جایگاه اطاعت خداوند و تبعیت از حکم و دستور رسول اسلام برآیند و در نظریه و خلق و خوی نیکو استقامت داشته و شائبه تخلّف در آن‌ها نباشد در تاثیر کوشش و سعی به سکو بی نقص از ایمان نائل گردیده و ملحق به پیامبران خواهند بود.[5] «و کسی که اطاعت پروردگار و رسولش نماید، به رستگاری (و موفقیت) عظیمی دست یافته میباشد!»[6] این گزاره وعده ای میباشد به افرادی که همگی انجام پارسا را بجا آورند و از همگی گناهان اجتناب نمایند؛ زیرا فوز گسترده را مترتب بر طاعت خداوند و پیامبر نموده است. مساله اطاعت معبود و نبی، سخن کاملی میباشد که کلیه احکام دیرین از واجبات و محرمات را دربرگیرنده میگردد.[7]

اهمیّت اعمال فرائض در روایات
امام راستگو (ع) فرمود: «آفریدگار میفرماید هیچ عبد ای نمی تواند محبت من را به خویش جلب نماید مگر اینکه واجبات من را دوست داشته باشد و به آن شغل نماید.»[8] پر‌نور میباشد هر کس بخواهد حیث فرد دیگری را به خویش جلب نماید، باید به مراد های وی اهمیّت داده، و همّت خود را مصروف اجابت مراد های او نماید. ولی در دوستی با دیگر آدم ها این خطر نیز وجود دارااست که مراد های آن ها در تعارض با منظور های فرد باشد، ولی در دوستی با آفریننده هستی که هرچه قرار داده در جهت آسایش آدم هاست، این مخاطرات نیز نیست و آنچه که وی از مخلوق اش می‌خواهد، جملگی گزینه تأیید عقل سلیم میباشد و آسایش دو گیتی را برای انسانی که خواهان جلب محبّت خداست، دربر داراست. امام علی (ع) میفرماید: «بشتابید به سوی عبادت ها و سبقت بگیرید به ایفا انجام با تقوا؛ پس در شرایطی‌که کوتاهی از سوی شما شکل گیرد، بپرهیزید از این که در اعمال واجبات کوتاهی فرمائید.»[9] در‌این داستان حضرت علی (ع) واجبات الهی را خط قرمز‌رنگ کوتاهی های بشر معرّفی می‌دارد و کلام آن حضرت این میباشد که در حالتی‌که کوتاهی هم شکل می‌گیرد نهایتش مستحبات میباشد البته در واجبات دیگر مکان هیچ کوتاهی و معدود کاری وجود ندارد.[10]

مقام فرائض و واجبات در بین اجرا پارسا
از نشانه‌ها قرآن به کار گیری می گردد که پس از ایمان به پروردگار، کار باتقوا، وسیله ی تکامل نفس و تقرب به آفریدگار و نیل به درجات خوب انسانیت و معاش منزه و پاکیزه اخروی میباشد. «هر که عمل سزاوار ای اعمال دهد، خواه مرد باشد یا این که زن، در حالی که مؤمن میباشد، اورا به حیاتی منزه زنده میداریم و مشوق آن ها را به شایسته ترین اعمالی که اجرا می دادند، خوا هیم اعطا کرد.»[11] هدف از کار باتقوا، عملی میباشد که در شرع تحت عنوان واجب یا این که مستحب معرفی گردیده‌است و سالک از روش ایفا آن می‌تواند سیر و سلوک نماید و به منزلت قرب نائل خواهد شد. فقط رویه همین میباشد و هر منش دیگری بی راهه میباشد و سالک را به مقصد نمی رساند. سالک می بایست به طور کامل فرمانبردار شرع باشد و برای سیر و سلوک جز منش شرع شیوه دیگری را طی نکند. البته آنکس که می‌خواهد رضایت سازنده را جلب نماید در رتبه ی نخستین بایستی عملکرد نماید واجبات و فرائض فقاهتی را صحیح بر پایه ی ضوابط شرع جاری ساختن دهد که با رخنه‌ فرائض و واجبات نمی قدرت به مقامات بهتر نائل گشت، گرچه در اجرا مستحبات و ذکرها و اوراد کوشا و سخت کوش باشد.[12] از این رو توصیه فرستاده پروردگار ص به امیرمومنان (ع) این میباشد: «ای علی! هر گاه دیدی عموم به مستحبّات اشتغال دارا‌هستند تو به بدون نقص ساختن واجبات بپرداز»[13]و امیر مومنان علی (ع) نیز فرمود: «مستحبات، موجب قربت بندگان به معبود نمی‌شود هنگامی که به واجبات زیان برساند.»[14]

مداقه تشخیص واجب در هر فرصت
حضرت امام سجاد (ع) میفرماید: «تعجب می‌کنم از هر کس در جستجوی علم آموزی فضیلت میباشد، البته از جاری ساختن فرائض واجب کوتاهی می نماید و اینگونه آدمی از معرفت واقعیت دستور و از تشخیص وظیفه خویش محروم بوده، واقعیت را مدل و حقیر شمرده و غفلت نموده است از آنچه خدا متعال او‌را برای آن ساخته و از او آن را مراد میباشد.»[15] تشخیص وظیفه از کارها بسیار اساسی میباشد بطوری که سالکین شغل کرده و متدینین پر‌نور ضمیر و حتی آن‌ها که دارنده مکاشفه می‌باشند از تشخیص این فرمان اصلی عاجز بوده و در‌این مرحله انحرافات و گمراهی هایی پیدا می نمایند.

یک کدام از وظیفه اش حصول و تأمین زندگی خویش و عائله میباشد و از این جهت تسامح می ورزد. دیگری وظیفه اش علم آموزی دانش به فرائض و آداب و سنن میباشد اما مدل می شمارد. یکی‌از دیگر مکلف میباشد که غایت اهتمام به واجبات و محرمات داشته باشد البته به کارها غیر مورد نیاز و شغل های مستحبی میپردازد. آن یکی‌از نماز نمی خواند، و دم از دینداری میزند. یا این که روزه نمی گیرد و از خاصیت ها روزه سخن می نماید یا این که به کتاب و سنت شغل نکرده و به سخن خداوند و پیغمبر گوش نمی دهد و خویش را فقیه به واقعیت تصور می نماید. یا این که اهل دانش و علم را مضحک کرده و عقل و عامل را خرد شمرده و به حرف هر مدعا دروغگو تسلیم می‌گردد، یا این که مرتکب صدها حیله و جنایت و بی انصافی و ربا خواری و ظلم و لاف و خیانت و تزویر و افترا و غایب بودن و بدگویی میگردد و در صف اولیه جماعت جا میگیرد. أغلب عموم متدین در جایگاه تشخیص وظیفه در گیر غلط و انحراف میگردند و چه بسیار به خیال بجا آوردن امری مستحب، رخنه‌ تکلیف واجب می نمایند؛ یعنی آن اندازه که به کارها مستحبی و یا این که مرسوم و عرفی و متداول مداقه می‌دهند، به وظائف و فرائض موردنیاز خویش اهتمام ندارند

سنت الهی یا این که سُنَن الهی اصطلاحی قرآنی به‌معنای شیوه‌ها و مقررات معبود در اداره کارها هستی میباشد. این سنت‌ها از جهت تنوع طریق به قدری فراگیرند که هیچ موجودی از شعاع سنت‌های الهی بیرون نبوده آدرس مسجد توفیق مشهد و در هر موقعیتی یک یا این که یک سری سنت بر وی اشراف داراست. به گفته اندیشمندان اسلامی سنت‌های الهی دارنده خصوصیت‌هایی زیرا جامعیت، ثبات و قانون‌مندی می‌باشند و به تعبیروتفسیر قرآن غیرقابل تبدیل و تغییرند. همینطور نقل شده سنت‌های الهی ناظر بدین‌عالم (و خیر آخرت) و در راستای تأمین صلاح حقیقی وواقعی آدم می باشند. رزرو مسجد توفیق مشهد

سنت‌های الهی را به سنت‌های تکوینی و تشریعی و همینطور سنت‌های شخصی و اجتماعی تقسیم کرده‌اند. به اعتقاد و باور محققان، سنت‌های تشریعی بر طبق سنت‌های تکوینی می‌باشند و نمی‌اقتدار سنت‌های تشریعی را فارغ سنت‌های تکوینی نظر کرد؛ مثل این که معبود منفعت نتایج از ربا را تکوینا در محاق می برد و این سنت مبنی بر با شماره مسجد توفیق مشهد سنت تشریعی حرام‌بودن ربا میباشد. سنت استدراج، سنت نصرت مؤمنان، سنت اتمام حجت به عنوان مثال سنت‌هایی میباشد که در قرآن به آن‌ها اشاره شد‌ه‌است. بعضی ظهور امام فرصت(عج) و مهدویت را تبلور سنت‌های الهی دانسته و گفته‌اند سنت‌هایی زیرا ولایت صالحان، برد پایانی حق بر فسخ و جانشینی مستضعفان در طی ظهور پژوهشگر گردد.

به گفته پژوهشگران، دانش به سنت‌های الهی تأثیر بالایی در ساخت‌و‌ساز معرفت خداوند و ظهور توحید در جامعه داراست. به اطمینان آن‌ها، دور اندیشی از قانون ها اثبات هستی، سبب بهبود چگونگی مدیر رخدادهای شخصی و اجتماعی شود. به گفته محمدباقر صدر، دانا شیعه، بشر برای آن‌که بتواند بر عاقبت خویش حکم دهنده باشد می بایست سنت‌های الهی را بشناسد. همینطور آورده شده که رهبران نظام ایران، راهبری سیاسی و اجتماعی خویش را بر مبنای سنت‌های الهی رسم کرده و تطابق با سنت‌های الهی را چهت نیل به موفقیت ضروری دانسته‌اند.

التفات و مقام
سنت‌های الهی، به‌معنای طریق‌ها و ضوابطی در افعال معبود میباشد که کارها فقیه بر اساس آن ها اداره می‌گردد.[۱] این سنت‌ها از جهت تنوع نحوه‌ها و گستردگی به قدری فراگیرند که هیچ موجودی از شعاع سنت‌های الهی بیرون نبوده و در هر موقعیتی یک یا این که یکسری سنت بر وی حکومت می‌نماید.[۲]

کلمه و واژه سنت در قرآن به‌شکل مصرح ۱۶ توشه، در ۱۱ سوره به فعالیت رفته[۳] که ۲ توشه آن به طور گردآوری (سُنَن) میباشد؛[۴] و گاه به خداوند منسوب شده و گاه به آدم‌ها.[۵] با این درحال حاضر داعیه گردیده که ۹۰درصد آیه‌ها قرآن ناظر به سنت‌های الهی میباشد.[۶] از سوی دیگر، نقل شده که استیناف سنت‌های الهی، خصوصاً سنت‌های اجتماعی، بستر قابل قبولی برای یافتن وجهی دیگر از معجزه قرآن میباشد.[۷] هم‌نشینی مکرر کلمه «سنت» با واژه و کلمه‌های «قَبل» و «ویّلین» در قرآن، به این ترتیب توضیح داده گردیده که آنچه بر گذشتگان روان بوده، غیرقابل تغییر و تحول بوده و عیناً بر آیندگان نیز روان گردد.[۸] در همین راستا، در آیه ۱۳۷ سوره آل عمران، به عموم سفارش گردیده که در زمین سیر کرده و با لحاظ به سرانجام پیشینیان، سنت‌های الهی را کشف نمایند.[۹] همینطور عبدالله جوادی آملی، دانا و مفسر شیعه، سنت الهی را به جانبداری عقل تجربی و عقل فلسفی نیز قابل شناسایی میداند.[۱۰]

سنن الهی، از آموزه‌های اصلی و راهبردی اسلام دانسته گردیده که مقام مهمی در دنیا‌بینی و نظام ارزشی اسلام داراست.[۱۱] به گفته جوادی آملی، متکلم و مفسر شیعه، آشنایی سنت‌های الهی در صورت‌های متفاوت سیاسی،‌ اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ظهور می یابد[۱۲] و سزاوار میباشد دانشی غیروابسته برای آن سامان داده گردد.[۱۳] همینطور داعیه گردیده که اینگونه دانشی بر هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی،‌ بشر‌شناسی و شیوه‌شناسی علمی تأثیر میگذارد.[۱۴]

اورده شده کشف سنت‌های الهی در معاش آدم، در جهت معنایابی برای رویدادها در طی معاش، ضروری بوده و درایت از سنت‌های الهی تحت عنوان ضوابط اثبات، اقتدار پیش‌بینی و مدیر رخدادهای شخصی و اجتماعی را به آدم داده و اثر ها تربیتی اکثری داراست.[۱۵] به گفته محمدباقر صدر، فقید شیعه، آدم برای آن‌که بتواند بر عاقبت خویش قاضی باشد بایستی سنت‌های الهی را بشناسد.[۱۶] از لحاظ وی، دقت بدین قانون ها به طور بدون واسطه در تغییر و تحول و دگرگون‌سازی عملی جامعه و شخص بسیار مؤثر میباشد.[۱۷]

خصوصیت سنت‌های الهی
بر پایه ی تعبیر رسیدگی‌گران مسلمان از آیه ها قرآن، سنت‌های الهی ناظر بدین‌دنیا (و خیر آخرت) و در راستای تأمین صلاح حقیقی و واقعی بشر میباشند،[۱۸] طلبه و جامع‌اند و نسبت به هیچوقت، جای و قوانینی استثناء بر نمی‌دارا‌هستند.[۱۹] و نیز بی‌طرف و قانون‌مند میباشند و هر جامعه‌ای که از سنت‌های الهی درایت یابد، قادر است آن را در جهت هدف ها خویش بکار بسته و کسی که از آن قانون شکنی نماید، ناکامی خواهد خورد؛ نظیر ناکامی مسلمان ها در نزاع احد.[۲۰] هم‌اینگونه سنت‌های اجتماعی پروردگار تبدیل و تحویل‌ناپذیرند، با اصل علیت سازش دارا هستند و حتمی میباشند.[۲۱]

عدم تبدیل و عدم تحویل در سنت الهی
نویسندگان مسلمان با دقت به آیه ۴۳ سوره فاطر، گفته‌اند سنت‌های الهی خیر تغییر‌و تحول می‌نمایند و خیر چیز دیگری مکان آن ها را میگیرد.[۲۲] از دید مرتضی مطهری، متفکر و روضه خوان شیعه، عدم تبدیل به آن معنی میباشد که نَسخ نشده و سنت دیگری مکان آن را نمی‌گیرد و عدم تبدیل آن میباشد که در اجزاء آن تغییر تحول شکل نمی‌پذیرد.[۲۳] علامه طباطبایی، مفسر و فیلسوف شیعه، بر این اعتقاد و باور میباشد که تبدیل سنّت این میباشد که عافیت و نعمت به مکان عذاب واقع شود و تحویل سنّت آن میباشد که عذاب از قومی به قومی دیگر منتقل گردد.[۲۴]

رابطه کانال‌ای سنت‌های الهی
درباره ارتباط سنت‌های الهی با هم گفته‌اند سنت‌های الهی با یکدیگر لینک و پیوند و رابطه دارا هستند و گاه یک کدام از سبب ساز ساخت‌و‌ساز دیگری می‌گردد یا این که یک سنت در کنار سنت دیگر روان می شود.[۲۵] چنان‌که آورده شده ۹ سنت با سنت تست در مورد می باشند.[۲۶] و نیز همگی سنت‌ها با سنت تفویض و مسئولیت بشر همپا میباشند[۲۷] و همگی آنها نیز در راستای سنت موفقیت حق بر فسخ و جانشینی ایمان به مکان بی دینی میباشد.[۲۸]

گاه ممکن میباشد یک سنّت ذیل حاکمیت سنّت دیگری قرار گیرد بنابر این تا‌هنگامیکه شروط موردنیاز برای یک سنّت حکم کننده برقرار میباشد سنّت محکوم اجرایی نمی شود. همین ارتباط نشانه‌گر سیرتکامل‌ای هماهنگی در میان سنت‌ها میباشد.[۲۹] طباطبائی در توضیح آیه ۲۷ سوره شوری از سنتی به اسم سنت اصلاح اسم می برد، و تصریح می‌نماید که گاه ممکن میباشد سنتی بر سنت دیگر غلبه نماید. به عنوان مثال سنت اصلاح اقتضا می‌نماید که فردی گنج فراوانی نداشته باشد، البته ممکن میباشد به عبارتی فرد مشتمل بر سنت آزمون یا این که استدراج گردد و خدا گنج متعددی در چنگ وی قرار دهد.

قرآن کریم ومهربان مى‏فرماید: «... اى افرادى که ایمان آورده‏اید! شماره مسجد توفیق مشهد روزه بر شما نوشته شد، همانطور که بر پیشینیان از شما درج شده، تا پرهیزگار گردید.»(10) برخى از فواید و فضائل روزه:
الف. تقویت زهد، پرهیزگارى و اخلاص؛(11)
امام درست گو(ع) مى‏فرماید: آفریدگار متعال فرموده: «روزه از اینجانب میباشد و جایزه آن را اینجانب مى‏دهم.»(12)
حضرت فاطمه(س) مى‏فرماید: «پروردگار روزه را براى استوارى اخلاص، واجب فرمود.»(13)
ب. بازدارنده عذاب‏هاى دنیوى و اخروى:
امام على(ع) مى‏فرماید: «روزه روده را باریک مى‏نماید گوشت را مى‏ریزد و از گرماى سوزان جهنم بدور مى‏گرداند.»(14)
نبی اکرم(ص) مى‏فرماید: «روزه سپرى در قبال حریق میباشد.»(15) ج. ادب جاری و جسم:
روزه‏دارى روح و جاری و قلب و دل و نیز جسم را وقار داده و سبب سلامتى روح و تندرستى جسم مى‏گردد.
فرستاده اکرم(ص) مى‏فرماید: «روزه بگیرید تا سلامت بمانید.»
گشوده مى‏فرماید: «معده منزل مجموع دردها و امساک [روزه ]بالاترین داروهاست.»(16)
حضرت امام باقر(ع) مى‏فرماید: «روزه و حج آهسته‏نصیب دلهاست.»(17)
حضرت على(ع) مى‏فرماید: «معبود بندگان مؤمن خویش را بوسیله نمازها و زکات آدرس مسجد توفیق مشهد و حدیث در روزه‏دارى روزه‏هاى واجب [رمضان ]براى آهسته کردن اعضاوجوارح و اعضا آن ها، خضوع و خشوع دیدگانش و فروتنى جان‏هایشان و خشوع دلهایشان محافظت مى‏نمایند.»(18)
امروزه در دانش پزشکى و از حیث بهداشت و تندرستى نیز در جاى خویش اثبات گردیده که روزه‏دارى تأثیرهاى فراوانى بر متانت روح و جاری و سلامتى جسم و تن داراست، دفع چربى‏هاى مزاحم، تهیه و تنظیم فشار، قند خون، و... مثال آن میباشد.(19) د. بازدارنده نفوذ شیطان:
امام على(ع) به نبی اکرم(ص) پهنا کرد: یا این که پیامبر الله! چه چیزى شیطان را از ما بدور مى‏نماید؟ پیامبرگرامى(ص) فرمود: روزه فیس اورا سیاه مى‏نماید و صدقه پشت اورا مى‏شکند.»(20)
براین اساس، روزه بازدارنده نفوذ شیطان‏هاى جنى و انسى گردیده و وسوسه‏هاى آنها را خنثى مى‏نماید. ه . مساوات میان غنى و حاجتمند:
آدم روزه‏دار در هنگام گرسنگى و تشنگى، فقرا و بینوایان را خاطر مى‏نماید و در سود به امداد آن‏ها مى‏شتابد. حضرت امام حسن عسگرى(ع) درباره انگیزه وجوب روزه مى‏فرماید: «تا توانگر درد گرسنگى را بچشد و در فیض به مستلزم یاری دهد.»(21) و. احیاء فضائل اخلاقى‏
حضرت امام رضا(ع) درباره انگیزه وجوب روزه مى‏فرماید: «تا عموم سختی گرسنگى و تشنگى را بچشند و به نیازمندى خویش در آخرت پى‏ببرند و روزه‏دار بر تاثیر گرسنگى و تشنگى خاشع، ادم خاکی و فروتن، مأجور، طالب رضا و اجر معبود و عارف و صابر باشد و به این منجر مستحق اجر گردد،... روزه موجب خوددارى از شهوات میباشد، نیز تا روزه در جهان اندرز‏گر آن‌ها باشد و وی را در روش ایفا تکالیفشان رام و ورزیده نماید و راهنماى آن ها در وصال به ثواب باشد و به اندازه سختى، تشنگى و گرسنگى که نیازمندان و مستمندان در جهان مى‏چشند پى ببرند و در سود، حقوقى که آفریدگار در دارایى‏هایشان واجب فرموده میباشد، به وی بپردازند... .»(22)
و... . 4. وجود شب قدر در‌این ماه‏
شب قدر از شب‏هایى که رفیعتر از هزار ماه میباشد و ملائکه در‌این شب به اجازه پروردگار فرود مى‏آیند و جمیع مقدرات بندگان را در زمان سال گزینش مى‏نمایند(23) و وجود این شب در‌این ماه میمون نعمت و موهبتى الهى بر امت نبی گرامى اسلام(ص) میباشد و مقدرات یک‌سال آدم‏ها (حیات، مرگ، رزق و...) براساس لیاقت‏ها و مسئله‏هایى که خویش آن ها به وجود آورده‏اند انتخاب مى‏خواهد شد و آدم در اینگونه شبى با درنگ و تدبر مى‏تواند به خویش آید و ایفا 1 سال خویش را ارزیابى نماید و با آماده آوردن قضیه مطلوب شایسته ترین آخر و عاقبت را براى خویش رقم زند.(24)
حضرت امام راستگو(ع) مى‏فرماید: «تقدیر مقدرات در شب نوزدهم و تحکیم آن در شب بیست و یکم و امضاء آن در شب بیست و سوم میباشد.»(25) 5. فصل بهار قرآن‏
لحاظ به‌این‏که قرآن مهربان در ماه خوش‌یمن رمضان نازل گردیده و خواندن نشانه‌ها آن درین ماه فضیلت بسیارى داراست، در احادیث اسلامى، از ماه رمضان تحت عنوان فصل بهار قرآن حافظه گردیده است؛ چنان‏که حضرت امام باقر(ع) مى‏فرماید: «هر چیزى بهارى دارااست و فصل بهار قرآن ماه رمضان میباشد.»(26) یک نکته!
بدیهى میباشد فضائل و اجر‏هایى که براى ماه خجسته رمضان و روزه‏دارى نام برده و به برخى از آن‏ها اشاره شد، از آنِ کسانى میباشد که واقعیت آن را فهم و شعور نمایند و به محتواى آن شغل و در گفتار و رفتار به عمل گیرند و به آن‏ها خرقه شغل بپوشانند. چنان در احادیث اسلامى براى روزه‏دارى آدابى نام برده و کسانى که فقطً قرائت قرآن مى‏نمایند، ولى به آیه ها و احکام آن کار نمى‏نمایند و یا این که آن که از روزه‏دارى فقط سختی گرسنگى و تشنگى را مى‏کشند و به وسیله گناه، تأثیر روزه را از در بین مى‏مارک و ماه خوش‌یمن رمضان و فضاى معنوى آن تأثیرى بر اشخاصى بر جاى نمى‏گذارد، گزینه سرزنش قرار گرفته‏اند.
چنان‏که فرستاده اکرم(ص) به زنى که با گویش روزه کنیز خویش را دشنام مى‏بخشید فرمود: چه طور روزه‏دارى و اکنون آن‏که کنیزت را دشنام مى‏دهى؟! روزه تنها خوددارى از میل کردن و آشامیدن وجود ندارد، بلکه معبود آن را ضمن این دو، بازدارنده امور و سخنان زشت که روزه را بى‏تاثیر مى‏نمایند قرار داده میباشد، چه اندکند روزه‏داران و چه بسیارند کسانى که گرسنگى مى‏کشند.»(27)
حضرت امام سجاد(ع) در دعاى حلول ماه رمضان به درگاه آفریدگار پهنا مى‏نماید: توسط روزه این ماه یاریمان ده عدد اندام‏هاى خویش را از معاصى تو نگه داریم و آن‏ها را به کارهایى گیریم که خشنودى تو‌را آماده آورد، تا با گوش‏هایمان سخنان بیهوده نشنویم و با چشمانمان به لهو و لعب نشتابیم و تا دستمانمان را به سوى حرام نگشاییم و با پاهایمان به سوى آن‏چه نهی شده ره نسپاریم و تا شکمهایمان جز آن‏چه را تو حلال کرده‏اى در خویش جاى ندهد و لهجه‏هایمان جز به آن‏چه تو خبر داده‏اى و ذکر فرموده‏اى بیان کننده نشود... .»(28)

تأمین طعام و مسکن و وسائل تفریحی و تربیتی برای تمامی.
-معاضدت و استعانت در رویه کارآفرینی بی نقص و افزایش سطح معاش.
منشور سازمان ملل متحد در سال 1945 میلادی بستر ساز تحولاتی در ارتباط با سرویس شماره مسجد توفیق مشهد ها اجتماعی شد به گونه ای که اعلامیه دستمزد انسان در سال 1948 بیان‌کننده نکاتی به عنوان مثال مورد ها ذیل میباشد:
- هر شخصی حق داراست از سطح معاش کافی برای مراقبت سالم فردی و خانوادگی از نگاه طعام، مسکن آدرس مسجد توفیق مشهد ، معالجه و... منتفع گردد.
- هر که هنگام بی کاری، بیماری، از فعالیت افتادگی، پیری، بیوه گی و نظایر آن حق تأمین شدن را داراست.
- زنان آبستن و خردسالان، حق اخذ یاری و معاونت ویژه را دارا‌هستند.
- تمامی در قبال ضابطه مساویند و حق دارا هستند سوای تبعیض از تامین ضابطه بهره مند شوند. به موجب رزرو مسجد توفیق مشهد جدا نامه11دسامبر 1964 مجمع همگانی سازمان ملل متحد، برای رهایی خردسال ها چهارده مرزوبوم اروپایی و چین از چنگال فقر، بیماری، گرسنگی، و بی سرپرستی، مؤسسه ای بنام «صندوق در میان المللی یاری فوری به خردسال ها ملل متحد» با اسم مخفف «یونیسف» (5) تأسیس شد تا خردسال ها مجروح از پیکار را مدد نماید. در سال 1950 میلادی، مجمع همگانی سازمان ملل، دایره شغل این صندوق را حجم بخشید تا بتواند نیازمندی های خردسال ها کشورهای در هم اکنون گسترش را نیز ذمه دار گردد.
بر طبق قطعنامه شماره 1386 مورخ 29 نوامبر 1959 سازمان ملل، نیازمندی های اصلی کودک ها مشتمل بر هفت آیتم (نیاز بچه به اسم و تابعیت، محبت و نگهبانی مامان، تندرستی و تن درستی قبلی و بعداز میلاد، خوراک و مسکن مطلوب، نظام آموزشی، بازی و تفریح، دفاع اجتماعی) بود و کشورهای عضو سازمان ملل در اپ های خویش موظف به اعتنا و رعایت آن بودند.
در شرایطی‌که مراعات میشود، مورد های متعدد سرویس ها اجتماعی خیر فقط در سیاست های جامعه ها، بلکه در مصوبات میان المللی نیز مقام ویژه ای پیدا نموده است. کلاً «سرویس ها اجتماعی» در دنیا امروز دارنده دو معنی «عام» و «خاص» میباشد. مضمون‌ «عام» سرویس ها اجتماعی، گاهاً به مکان مفاهیم «سرویس ها همگانی» (6) و یا این که «کارها اجتماعی» (7) به عمل می رود. «سرویس ها اجتماعی» به معنا «عام» در مقررات اصلی کشورهای متعدد رده خاصی داراست در شرایطی‌که در قانون اساسی کشور ایران نیز فصل مستقلی از به عنوان «دستمزد ملت» به خویش تخصیص داده میباشد و افزون بر آن در اصول دیگر نیز مثلا اصول سوم، هشتم، دهم و چهل و سوم بدان اعتنا گردیده است.
به این ترتیب «سرویس ها اجتماعی» به معنی «عام» آن عبارت از ارائه هرگونه سرویس دنیوی و معنوی به قشرها گوناگون جامعه در جهت تأمین نیازهای مشترک و همگانی آنهاست. معنی «خاص» سرویس ها اجتماعی در ارتباط با «دسته های خاص» اجتماعی مضمون‌ پیدا می نماید. خواسته از «مجموعه های خاص» اجتماعی عبارت از اقشاری از جامعه میباشند که به علل گوناگون جسمانی، خل وچل، شخصیتی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی ضمن نیازهای مشترک با تمامی عموم، نیازهای ویژه ای دارا هستند که ممکن میباشد این نیازمندی کوتاه دوران، دربین دو و یا این که همیشگی باشد. در ارتباط با دسته های خاص اجتماعی می اقتدار از قشرها تحت اسم موفقیت:
-جانبازان و فرزندان شاهد و...
-ایتام و خانواده های بی سرپرست- سالمندان صرفا
-خاناده های مستمند و نادر درآمد
-معلولین جسمی، معلولین خل وچل، عقب افتادگان خیالی
-معلولین اجتماعی (زنان ویژه، معتادین، بزهکاران، متکدّیان و...)
-در راه و روش ماندگان و ورشکستگان
-پناهندگان و آوارگان
-مصیبت زندگان و جراحت دیدگان از حادثه ها و سوانح
دیباچه سرویس اجتماعی و معنی خاص آن را در جمهوری اسلامی ایران، می قدرت فرصت قاجار گزینه تحقیق قرار اعطا کرد. درصورتی که مدارک و سندها نشانه می‌دهد الهام قسمت تکان ها و اقدامات اجتماعی، یار با اعتقادات مذهبی و فرهنگ و تمدن اسلامی، ایده هایی بود که ناصرالدین پادشاه بعد از مسافرت به اروپا با خویش به هم پا آورد. تأسیس اولی بیمار‌ستان بیست تختی نظامی، ساخت مکتب دارالفنون با عملکرد و دور اندیشی امیرکبیر در اوایل سال 1266 هجری، تأسیس چاپارخانه، لامپ برق، تلگراف و تلفن و... از آن قبیل میباشد. اولیه توشه پندار تولید پرورشگاه در حین همین فرمان روا مطرح شد که در غایت با ارائه برنامه ای بوسیله نمایندگان تاجران طهران به مجلس نخستین شورای ملی به سود عملی رسید.
در سال 1287 اولی ضابطه بلدی میهن به ثبت رسید که به موجب آن محافظت از اطفال رمز راهی به ذمه شهرداری ها گذارده شد و بر طبق آن کم کم سازمان تربیتی کهن شهر طهران (متعلق به شهرداری طهران) صورت گرفت. تحقیق های به کار آمده در نرم افزار های عمرانی سرزمین که هرمورد از آن ها برای پنج سال تدوین می‌شد علامت میدهد که در نرم‌افزار عمرانی اولیه تا سوم تیتر خاصی برای سرویس ها اجتماعی در لحاظ گرفته نشده بود هر یک سری نرم‌افزار های رفاهی- اجتماعی در جاهای مختلفی از این نرم افزار ها دیده میشود.
برای اول توشه در نرم‌افزار عمرانی چهارم که از سال 1347 شروع شد، فصل مستقلی برای اقدامات مرتبط با رفاه انجتماعی در حیث دریافت شد که موضوع تأسیس کانون رشد فکری کودک ها و نوجوان ها، سرویس ها مددکاری و مشورت در مدرسه ها، جلب استعانت های خانواده ها برای تایید خردسال ها یتیم، خانواده های پیش آهنگی، اردوهای جوان ها، شرکتهای تعاونی، بسط بیمه های اجتماعی کارگران، پیشرفت سپاهیان علم، بهداشت و اشاعه، ساخت‌و‌ساز انجمن اقتدار بخشی و مرکز ها دست و پاسازی معلولین، سرویس ها متفاوت برای نابینایان و ناشنوایان و بالاخره اردوهای عمل و دارالتادیب برای نوجوان ها بزهکار را مهیا ایجاد کرد. (8)
در اپ عمرانی پنجم مبنی بر هدف ها حدس گردیده، وزارت رفاه اجتماعی تحت عنوان شالوده مهم سرویس ها اجتماعی (سال 1353) تأسیس شد که بیش تر از دو سال دوام نیاورد و در سال 1355 در وزارت بهداری مخلوط شوید.
در مجموع سازمان ها، مؤسسات و نهادهای متعدد، مسئولیت ارائه سرویس ها اجتماعی به قشرها مستلزم را ذمه دار بودند که بیشتر آن ها متعلق به دربار و یا این که وابستگان آن ها بودند که اکثر وقت ها آن ها بعداز موفقیت انقلاب، منحل و یا این که در سازمان بهزیستی مرزوبوم ترکیب شدند.
بعداز موفقیت انقلاب اسلامی او‌لین دگرگونی درخصوص اپ های سرویس ها اجتماعی در سال 1358 تحقق یافت که بر پایه ی مصوبه شورای انقلاب، همگی سازمانهای رفاهی- اجتماعی، در وزارت بهداری و بهزیستی (معاونت بهزیستی) ترکیب شدند. در سال 1359 لایحه ی رسمی تشکیل سازمان بهزیستی میهن به ثبت شورای انقلاب رسید و به‌این وسیله سازمان نام برده، با تحت پوشش به دست آوردن حوزه معاونت بهزیستی وزارت بهداری و بهزیستی، مسئولیت همگی ی اپ های رفاهی و قدرت بخشی را به عهده گرفت. به موجب همین مصوبه قرار بود کمیته کمک امام و بنیاد شهید انقلاب اسلامی نیز پایین حیث سازمان بهزیستی ایفای وظیفه نمایند که به دلایل مخلتف این فرمان منتفی شد. در اواخر سال 1359 منزل های فرهنگ وتمدن روستائی با یک هزار واحد، طبق مصوبه مجلس شورای اسلامی به یاری امام، بنیاد شهید، بنیاد پانزده خرداد ماه و بنیاد مهاجرین مبارزه تحمیلی، یکی از پس از دیگری و با دقت به بایستگی ها و نیازهای پس از انقلاب صورت گرفتند و طرح شهید رجائی در جهت امان از سالمندان بی بضاعت و توان روستایی آغاز بوسیله ی سازمان بهزیستی و آنگاه به وسیله کمیته یاری امام به ایفا درآمد.
در مسافت ی سالهای 1360 تا 1382تلاشهای متعددی برای سامان دهی حوزه گسترده سرویس ها اجتماعی اعمال گرفت که واپسین و جدیدترین آن، نظام جامع «تأمین و رفاه اجتماعی» (9) بود که سبب ساز به تأسیس وزارت رفاه و تأمین اجتماعی با غرض سیاستگزاری در عرصه رفاه و سرویس ها اجتماعی در سه قسمت «بیمه ای» (10)، «حمایتی» (11) و «امدادی» (12) شوید. در ضمنً با موافقت منزلت معظم رهبری، سازمان کارها ایثارگران و بنیاد شهید انقلاب اسلامی نیز با مقصود هماهنگی زمینه اجتماعی برای تیم ایثارگران (خانواده معزّز شهدا، جانبازان و آزادگان) ساخت و ساز شد تا هماهنگ و همسو با نرم‌افزار های جامع رفاه و تأمین اجتماعی ایفای وظیفه نماید. به صورت کلی، بعضا از صاحبنظران این حوزه، سرویس ها اجتماعی را طرحی معرفی می نمایند که توسط آن، جامعه قدرت مایحتاج را برای جنگ با خطاها خویش به دست می‌آورد و یا این که به تفسیر کارشناسان سازمان ملل متحد «سرویس ها اجتماعی شغل سازمان یافته میباشد که هدفش امداد به سازگاری و انطباق متقابل اشخاص و گوشه و کنار آنهاست» (طالب، مهدی، 1368، ص34).
و بالاخره سرویس ها اجتماعی به معنا خاص، فعالیتی میباشد حرفه‌ای که به اشخاص، مجموعه ها و جامعه ها به خواسته بالا بردن گنجایش آن ها در جاری ساختن تکالیف و وظایف اجتماعیشان در چارچوب اصول و مقررات جامعه عرضه میگردد. (زاهدی اصل، محمد، 1382، ص42).
ج- معنی سرویس ها اجتماعی در متن ها اسلامی

اعوذو بالله مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیم.
«وَیطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْکِینًا وَیتِیمًا وَأَسِیرًا إِنَّمَا نُطْعِمُکُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِیدُ مِنْکُمْ جَزَاءً وَلَا شُکُورًا»
(سوره بشر، آیه8 و 9)
«و هم بر دوستی (آفریدگار) به حاجتمند و اسیر و یتیم غذا میدهند (می‌گویند) ما تنها برای رضای پروردگار به شما غذا می‌دهیم و از شما هیچ محرک و سپاسی هم نمی طلبیم».
فرستاده گرامی اسلام نماز خود را به اتمام رسانیده میباشد فرد گرسنه ای پیش حضرت آمده تقاضای غذا می نماید. نبی اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) او را پیش همسران خویش می فرستند، غذایی که حاجت مند را کفایت بکند بدست نمی آید و حضرت ندا میدهند که که می باشد این بینوا را خوراک دهد و امشب اورا صاحبخانه باشد؟ علی (علیه السّلام) قیام می نماید و او را به خانه خود میبرد، غذای خویش و همسرش را به حاجتمند میدهد. و از بابت این که، وی (بینوا) از گرسنگی حضرت آگاه و غمگین نشود، حضرت فرمان میفرماید لامپ را بدون صدا نمایند و آن گاه با ساخت صدا از تکان دهن، وانمود به تناول کردن طعام می نماید، شب به نقطه پایان می‌رسد و صبح به حضور پیامبر آفریدگار می رسند، فرستاده به سوی آنان نگاهی می افکند و یار با تبسّم، قسمتی از آیه ی 9 سوره حشر قرائت می‌فرماید که:
«مَّا أُوتُوا وَیؤْثِرُونَ عَلَى أَنْفُسِهِمْ وَلَوْ کَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ وَمَنْ یوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولَئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ».
«گرچه حاجتمندند البته مستمندان را بر خود مقدم می دارا‌هستند و هر که ز بخل ضمیر محفوظ بماند مسلماً رستگار می‌شود.»
بله، قریب هزار و چهارصد سال پیشین، آیین مقدس اسلام، درسی را به مسلمین آموخته میباشد که مثال های آن شایسته ترین سر مشق سرویس ها اجتماعی حقیقی وواقعی و دور از هرگونه ریاودورویی و اینجانبّت و آزار و صرفا با قصد و نیت الهی برای آدم معتقد و مطلع مدرن میباشد و تجلّی آن را در وجود تعالی مولای متقیان علی ابن ابیطالب (علیه السّلام) می اقتدار سراغ گرفت که در کل زمانه معاش سری، اجتماعی و سیاسی خویش شایسته ترین هم پا و مددکار محرومان، نیازمندان، بی سرپرستان و بی پناهان بوده اند و در حکومت آکنده‌از عدل و داد اجتماعی پنج ساله خود عملی ترین الگوها را در جهت کیفیت ارائه سرویس ها اجتماعی به مستضعفین ارائه فرموده اند.
قرآن مجید، در اکثر زمان ها مفاد مرتبط با سرویس ها اجتماعی، به قدری ظریف، اپلیکیشن تمامی جانبه را ارائه می‌دهد که امروزه میتواند شایسته ترین الهام قسمت کارگزاران مؤسسات سرویس ها اجتماعی جامعه اسلامی باشد. آن پاراگراف، کیفیت سرپرسیتی ایتام از آغاز تا ختم حضانت، عکس العمل قاطع شخصی و اجتماعی با ظالمین و ستمکاران، ارشادوراهنمایی و هدایت منحرفین و خطاکاران، انفاق و احسان به نیازمندان جامعه بر پایه ی جايگاه نیاز و شدت و ضعف تأثیر ایرادات آنان بر جامعه و اپ های رفاهی اجتماعی دولت اسلامی و حدس منابع و دارایی های لازم این سرویس ها و... جهت ذکر مداقه زمینه به معرفی تعدادی مثال قصه اکتفا میکنیم.

در صورتی جواب مثبت ندادند؟

در صورتی‌که جواب مثبت دادند می گردند برادران و خواهران ما شماره مسجد توفیق مشهد در ایمان. در‌حالتی که جواب مثبت ندادند در صورتی‌که که اهل کتاب باشند و به مکان نزاع، همزیستی در درون میهن های اسلامی را بپذیرند اهل عهده خواهند شد و ذیل دفاع و محبت حکومت اسلامی قرار می‌گیرند و در‌حالتی که که مشرک و غیرکتابی باشند دستکم رزرو مسجد توفیق مشهد این میباشد که بایستی مصالحه و همزیستی مسالمت آمیز با امت اسلامی داشته باشند. بر آیین خودشان باقی بمانند البته معاش مسالمت آمیز داشته باشند و تهاجمی علیه مسلمان‌ها نداشته باشند. در‌صورتی‌که گزند نداشته باشند مسلمان ها با آن‌ها تفاهم نامه صلح می بندند. در حالتی‌که آن سوی مرز اسلامی میباشند معاهده صلح و عهد و پیمان دوستی می بندند و آدرس مسجد توفیق مشهد می‌شوند کافر معاهد. کافر معاهد متشخص میباشد.

قرآن کریم ومهربان نسبت به مشرکانی که قول مسالمت آمیز می بندند می‌فرماید فَأَتِمُّوا إِلَیْهِمْ عَهْدَهُمْ إِلَی مُدَّتِهِمْ. اما اهل کتاب درون مملکت اسلامی نیز تفاهم نامه جزیه می بندند إِلَّا الَّذِینَ عَاهَدتُّم مِّنَ الْمُشْرِکِینَ ثُمَّ لَمْ یَنقُصُوکُمْ شَیْئًا وَلَمْ یُظَاهِرُوا عَلَیْکُمْ أَحَدًا فَأَتِمُّوا إِلَیْهِمْ عَهْدَهُمْ إِلَی مُدَّتِهِمْ إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُتَّقِینَ و به مکان زکاتی که مسلمان ها پرداخت می نمایند، جزیه میدهند و حکومت اسلامی نیز ملزم میباشد جان و جنس و آبرو و ناموس آنان را محافظت نماید. وظیفه داراست مراقبت نماید تا حدی که پلیس سرزمین اسلامی بایستی سپر بلای مراقبت اموال و آبروی آنها باشد. چنانکه الان پلیس و پاسدار کشور‌ایران جانش را نثار می نماید تا جان و فرآورده و آبروی شهروندان مسیحی، یهودی و...که جزء کفار می باشند نجات دهد. ما جنگجو و خشونت بدون واسطه نیستیم البته اهل پشتیبانی هستیم. در‌حالتی که متجاوزی حمله نماید وظیفه ما پناه میباشد. فَمَنِ اعْتَدَی عَلَیْکُمْ فَاعْتَدُوا عَلَیْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدَی عَلَیْکُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِینَ. نسبت به متعدی و متجاوز ما بایستی حمایت کنیم. این نگهبانی یک دستور واجب میباشد. افتخار می‌کنیم که جامعه اسلامی یک جامعه ظلم پذیر و ذلت پذیر وجود ندارد. تامین یک اصل عقلانی میباشد. انسان و هیچ آدم عاقلی پیدا نمیشود بگوید اینجانب معتقد به تسلیم در قبال ظلم و تجاوز هستم. وجوب جانبداری در اسلام با اصل مذاکره و سلم و مراقبت عهدوپیمان های دوستی با کفار کتابی و غیرکتابی تعارضی ندارد.

چرا قرآن فرمان به قتل کلیه مشرکان نموده و فرموده میباشد وَقَاتِلُوا الْمُشْرِکِینَ کَافَّةً؟

شما بخشی از آیه شریفه را خواندید و اما غرضتان نقل انواع غربیان میباشد. اشخاصی که نشانه‌ها قرآن را تجزیه کردند و بخشی از آیه را میگیرند و داعیه می نمایند قرآن امر به قتل همگی کفار داده میباشد دقت به قسمت های دیگر آیه و آیه ها دیگر ندارند. این پاراگراف ای که خواندن کردید بخشی از آیه ۳۴ توبه میباشد که کاملش این میباشد وَقَاتِلُوا الْمُشْرِکِینَ کَافَّةً کَمَا یُقَاتِلُونَکُمْ کَافَّةً. مراعات می نمائید این امر مرتبط با مشرکانی میباشد که با تک تک وجود به مقاتله و کشتار مسلمانها پرداخته اند. مستشرقان از این گزاره های بریده از نشانه‌ها قرآن متفاوت پیدا کرده و تبلیغ کرده اند مانند وَاقْتُلُوهُمْ حَیْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَأَخْرِجُوهُم...یعنی هر کجا مشرکی پیدا کردید بکشید. آنان شاید عمدا یا این که سهوا اعتنا به ادامه آیه نکردند که مرتبط با مشرکانی میباشد که با مسلمان ها مقاتله می نمایند و مسلمانها را از مرز و بوم و منزل و کاشانه شان اخراج کرده اند. متن بدون نقص آیه شریفه ۱۹۱ سوره بقره اینگونه میباشد: وَاقْتُلُوهُمْ حَیْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَأَخْرِجُوهُم مِّنْ حَیْثُ أَخْرَجُوکُمْ وَالْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ وَلَا تُقَاتِلُوهُمْ عِندَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ حَتَّی یُقَاتِلُوکُمْ فِیهِ فَإِن قَاتَلُوکُمْ فَاقْتُلُوهُمْ کَذَلِکَ جَزَاءُ الْکَافِرِینَ شأن نزولش هنگامی میباشد که مشرکان به مسلمانها حمله کردند و ول کن داستان هم نبودند. آفریدگار امرکرد با این متجاوزین بجنگید و بکشید آنها را زیرا دارا هستند شما‌را میکشند. ولی نسبت به کفاری که مارا نمی کشند چه؟ همگی آیه‌ها قرآن را می بایست با هم مشاهده کرد. برای توده بندی موضع قرآن کریم و مهربان در قبال کافران دو آیه بیان می‌کنم که دو نوع تعامل را آرم می‌دهد و می بایست با هم باشند. لایَنْهَاکُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِینَ لَمْ یُقَاتِلُوکُمْ فِی الدِّینِ وَلَمْ یُخْرِجُوکُم مِّن دِیَارِکُمْ أَن تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَیْهِمْ إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطِینَ.

این آیه می‌فرماید نسبت به کفاری که شما‌را نمی کشند و از سرزمینتان اخراجتان نکرده اند و تجاوزی به مرزوبوم شما نکرده اند، آفریدگار شما‌را نهی نمی نماید از اینکه با آنان بِرّ و خیر و خوبی فرمائید و قسط و عدل و داد بورزید. آیه آجل نسبت به محاربین میفرماید: إِنَّمَا یَنْهَاکُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِینَ قَاتَلُوکُمْ فِی الدِّینِ وَأَخْرَجُوکُم مِّن دِیَارِکُمْ وَظَاهَرُوا عَلَی إِخْرَاجِکُمْ أَن تَوَلَّوْهُمْ وَمَن یَتَوَلَّهُمْ فَأُولَئِکَ هُمُ الظَّالِمُونَ. مثل یهودی های مملکت اسرائیل که فلسطینی ها را خارج کردند. پروردگار می‌فرماید با اینها حق دوستی و ارتباط مسالمت آمیز ندارید. بایستی از خودتان نگهبانی فرمایید و آنان‌را از میهن اسلامی خارج فرمایید. پس نسبت به کفار و مشرکان عالم در‌صورتی‌که به ما حمله نکنند ما به خیر و عدل و داد با آن ها ارتباط خوا‌هیم داشت. بِرّ و خیر یعنی درصورتی که فقیری داشتند ما از مال عموم خودمان به بینوا کافر امداد کنیم.

برمی گردیم به مورد گفتگوی ادیان. ظاهرا مرکزها گفتگوی ادیان صرفا تعارفات از صمیم قلب دارا‌هستند و احیانا پیرامون مشترکات سخن می نمایند ولی دعوت رهروان ادیان به اسلام مورد دیگری میباشد. در حال حاضر این دعوا ها این پرسش را به وجود می‌آورد که فرق دربین گفتگوی ادیان با تبلیغ و دعوت چیست؟

واژه و کلمه دعوت و گفت‌و‌گو به ظواهر گوناگون میباشند. معنی متبادر ابتدایی از دعوت این میباشد که ما به غیرمسلمانان بگوییم بیایید مسلمان گردید. معارف اسلام را عرضه کنیم و بخواهیم که بیندیشند و در صورتی‌که درست یافتند مسلمان بشوند. معنا اول مذاکره این میباشد که ما با یک دانا از فقاهتی دیگر بنشینیم، تعارفاتی داشته باشیم، دشمنی و کینه دوزی را کنار بگذاریم، یه خرده ما معارف اسلام را ارائه دهیم، وی نیز یه خرده از معارف دینش را ارائه دهد، مشترکات و اختلافات فی مابین یکدیگر را بدانیم، با درنگ های یکدیگر آشنا بشویم. تعارف و شناخت متقابل نتیجه ها خواهد شد. البته نگرش اینجانب این میباشد که معنی حقیقی وواقعی این دو یک کدام از میباشد. در مضمون‌ بسیط و نخستین مصاحبه، دعوت نخوابیده میباشد. برخی ها خیال و خاطر می نمایند مصاحبه یعنی تنها آشنایی متقابل از یکدیگر و هدفی جز علم افزایی ندارد. شاید بعضا مرکز ها گفتگوی ادیان هم به همین مقدار بسنده می نمایند. خب اینجور گفتگویی نافع می باشد اما نادر منفعت میباشد. در معنا بسیط دعوت نیز برخی خیال و خاطر می نمایند دعوت به نه در قرآن مهربان، بایستی یک طرفه کلام زد و تامل خویش را به نحوی به رهروان بقیه ادیان عرضه نماید که بالاخره ذیل اثر قرار بگیرند و بپذیرند و ابدا در مضمون‌ دعوت این را دخیل نمی دانند که بایستی به دیگری اذن صحبت زدن اعطا کرد. به اندازه ای که شما کلام می زنید اذن بدهید وی نیز کلام هایش را بگوید. وی نیز آیین و عقایدش را معرفی نماید. میگویند دعوت تنها یک طرفه میباشد. اینجانب عیب گیری دارم به‌این دو معنی. معتقدم می بایست این دو را ترکیب کرد و مضمون‌ مشترک هر دو را گرفت. هم مصاحبه می بایست هدفمند باشد و به معرفت دوطرفه صرف اکتفا نشود بلکه معرفت متقابل می بایست با یک جهت گیری و خط مش معین باشد. شیوه و غرض معلوم این میباشد که کاربر ما از رهروان بقیه ادیان با درنگ های درست و تابناک اسلام که بالاتر و رفیعتر از تفکر های بقیه ادیان میباشد آشنا بشود و به حقانیت آن ها پی غالب شود و آن‌ها را بپذیرد و به ضعف برخی تامل های خودش واقف خواهد شد و آنان را رها نماید. باور و تمجید عبد و بنده از گفت‌و‌گو این میباشد یعنی تصحیح و کامل شدن و بی نیاز سازی بینش طرف مقابل. چنانکه اینجانب معتقدم در صورتیکه مبلغان آئین اسلام بخواهند در تبلیغ اسلام برای دیگر افراد و دعوت آن‌ها غالب شوند نباید بی واسطه و مصرح آن‌ها را به بازرسی قرآن و روایات و کتاب ها اسلامی و معارف اسلام و تایید اسلام دعوت نمایند. زیرا آنها هم به حقانیت آیین و دین خویش اعتقاد دارا هستند و اسلام را فسخ میدانند و هیچ علت ای برای یافتن واقعیت در آیین دیگری ندارند. چنانکه هیچ علت ندارند که ساعت‌ها وقت خودشان را صرف شنیدن سخنرانی های اینجانب مسلمان نمایند. جز برخی اشخاص متفحص و کنجکاو. لذا بایستی نحوه جذابی تعیین کرد. از جمله نخستین سخن های استفاده کننده را بشنویم و مطالب صحیحش را پذیرش کنیم و مشترکات فراوان را ذکر کنیم تا حس خودی بودن را پیدا نماید و آنگاه به گذر زمان وارد مسائل اختلافی شویم.