روشنایی خورشید با عبور از پنجره های موزاییک، دیوارها و فرش های کف را با صدها رنگ رنگارنگ تزیین می نماید، این رنگ جادویی در پهنا یکسری ساعت ناپدید میشود.
شماره مسجد توفیق مشهد در نوشتهیعلمی مسجد نصیر الملک شیراز ما قصد داریم شمارا با این معماری شگفت انگیز بیشتر آشنا کنیم، پس با ما هم پا گردید.
تاریخچه مسجد نصیرالملک
شیراز یک کدام از کهن ترین شهرهای جمهوری اسلامی ایران متمدن هنر و صنعت مالامال جنب و جوش و تاریخی بی نیاز میباشد که در مسجد نصیرالملک یک کدام از قشنگ ترین مساجد کشورایران به اکران نهاده گردیدهاند.
مسجد طالقانی مشهداین عبادتگاه با شیشه های رنگارنگ تعجب آور، هزاران کاشی نگارگری گردیده روی سقف و قالیکوچک های اهل ایران که کف را پوشانده میباشد، رنگین کمانی خوشگل از هر جهت میباشد، مانند گام گذاشتن در یک کالیدوسکوپ به حیث میرسد.
این مسجد در سال 1294مصادف با 1876(میلادی)، بوسیله میرزا حسنعلی خان که به نصیرالملک که حکم کننده استان عجم مشهور بود ساخته شد، وی تصمیم گرفت مسجدی را تحت عنوان یادگاری از خویش برای نسل های آینده بگذارد، او فرزند قوام الملک و از اعیان قاجار و فرمانروایی عادل بود.
او به همین استدلال این مسجد را ایجاد کرد و بعد از 11 سال در سال 1305 مصادف با 1925(میلادی) ایجاد کرد آن تمام شد. ولی هیچ شیشه ای با رنگ های معلوم یا این که در و پنجره های خاص وجود نداشت تا اینکه در سال 1969 این زیبایی ها بوسیله حاج میرزا آیت به بنای مسجد اضافه شد.
این مسجد در پیشین دارنده مسجد، منزل، گرمابه و انبار بوده میباشد. ولی قسمت عظیمی از آن مشمول فضای سرپوشیده، ورودی منزل، گرمابه، آب انبار بود و فضای فی مابین مسجد و منزل در طول تاسیس خیابان لطفعلی خان زند به کلی ویران شد.
محمدحسن معمار و محمدرضا کاشی ساز طراحان ماهر اینگونه مسجد نفیسی بودند، مسجد نصیرالملک شیرازتلفیقی از هنر و معماری و یک کدام از جاذبه های بسیار زیبایی میباشد که سالانه گردشگران متعددی را به خویش جذب می نماید.
از آنجایی که رنگ صورتی و شیشه های ویترای به صورت زیبایی در ساختار و پیاده سازی مسجد به عمل رفته میباشد، به اسم های مختلفی شناخته میشود. مسجد صورتی، مسجد رنگین کمان، مسجد رنگها و مسجد کلیدوسکوپ، کلیه تفاسیر مختلفی از بازدید کنندگان از این جای خارق العاده را تعریف می نمایند.
معماری مسجد نصیرالملک
مسجد نصیرالملک 2216 متر مربع مساحت داراست و در ذیل بنای 2890 متر مربع سازه شدهاست. یکیاز بارزترین خصوصیت های مسجد کاشی کاری و مقرنس کاری آن میباشد و باارزش ترین مسجد از این لحاظ میباشد.
نکته دیدنی درباره ی مسجد نصیرالملک این میباشد که خلاف مجموع مساجد اهل ایران فاقد گنبد بوده و بیان کنده این میباشد که بنای فردی بوده و اکثریت عموم بهاین مسجد نرفته اند.
کاشی کاری این مسجد فوق العاده جذاب و بی سابقه میباشد، در هیچ کجای عالم نمی توانید کاشی کاری از این دست پیدا نمائید. یکی از دیگر از نکاتی که سبب این شکوه میگردد، به کار گیری از رنگ صورتی تحت عنوان رنگ پیروز میباشد که در هیچ مسجد دیگری از جمهوری اسلامی ایران استعمال نمیشود.
به کار گیری از شیشه های رنگارنگ که در مجموع بخش های مسجد دیده را به خویش خیره می نماید، به طور کامل بی حریف میباشد و معماری دقیق آن که فروغ و روشنایی خورشید را به حرفه های رنگارنگ فروغ تبدیل می نماید، شکوه و عظمت مسجد را به ارمغان آورده میباشد.
صدها مسجد تاریخی در سراسر کشور ایران کلیه در نوع خویش خاص می باشند. با این حالا، بعضا از خصوصیتها مانند آجرکاری، کاشی های فیروزه ای، جفت مناره و غیره مشترک می باشند. آنچه مسجد نصیرالملک را در ابتدا فهرست قرار می دهد مدل اختصاصی و جزئیات معماری آن میباشد.
همانگونه که پیش از اینً نیز اشاره شد، این بنای باشکوه در عصر قاجاریه تاسیس شده است، هنگامی که کشورایران اولی قدم های بازسازی را زیر تأثیر اروپاییانی که دراین سرزمین رفت و آمد می کردند برمی داشت و تأثیر بسزایی در هنر، معماری و فرهنگ وتمدن مرز و بوم داشت این سازه ساخته شد.
این مسجد به جهت استعمال از گل های صورتی و زردرنگ در کاشی، اسم های مختلفی مانند مسجد صورتی داراست. یک کدام از دیگر از بخش های این مسجد که اکثر عکاسان را به سمت عکس به دست آوردن جذب می نماید، هماهنگی استعمال از ردیف های درون آن و این عنصر الهام گرفته از مسجد استکان شیراز میباشد.
کاشی کاری مسجد بسیار جالب میباشد به این دلیلکه این کاشی ها به کاشی های هفت رنگ دارای شهرت می باشند و در هیچ مکان عالم شبیه آن را نمی توانید پیدا نمائید، دقیقا به جهت به کار گیری از رنگ صورتی تحت عنوان رنگ برنده این کاشی ها کهاین مسجد به آن مشهور میباشد. مقرنس، هنری میباشد که نزدیک به 150 سال پیش در معماری کشور ایران بسیار آیتم اعتنا بوده میباشد. ولی جدای از ساختار اساسی شبستان، کاشی های هفت رنگ و مقرنس ها، مسحورکننده ترین عنصر مسجد نصیرالملک، شیشه های رنگارنگی میباشد که می توانید در ساعتها مطلوب به تماشای آن بنشینید.
بازدید مسجد نصیرالملک شیراز
مسجد نصیرالملک تحت عنوان یکی اثرها ملی کشورایران به تصویب رسیده و هر ساله مسافران متعددی را به جمهوری اسلامی ایران می کشاند. شایسته ترین مجال برای بازدید از مسجد صبح زوداست. این شایسته ترین مجال برای دیدن نوری میباشد که از پنجره های شیشه ای رنگی عبور می نماید و فضایی قشنگ ساخت می نماید که مسافران، عکاسان و نمازگزاران را مشغول می نماید. نکته جذاب این میباشد که مسجد نصیرالملک هنوز هم برای عبادت آیتم به کارگیری قرار میگیرد. امروز این مسجد باشکوه ذیل حمایت بنیاد اوقاف نصیرالملک قراردارد.
شایسته ترین فرصت برای بازدید از مسجد نصیرالملک میانه فصل پاییز تا میانه فصل زمستان میباشد. این به جهت زاویه مایل فروغ و روشنایی خورشید میباشد که شایسته ترین موقعیت نوری را برای دریافت کردن عکس ساختوساز می نماید. برای دریافت کردن عکس ایده آل خویش، همینطور می بایست در یک ساعت خاصی در آن جای باشید از ساعت 7:00 تا 9:00 صبح چون حداکثر فروغ درین برهه زمانی در دسترس میباشد. ضمن این، در شرایطیکه میخواهید یک عکس نفس گیر از طاق مروارید بگیرید، بایستی عصر از مسجد دیدن نمایید چون نوروروشنایی مستقیماً به آن میتابد و چشم انداز ای خوب را به اکران میگذارد. ساعت بازدید مسجد نصیرالملک شیرازهمه روزه از ساعت 7 صبح تا 5 آنگاه ازظهر برای مردم گشوده میباشد. لیکن این شرکت در روزهای اربعین، تاسوعا و عاشورا، شهیدشدن امام علی (ع)، رحلت فرستاده (ص)، رحلت امام خمینی (ره) و شهیدشدن امام جعفر راست گو (ع) تعطیل میباشد.
اثر نور و روشنایی در مسجد نصیرالملک شیراز
مسجد نصیرالملک که با اسم مسجد صورتی نیز شناخته می گردد، یک تاثیر هنری و معماری قشنگ میباشد که وابسته به اواخر قرن نوزدهم میباشد، این مسجد که در شیراز جای دارد، مسجدی رنگارنگ میباشد که در زمان قاجار تاسیس شده است.
شکوه رنگ هایی که از شیشه های رنگی مسجد نصیرالملک میدرخشد در سحرگاه خورشید از شیشه های رنگی مسجد میتابد و از سمت راست به سمت چپ میچرخد تا باطن را با شکوه ادغام رنگ های متفاوت لبریز نماید.
رنگ های زنده روی زمینی که فرش های اهل ایران جایدارد، سقف، دیوارها، کاشی ها و طاق ها پخش می شوند تا به ساختار سنتی مسجد روح ببخشند.
رنگ ها رخ های شگفت زده بازدید کنندگان و عبادت کنندگان را نازونوازش می نمایند و همینطور ایدههای خوب را برای دریافت کردن عکس های فوق العاده به عکاسان القا می نمایند. شاید مقصود طراحان ساختن اینگونه فضای حیرت انگیزی بوده میباشد تا همگان را متحیر نماید و فضایی مقدس برای نماز ساخت نماید.
پلان مسجد نصیرالملک شیراز
مسجد نصیرالملک دارنده دو شبستان شرقی و غربی میباشد. شبستان شرقی دارنده محراب کاشی کاری گردیده باشکوه و دوازده ردیف یاروهمدم با شیشه های رنگی میباشد. هنرهای کاشی کاری و نگارگری در شبستان ها و تزئینات محراب زیبایی فوق العاده ای داراست. هماهنگی فی مابین ردیف ها، نقش های هندسی خارق العاده، بازی نور و روشنایی و رنگها و مقرنس های باشکوه، تمامی دیده بازدید کنندگان و عکاسان را خیره می نماید. مسجد دارنده موادتشکیل دهنده بلندمرتبه معماری سنتی مانند آبنمای مرکزی، تراس، پنج پیاله ای (پنج مقعر)، فیانس و گچ بری میباشد.
دسته ساختمان های این جای دربرگیرنده مساجد، منزل ها، خزینه ها و آب انبارها میباشد. آغاز با درب ورودی مسجد مواجه میشوید. وارد مسجد که میشوید آبگینه بزرگی در میانه تراس میبینید، در طرف دیگر دو درب بلندمرتبه چوبی را میبینید که شعری روی آن درج شده میباشد.مسجد نصیرالملک شیراز دارنده دو اتاق خواب میباشد، یکی آنان اتاق خواب تابستانی و دیگری برای فصل زمستان میباشد. شبستان تابستانی در ضلع غربی مسجد جای دارد و شبستان شرقی مسجد سراج زمستانی میباشد.
با نگاهی به سقف سراب غربی میتوانید نگارگری های گل را فی مابین آیهها متفاوت قرآن تماشا فرمایید. نشانهها قرآن و نقوش اسلامی آن بر روی سقف، زیبایی مسجد را یکسری موازی نموده است. با دیدن کاشی های فیروزه ای و کف مرمر روی محراب حس ادب خواهید کرد.
سقف کاشی کاری اتاقک های شرقی نیز جذاب دقت میباشد. هفت ردیف معمولی در میانه این شبستان و هشت طاق نما در جلوی حیاط قراردارد که مسجد را از ایوان غیروابسته می نماید، طاق ها مملواز گل رزهای رنگی میباشد. نشانهها قرآن درین نقش های رنگارنگ دخیل میباشد.
باطن مسجد نصیر المک شیراز
هنوز وارد سالن اساسی مسجد نشده ایم، کلیه چیز از اینجا آغاز می شود. زمانی به سالن مسجد نصیرالملک میروید، نو متوجه زیبایی بی سابقه آن میشوید. جایی که نورها و رنگ ها پخش میشود. مهد مسجد نصیرالملک یه خرده مشابه مسجد نماینده قانونی میباشد.
نصیرالملک دارنده آرایه هایی از آینه کاری های دقیق و گچ بری هایی میباشد که با نقوش عربی و کاشی کاری در هم تنیده گردیده است.
نمازخانه آکنده از ردیفهای کنده کاری گردیده و فینس یک سری رنگی با شکوه تاسیس شده است، زمانی از بین پنجره های شیشه ای رنگارنگ عظیم پرنور می خواهد شد، خوشگل به حیث می برسد، دراین مسجد گروه ای از قالی های دستباف اهل ایران نیز وجود داراست.
کلیه مساجد در سرتاسر دنیا اسلام با هم همانندی متعددی دارا هستند، ولی این مسجد تفاوت هایی با دیگر مساجد داراست، این تفاوت در ظاهرآن آشکار میباشد. از جمله در کشور ایران، اکثر مساجد در هر زمان دارنده 4 حیاط، بعضی دیگر دارنده 2 حیاط و در مورد ها نادری حتی 1 حیاط را میبینیم.
مسجد نصیرالملک دارنده 2 تراس در شمال و جنوب میباشد و در یکیاز آن ها 2 مناره و 2 سالن در غرب و شرق وجود دارااست. برخی از هنرها درین مسجد بسیار دارای اهمیت میباشد مانند کاشی کاری، نگارگری روی سقف حیاط، شیشه های رنگارنگ، گچ بری ها، ردیف گردانی و تزئینات زیبای محراب این مسجد بسیار جالب میباشد.
مسجد نصیرالملک مثال ای لایق از ادغام معماری اهل ایران و کاشی کاری اروپایی میباشد. یک کدام از دیگر از عواملی کهاین سازه را منحصر می نماید، به کارگیری ماهرانه از پنجره های رنگارنگ با فریم چوبی که در فارسی به پنجره های اورسی پر اسم و رسم میباشد در نمازخانه زمستانی میباشد که با شیشه های رنگی که در کلیسا یا این که کنیسه میبینید مختلف میباشد.
پنجرههای اورسی در معماری سنتی کشورایران استاندارد میباشند، قرارگیری داهیانه پنجره ها در جایی که روشنایی خورشید هر روز صبح می درخشد نازکی معمار آن را نشانه می دهد.