مَذهَبِ جَعفَری مذهب شیعه اثنی عشری میباشد که استحکام و توسعه و گسترش آن بیشتر بر شالوده معارف رسیده از امام جعفر درستگو(ع) شکل گرفت. مذهب شیعه در طی حیات امام درست گو(ع) نیز مذهب جعفری خوانده آدرس مسجد توفیق مشهد میگردیدهاست.
به طور همزمان با زوال حکومت مروانیان عموم آزادانه به امام راستگو(ع) مراجعه و جواب سؤالات شرعی و غیرفقهی خویش را اخذ میکردند؛ چنانکه ابن حجر هیتمی، دانا شافعی قرن دهم قمری، گفته میباشد که عموم آنچنان از دانش وی سود بردند که شهرتاش به همگی شهرها رزرو مسجد توفیق مشهد رسید.
توسعه و گسترش مذهب شیعه
مذهب شیعه از آن رو مذهب جعفری خوانده می گردد که استحکام محورها، توسعه مدرسه و همینطور رویش فقه شیعه، بیشتر در عصر امام جعفر درست گو بوده میباشد.[۱] با این درحال حاضر، مذهب شیعه، در صورتگیری و تداوم خویش، همواره وام دار رسول(ص) و دوازده امام، از امام علی(ع) تا امام مجال(عج) شماره مسجد توفیق مشهد بوده میباشد.[۲]
ماجراهای بسیار متعددی از امام درست گو(ع) درباره مسائل متفاوت شرعی و کلامی نقل شدهاست.[۳] چنانکه ابن حجر هیتمی، فقید شافعی قرن دهم هجری قمری نوشته میباشد، عموم آنچنان از دانش وی سود کردهاند که شهرت جعفر بن محمد به کلیه شهرها رسید.[۴] عالمان پر رنگای مانند یحیی بن سعید، ابن جریح، صاحب، سفیان بن عیینه، سفیان ثوری، ابوحنیفه، شعبه و ایوب سختیانی از وی قصه مسجد طالقانی مشهد کردهاند.[۵]
به اعتقاد احمد پاکتچی، منتسب کردن مذهب شیعه به امام جعفر درستگو(ع)، به جهت قوانینی بوده میباشد که او در آن معاش میکرده که مذهبها و مکاتب متعدد ظهور میکردهاند و متداولترین طریق برای متمایز کردن مذهبها از یکدیگر، انتساب آنان به عده ای بوده میباشد که یا این که بنیانگذار آن بودهاند، یا این که در پیشرفت آن کوشیدهاند.[۶] او از شواهدی صحبت گفته میباشد که در حین حیات امام درست گو نیز تیتر مذهب جعفری برای مذهب شیعه به فعالیت میرفته میباشد.[۷][یادداشت ۱]
حالت مطلوب سیاسی
روزگار معاش امام درستگو(ع)، مصادف با ضعیف شدن و بعد از آن درهم ریختن حکومت مروانیان بود و ضمن آماده شدن دسترسی آزادانهخیس عموم به امام درستگو، تیمهایی علیه حاکمان بوجود آمد، قیامهای فقاهتی چهره بخشید و همینطور قابلیت گفت و گوهای علمی در شاخههای متعدد آماده شد.[۸] درپی همین تغییر تحول حالت حکومت و ضعیف شدن آن، عموم توانستند با مراجعه به امام راست گو، جواب مسائل دینی و غیر دینی خویش را از او بخواهند.[۹]
گشایش ذکر شده، تا حدودی در زمانه امام باقر(ع) نیز پدید آمده بود؛ با این حالا، جعفر شهیدی، تاریخنگار(۱۳۸۶ش.) زمان امامت امام راست گو(ع)، از ۱۱۴ تا ۱۴۸ قمری را بعد از ظهر تکثیر فقه آل محمد یا این که به تعبیروتفسیر دیگر، زمانه یاد دادن و درس دادن فقه جعفری دانسته میباشد. به اطمینان او، در امسالها مدینه فیس دیگری یافته بود.[۱۰]
به اعتقادوباور بعضا پژوهشگران قدم ابتدا در ثبت مبانی شیعه بعد از امیرالمؤمنین(ع) به وسیله امام حسین(ع) در قیام عاشورا برداشته شد و قدم دوم را امام راست گو(ع) برداشت و مدرسه شیعه را در قبال مکاتب ساختگی امویان و عباسیان نهاد بنیان و تفسیری جامع ازخدا، ارتباط عموم با وی و آدمِ متبوع اسلام ارائه بخشید و به تبیین اعتقادات عقلانى، اصول اخلاقی و دستور کار هاى فردى واجتماعى (فقه) پرداخت و فیض اش اینگونه شد که تشیع داراى شناسنامه رسمى شوید و مذهب شیعه به اسم وی مزین شد.[مستلزم منبع][۱۱][یادداشت ۲]
استیناف بیشتر
شهیدی، سیدجعفر، زندگانی امام درست گو جعفر بن محمد(ع) ، طهران، محل کار تکثیر تمدن اسلامی، ۱۳۸۴ش.
شیعه علوی، مذهب جعفری نوشته سید محمد ضیاءآبادی، تکثیر موسسه بنیاد خیریه الزهرا (س) ، طهران، ۱۳۹۸ش. [۱۳]
صفیر هدایت، چرا تیتر مذهب ما جعفری میباشد؟ نوشته سید محمد ضیاء آبادی، انتشار موسسه بنیاد خیریه الزهرا (س) طهران، ۱۳۸۹ش. [۱۴]
تهرانی در الذریعه کتابهایی را به لهجههای متفاوت(فارسی، اردو ، عربی) در باره مذهب جعفری معرفی نموده است مانند:الصدرية که کتابی میباشد به لهجه فارسی در پوسته مثنوی در باره اصول آیین و ثابت مذهب حق جعفری. نوشه میرزا علی اکبر صدر الاسلام همدانی متخلص به دبیر. [۱۵][یادداشت ۳] رساله در حقانیت مذهب جعفری [۱۷] کتابی بنام بخش كلثوم یا این که کلثوم کی به گویش گجراتی در ثابت مذهب جعفری در پوسته کتاب داستان و روایت نوشته حاج غلام علی بهاونگری. [۱۸]
مسجد توفیق مشهد؛ معرفی، امکانات و دلیل انتخاب این مسجد برای مراسم مذهبی