مرجع مقالات مسجد توفیق

غزوه خَیْبَر از غزوات رسول اکرم(ص) موازی یهودیان ناحیه خیبر که در ماه محرم سال ۷ هجری قمری استارت شد و در ماه صفر با برد مسلمانها نقطه پايان یافت. رشادت‌های حضرت علی (ع) در فتح برخی قلعه‌های خیبر، از نکات اساسی این غزوه آدرس مسجد توفیق مشهد میباشد.

صورت‌گیری این پیکار به‌این منجر بود که یهودیان خیبر به یهودیان اخراج‌گردیده از مدینه پشتیبانی دادند و بعضا از قبایل عرب را برای پیکار با مسلمان ها تحریک کردند. مسلمان ها درین نزاع غالب شدند و بنابر صلحنامه‌ای قرار شد جنگجویان یهودی با زن و فرزند حوزه‌ خیبر را شکاف نمایند. ولی به درخواست مجدد یهودیان، فرستاده به آن‌ها اذن بخشید در حیطه خیبر بمانند و زراعت نمایند و نیمی از جنس را رزرو مسجد توفیق مشهد بردارند.

وضعیت خیبر
نوشته‌علمیٔ اساسی: خیبر
حیطه خیبر امروزه در ۱۶۵ کیلومتری شمال مدینه در جاده منتهی به شام (جاده تبوک) واقع و راس آن شهر الشُرَیف میباشد. این ناحیه شامل دسته روستاها و مزارع سرسبزی میباشد که در واحه‌ای[یادداشت ۱] به همین اسم (خیبر) در سنگستانی به طول حدود ۸۵۴ متر از سطح دریا قرار دارا هستند. خیبر دره‌ها و وادی‌های تبارک و آب، زراعت و جمعیت فراوان داراست و مال عمده آن خرماست که از دیرباز به آن دارای اسم و رسم بوده میباشد. ساکنان خیبر بیشتر از خویشان عنزه‌‎اند، که در روستای سُریر و سراسر وادی غَرَس [فامیل] بَنی‌رَشید معاش شماره مسجد توفیق مشهد می‌نمایند.[۱]

مسئله‌های مبارزه
تاریخ صدر اسلام
شخصیت‌ها
فرستاده اسلام(ص) • ابوطالب • حضرت خدیجه(س) • حضرت علی (ع) • حضرت فاطمه(س) • حمزة بن عبدالمطلب • سلمان فارسی • ابوذر غفاری • مقداد بن عمرو • جعفر بن ابی‌طالب • بلال حبشی • ابوبکر • قدمت بن خطاب • عثمان بن عفان • مسجد طالقانی مشهد صحابه
نبرد‌ها
غزوه‌ها و سریه‌ها
نبرد بدر • نبرد احد• غزوه بنی‌نضیر • غزوه خندق • غزوه بنی‌قریظه • صلح حدیبیه • غزوه خیبر • فتح مکه • غزوه تبوک • بقیه غزوه‌ها • سریه‌ها
شهرها و جای ‌ها
مکه• شعب ابی‌طالب • مدینه• طائف • مسجد قبا • مسجدالنبی • سقیفه بنی‌ساعده • خیبر • گورستان بقیع
حادثه ها
بعثت • مسافرت به حبشه • لیلة المبیت • سفر به مدینه • صلح حدیبیه • حجة الوداع • حادثه غدیر • سقیفه • سپاه اسامه
مفاهیم مرتبط
اسلام• انصار • مهاجرین • تشیع • حج • قریش • بنی‌هاشم • بنی امیه • نا‌آگاهی
نبو
در سال چهارم، بعداز آنکه رسول اسلام یهودیان بنی نضیر را به باعث مکر از مدینه خارج راند، بعضی از آنها برای مثال حیی بن اخطب، درود بن ابی الحقیق و کنانة بن ربیع بن ابی الحقیق روانه خیبر شدند. آن ها سال سپس به مکه رفتند و قریش را به مبارزه با رسول برانگیختند. [۲]به این سیرتکامل خیبر کانون خطر و خیانت بر ضد امت نوپای اسلامی شد. [۳] در شعبان سال ششم نیز زیرا رسول خبر یافت که بستگان بنی سعد بن دیده نشده، از همسایگان عرب خیبر، برای مدد کردن یهودیان خیبر انباشته شده‌اند، حضرت علی علیه السلام را با گروهی به سوی آن ها ارسال کرد. با حمله آن حضرت، معاند گریخت و غنایمی به دست مسلمانها زمین‌خورد. همینطور در رمضان به عبارتی سال، در سریه‌‎ای به فرماندهی عبدالله بن عتیک، درود بن ابی الحقیق به جرم برانگیختن احزاب بر ضد نبی و مسلمانها به قتل رسید. در همین مجال، عبدالله بن رواحه در مأموریتی به خیبر، به امر نبی به تفحص درباره اوضاع و احوال یهودیان پرداخت. [۴]

بعداز آن، یهودیان خیبر اُسَیر بن زارِم/ یُسَیر بن رِزام را به امارت برگزیدند و وی در تحریک قبایل عرب همانند غَطَفان، برای نزاع با نبی کوشید و با کمک آنها قصد داشت به مدینه حمله نماید. از این رو نبی در شوال سال ۶ق، توشه دیگر عبدالله بن رواحه را با گروهی به خیبر ارسال کرد که در سود آن اُسَیر و عده ای از یهودیانِ یاور وی کشته شدند.[۵]

ضمن این‌ها، بعداز اخراج یهودیان بنی قریظه از مدینه و برقراری متانت و منعقد معاهده در میان بقیه یهودیان مدینه با رسول، یهودیان خیبر، که سران بنی نضیر میان آنان معاش می‌کردند به‌دنبال انتقام جویی از فرستاده بودند و اموال خویش را برای برانگیختن اعراب هم محلی برای مثال خویشاوندان نیرومند غطفان هزینه می‌کردند تا آن‌ها‌را بر ضد مسلمانها با خویش متحد سازند. این سبب ساز کافی بود تا رسول به مسافت پاره ای از صلح حدیبیه به خیبر حمله نماید. [۶]

فرصت غزوه خیبر
به نقل از ابن هشام رسول اکرم(ص) در اوایل محرم سال هفتم روانه خیبر شد[۷] و در ماه صفر آنجا را فتح کرد[۸] تاریخ فتح خیبر ۲۴ رجب سال ۷ق نام برده میباشد.[۹]

جانشین رسول در مدینه
فرستاده، سباع بن عرفطه غفاری یا این که ابوذر غفاری را[۱۰] در مدینه جانشین خویش کرد و درفش پیکار را که به رنگ سپید بود به دست علی علیه السلام سپرد. [۱۱] و آن حضرت را فرمانده سپاه پیشاهنگ خویش قرار اعطا کرد. [۱۲]

غزوه خَیْبَر از غزوات رسول اکرم(ص) موازی یهودیان ناحیه خیبر که در ماه محرم سال ۷ هجری قمری استارت شد و در ماه صفر با برد مسلمانها نقطه پايان یافت. رشادت‌های حضرت علی (ع) در فتح برخی قلعه‌های خیبر، از نکات اساسی این غزوه آدرس مسجد توفیق مشهد میباشد.

صورت‌گیری این پیکار به‌این منجر بود که یهودیان خیبر به یهودیان اخراج‌گردیده از مدینه پشتیبانی دادند و بعضا از قبایل عرب را برای پیکار با مسلمان ها تحریک کردند. مسلمان ها درین نزاع غالب شدند و بنابر صلحنامه‌ای قرار شد جنگجویان یهودی با زن و فرزند حوزه‌ خیبر را شکاف نمایند. ولی به درخواست مجدد یهودیان، فرستاده به آن‌ها اذن بخشید در حیطه خیبر بمانند و زراعت نمایند و نیمی از جنس را رزرو مسجد توفیق مشهد بردارند.

وضعیت خیبر
نوشته‌علمیٔ اساسی: خیبر
حیطه خیبر امروزه در ۱۶۵ کیلومتری شمال مدینه در جاده منتهی به شام (جاده تبوک) واقع و راس آن شهر الشُرَیف میباشد. این ناحیه شامل دسته روستاها و مزارع سرسبزی میباشد که در واحه‌ای[یادداشت ۱] به همین اسم (خیبر) در سنگستانی به طول حدود ۸۵۴ متر از سطح دریا قرار دارا هستند. خیبر دره‌ها و وادی‌های تبارک و آب، زراعت و جمعیت فراوان داراست و مال عمده آن خرماست که از دیرباز به آن دارای اسم و رسم بوده میباشد. ساکنان خیبر بیشتر از خویشان عنزه‌‎اند، که در روستای سُریر و سراسر وادی غَرَس [فامیل] بَنی‌رَشید معاش شماره مسجد توفیق مشهد می‌نمایند.[۱]

مسئله‌های مبارزه
تاریخ صدر اسلام
شخصیت‌ها
فرستاده اسلام(ص) • ابوطالب • حضرت خدیجه(س) • حضرت علی (ع) • حضرت فاطمه(س) • حمزة بن عبدالمطلب • سلمان فارسی • ابوذر غفاری • مقداد بن عمرو • جعفر بن ابی‌طالب • بلال حبشی • ابوبکر • قدمت بن خطاب • عثمان بن عفان • مسجد طالقانی مشهد صحابه
نبرد‌ها
غزوه‌ها و سریه‌ها
نبرد بدر • نبرد احد• غزوه بنی‌نضیر • غزوه خندق • غزوه بنی‌قریظه • صلح حدیبیه • غزوه خیبر • فتح مکه • غزوه تبوک • بقیه غزوه‌ها • سریه‌ها
شهرها و جای ‌ها
مکه• شعب ابی‌طالب • مدینه• طائف • مسجد قبا • مسجدالنبی • سقیفه بنی‌ساعده • خیبر • گورستان بقیع
حادثه ها
بعثت • مسافرت به حبشه • لیلة المبیت • سفر به مدینه • صلح حدیبیه • حجة الوداع • حادثه غدیر • سقیفه • سپاه اسامه
مفاهیم مرتبط
اسلام• انصار • مهاجرین • تشیع • حج • قریش • بنی‌هاشم • بنی امیه • نا‌آگاهی
نبو
در سال چهارم، بعداز آنکه رسول اسلام یهودیان بنی نضیر را به باعث مکر از مدینه خارج راند، بعضی از آنها برای مثال حیی بن اخطب، درود بن ابی الحقیق و کنانة بن ربیع بن ابی الحقیق روانه خیبر شدند. آن ها سال سپس به مکه رفتند و قریش را به مبارزه با رسول برانگیختند. [۲]به این سیرتکامل خیبر کانون خطر و خیانت بر ضد امت نوپای اسلامی شد. [۳] در شعبان سال ششم نیز زیرا رسول خبر یافت که بستگان بنی سعد بن دیده نشده، از همسایگان عرب خیبر، برای مدد کردن یهودیان خیبر انباشته شده‌اند، حضرت علی علیه السلام را با گروهی به سوی آن ها ارسال کرد. با حمله آن حضرت، معاند گریخت و غنایمی به دست مسلمانها زمین‌خورد. همینطور در رمضان به عبارتی سال، در سریه‌‎ای به فرماندهی عبدالله بن عتیک، درود بن ابی الحقیق به جرم برانگیختن احزاب بر ضد نبی و مسلمانها به قتل رسید. در همین مجال، عبدالله بن رواحه در مأموریتی به خیبر، به امر نبی به تفحص درباره اوضاع و احوال یهودیان پرداخت. [۴]

بعداز آن، یهودیان خیبر اُسَیر بن زارِم/ یُسَیر بن رِزام را به امارت برگزیدند و وی در تحریک قبایل عرب همانند غَطَفان، برای نزاع با نبی کوشید و با کمک آنها قصد داشت به مدینه حمله نماید. از این رو نبی در شوال سال ۶ق، توشه دیگر عبدالله بن رواحه را با گروهی به خیبر ارسال کرد که در سود آن اُسَیر و عده ای از یهودیانِ یاور وی کشته شدند.[۵]

ضمن این‌ها، بعداز اخراج یهودیان بنی قریظه از مدینه و برقراری متانت و منعقد معاهده در میان بقیه یهودیان مدینه با رسول، یهودیان خیبر، که سران بنی نضیر میان آنان معاش می‌کردند به‌دنبال انتقام جویی از فرستاده بودند و اموال خویش را برای برانگیختن اعراب هم محلی برای مثال خویشاوندان نیرومند غطفان هزینه می‌کردند تا آن‌ها‌را بر ضد مسلمانها با خویش متحد سازند. این سبب ساز کافی بود تا رسول به مسافت پاره ای از صلح حدیبیه به خیبر حمله نماید. [۶]

فرصت غزوه خیبر
به نقل از ابن هشام رسول اکرم(ص) در اوایل محرم سال هفتم روانه خیبر شد[۷] و در ماه صفر آنجا را فتح کرد[۸] تاریخ فتح خیبر ۲۴ رجب سال ۷ق نام برده میباشد.[۹]

جانشین رسول در مدینه
فرستاده، سباع بن عرفطه غفاری یا این که ابوذر غفاری را[۱۰] در مدینه جانشین خویش کرد و درفش پیکار را که به رنگ سپید بود به دست علی علیه السلام سپرد. [۱۱] و آن حضرت را فرمانده سپاه پیشاهنگ خویش قرار اعطا کرد. [۱۲]