مرجع مقالات مسجد توفیق

یکی از بخش‌های پرمخاطب مسجد توفیق، کتابخانه‌ی کوچک اما پرمحتوای آن است. کتاب‌هایی در زمینه‌ی تفسیر قرآن، تاریخ اسلام، اخلاق و موضوعات فرهنگی برای عموم نمازگزاران در دسترس است.

همچنین کلاس‌های آموزش احکام، تجوید و روخوانی قرآن با حضور اساتید داوطلب برگزار می‌شود.
این فعالیت‌ها موجب شده تا مسجد توفیق نه تنها محل عبادت، بلکه مرکز دانش و بینش دینی در منطقه باشد.

جلوه‌های معنوی و آرامش مسجد توفیق

کسانی که حتی یک‌بار به مسجد توفیق قدم گذاشته‌اند، رزرو مسجد توفیق مشهد از آرامش عمیق و حس حضور الهی در آن سخن می‌گویند.
نور طبیعی که از پنجره‌ها بر فرش‌های تمیز می‌تابد، صدای دل‌نشین اذان و تلاوت قرآن، و لبخند خادمان مسجد، فضایی می‌سازد که دل را آرام می‌کند.

در دنیای پرهیاهوی امروز، این مسجد پناهگاهی است برای دل‌های خسته و بی‌قرار؛ جایی برای تفکر، توبه، دعا و آرامش روح.

اهمیت مسجد توفیق در هویت مذهبی مشهد

در شهری که محور آن زیارت و معنویت است، هر مسجد نقشی خاص در تداوم فرهنگ دینی دارد.
مسجد توفیق با حضور فعال در مناسبت‌ها و ارتباط مستمر با مردم، سهم بسزایی در تقویت ارزش‌های اسلامی، انسجام محلی و تربیت دینی نسل جوان داشته است.

این مسجد نمونه‌ای از آن است که چگونه یک بنای عبادی می‌تواند در دل شهر مدرن، محور معنویت و وحدت باشد.

مسجد توفیق مشهد، تنها یک ساختمان مذهبی نیست؛ خانه‌ای از نور، ایمان و انسانیت است.
از صبح‌های آرامی که با اذان آغاز می‌شود تا شب‌هایی که دعای کمیل در فضای مسجد طنین‌انداز است، این مکان یادآور حضور دائمی خدا در زندگی انسان‌هاست.

با مدیریت دلسوزانه، حضور جوانان مؤمن، فعالیت‌های فرهنگی و محیطی آرام، مسجد توفیق توانسته در دل اهالی محله و زائران جایگاه ویژه‌ای پیدا کند.
بی‌تردید، این مسجد از جمله عبادتگاه‌هایی است که نه‌تنها در مشهد، بلکه در قلب هر کسی که در آن نماز خوانده، خاطره‌ای از آرامش و عشق الهی بر جای می‌گذارد.

مسجد موفقیت مشهد یک کدام از مساجد گران قدر حوزه‌ احمدآباد میباشد که در خیابان طالقانی، نبش طالقانی 9 واقع گردیده است. آدرس مسجد توفیق مشهد گنجایش مسجد موفقیت برای برگزاری مراسم ختم، با دقت به رفت و آمد اشخاص نزدیک به 1000 نفر میباشد و جزو مساجد مبله مشهد به حساب آورده می شود. مسجد موفقیت دارنده سه طبقه میباشد که همکف به آقایان و طبقه اولیه به بانوان تخصیص دارااست.

از تجهیزات مسجد موفقیت مشهد می شود به وجود میز و صندلی در نصیب آقایان و بانوان، سیستم تهویه سرد و گرم مطلوب، مکان پارک بهتر و وجود بالا بر برای بخش بانوان اشاره کرد. رزرو مسجد توفیق مشهد قابل ذکر میباشد که بگوییم مسجد موفقیت در نصیب بانوان دارنده دکورا سیون صندلی سینمایی میباشد. این مسجد برای ورود به بخش آقایان نزدیک به 7 پله کوتاه داراست. مسجد موفقیت برای برگزاری مراسم ختم در سه کشیک صبح، بعد از ظهر و شب قابل رزرو میباشد. هزینه رزرو مسجد موفقیت در سال 1404 با اعتنا به فرصت انتخابی، حدود 7 میلیون تومان میباشد.

تماس جهت رزرو مسجد موفقیت
نشانی مسجد موفقیت مشهد
مسجد موفقیت (افرادی آنرا مسجد طالقانی نیز می نامند) شماره مسجد توفیق مشهد در خیابان طالقانی جای دارد که از یک طرف به بلوار ملاصدرا، ملاصدرا 7 و از طرف دیگر به بلوار رضا، رضای 9 دسترسی دارااست. مسجد موفقیت از سمت بلوار احمدآباد و بلوار بعثت قابل دسترس میباشد.

برای مسیریابی عالی، می توانید از نقشه آرم فوق به کارگیری فرمایید.

مسجد موفقیت طالقانی مشهد
ویژگی ها مسجد موفقیت احمدآباد مشهد
❇️ نشانی: بلوار طالقانی ، نبش طالقانی 9 (انتهای رضا 9)

❇️ گنجایش تمام: حدود 1000 نفر

❇️ تعداد صندلی نصیب بانوان: 180 عدد

❇️ تعداد صندلی بخش آقایان: 110 عدد مسجد طالقانی مشهد

❇️ کشیک کاری: مجموع روزها هفته در سه کشیک صبح، ظهر و بعد از ظهر

❇️ مکان پارک: مطلوب

❇️ بالابر در نصیب بانوان: داراست

❇️ محل نصب بنر و تاج گل: مطلوب

❇️ مجاورت ترین مسجد: الزهرا احمدآباد

تجهیزات مسجد موفقیت به نحوی پیاده سازی گردیده اند که نیازهای مراسم های متنوع را برآورده نمایند. به عنوان مثال تجهیزات کلیدی می شود به مفاد تحت اشاره نمود:

☑️ سیستم تهویه سرد و گرم: سیستمی مطلوب که محیطی شل را در آحاد فصول سال ضمانت می نماید.

☑️ بالابر: وجود بالا بر در نصیب بانوان، دسترسی را برای سالمندان یا این که اشخاص با اشتباهات حرکتی آسوده می نماید.

☑️ فضای پارک مطلوب: این مسجد که در خیابانی فرعی جای‌دارد، از پارکینگ کافی در حوالی برخوردار میباشد و نگرانی های مرتبط با دسترسی را کاهش میدهد.

☑️ سیستم صوتی مطلوب: سیستم صوتی کیفیت عالی، شنیده شدن بدیهی دعا ها، سخنرانی ها و تلاوت ها در سراسر تالار میباشد.

☑️ محل نصب بنر و تاج گل: فضاهای مشخصی برای قرار دادن بنرهای یادبود و گل آرایی به طور شکیل در لحاظ گرفته گردیده‌است.

☑️ ورودی با پله های کوتاه: ورودی نصیب آقایان دارنده حدود هفت پله کوتاه میباشد که برای اکثر اشخاص قابل رئیس میباشد.

خصوصیت های مسجد موفقیت طالقانی مشهد
✔️ مسجد موفقیت، اصلی ترین مسجد ناحیه احمد آباد

✔️ با اعتنا به قرار تصاحب کردن در خیابان فرعی دارنده مکان پارک مطلوب میباشد

✔️ مسجد موفقیت جزو مساجد مبله مشهد به حساب می آید.

✔️ دارنده خدمه آبدارخانه در قسمت آقایان و بانوان

✔️ دارنده طبقه منقطع برای آقایان و بانوان و وجود بالابر

✔️ داشتن فضای مطلوب برای نصب بنر و قراردادن تاج گل

تصاویر مسجد موفقیت مشهد
قسمت بانوان مسجد موفقیت مشهد
مسجد موفقیت طالقانی مشهد
عکس مسجد موفقیت مشهد
رزرو مسجد موفقیت مشهد
داده ها بیشتر راجع‌به مسجد موفقیت مشهد
مسجد موفقیت که با اسم مسجد طالقانی مشهد نیز شناخته میگردد، یکی گرانقدر‌ترین و مجهزترین مساجد در حیطه احمدآباد مشهد میباشد. این مسجد با دو طبقه جداازهم برای آقایان و بانوان، گنجایش تایید بیشتراز 1000 مهمان را دارااست و در کل روزهای هفته مهیا برگزاری مراسم ختم، سالگرد و مجالس مذهبی میباشد. مثلا تجهیزات ویژه مسجد موفقیت می‌قدرت به بالابر، سیستم صوتی حرفه ای، تالار‌های مبله، و کادری با تجربه برای پذیرایی اشاره نمود که برگزاری مراسم را در سطحی به طور کاملً آبرومندانه ضمانت می‌نماید.

مسجد موفقیت مشهد در خیابان طالقانی، نبش کوچه رضا ۹ واقع گردیده و از بخش ها مهمی مثل احمدآباد، فلسطین و کوهسنگی به راحتی قابل دسترسی میباشد. دسترسی سهل و آسان از شریان‌های پرتردد شهر و وجود مکان پارک فراوان در حوالی مسجد، این جای را به مورد‌ای بسیار مطلوب برای خانواده‌هایی تبدیل کرده که نگران ترافیک یا این که کمبود فضای پارک برای مهمانان خویش میباشند. همینطور قربت این مسجد به مرکزها شهر، موجب صرفه‌جویی در طول رفت‌وآمد مهمانان می‌گردد.

ارتباط تلفنی ورقه اینستاگرام ما واتس آپ ما
سوال ها متداول درباره ی مسجد موفقیت مشهد
گنجایش مسجد موفقیت مشهد یکسری نفر میباشد؟
مسجد موفقیت برای برگزاری مراسمات معمولی در دو نصیب آقایان و بانوان دارنده 1000 نفر گنجایش و برای برگزاری مراسمات ترحیم با دقت به رفت و آمد میهمان ها تا 1500 نفر گنجایش داراست.

آیا مسجد موفقیت مشهد دارنده صندلی میباشد؟
آری، مسجد موفقیت در دو قسمت آقایان و بانوان دارنده میز و صندلی میباشد به علاوه اینکه چیدمان صندلی در نصیب بانوان بصورت سینمایی (ردیفی) است.

مکان پارک ماشین مسجد موفقیت مشهد به چه شکل میباشد؟
با دقت به قرار به دست آوردن مسجد موفقیت در خیابان فرعی، این مسجد دارنده مکان پارک قابل قبولی در کوچه های گوشه و کنار مسجد میباشد.

مسجد موفقیت یکی‌از سه مسجد والا مشهد بوده که دارنده قدمتی زمان بر است. این بخش از دید وضعیت مکانی بنا شده در حوزه‌ احمدآباد، خیابان رضا، رضای 9 است که از حیث جغرافیایی به مساجد الزهرا، امام سجاد و مسجد النبی مجاورت است. مسجد موفقیت مشهد دارنده گنجایشی بالای 1000 نفر در دو تالار می باشد.

تجهیزات مسجد موفقیت مشهد:

مکان پارک مطلوب در نزدیکی مسجد
دارنده تعداد متعددی صندلی راحتی برای اشخاص ناتوان
فضای مخصوص برای قرار دادن تاج گل
ورودی مسجد جای قابل قبولی برای نصب بنر هست
حجم زیاد و مطلوب برای مراسمات با جمعیت بالا
دو تالار جداازهم برای آقایان و بانوان مسجد طالقانی مشهد
بالابر برای ورودی بانوان که در طبقه فوقانی قرار دارا‌هستند
توالت
آبدارخانه جدا از هم به همپا یک خدمه به مراد جوش آوردن آب و ریختن چایی برای مهمانان
قابلیت و امکان پذیرایی از مهمانان در سه کشیک صبح، ظهر و شب
کفشداری هم برای بانوان و هم برای آقایان
نمای بیرونی خوشگل و تجدید بنا گردیده
مجهز به سیستم گرمایشی در فصل‌زمستان و سیستم سرمایشی در تابستان
دارنده سیستم تهویه قادر در طی ازدحام جمعیت
همان طور که میدانید برگزاری مراسم ترحیم نیاز به طرح ریزی ظریف داراست تا آبرومندانه برگزار خواهد شد. صاحبان عزا به جهت عدم وضعیت روحی مطلوب فاقد اقتدار تصمیم گیری درست درین روز ها بوده و ممکن میباشد برخی از امور را از خودکار بیندازند. به‌این مراد مجموعه تشریفات شریف در کنار شماست تا صفر تا صد مراسمات ترحیم عزیزانتان را فارغ از گرفتاری و در اسرع وقت با با کیفیت اعمال دهد.

از بارزترین سرویس ها دسته تشریفات شریف درباره ی آدرس مسجد توفیق مشهد برگزاری مراسم ترحیم در مسجد موفقیت مشهد می‌اقتدار به موردها ذیل اشاره نمود:

تزئین و گل آرایی میز ترحیم رزرو مسجد توفیق مشهد
پذیرایی از مهمانان به طور حرفه‌ای با به کار گیری از نیروی کار زمان چشم
تهیه و تنظیم پک پذیرایی و دیس حلوا و رطب
هماهنگ شدن با مداح مجرب
تجهیز مسجد با سیستم صوتی کار کشته
چاپ بنر، اعلامیه و کارت دعوت
رزرو شایسته ترین رستوران با ارزش مطلوب
هماهنگ شدن با اتوبوس و مینی بوس برای رفتن به رمز مزار متوفی شماره مسجد توفیق مشهد
استقبال از مهمانان و ارشاد آنان به باطن مسجد
کرایه میز و صندلی برای نشستن مهمانان در راز مزار

معاش‌طومار
علی بن حسین بن موسی، از نوادگان ابراهیم بن موسی بن جعفر(ع) در سال ۳۵۵ ق در بغداد دیده به جهان گشود.[۱] لقب‌اش ابوالقاسم و دارای اسم و رسم به سید مرتضی بود.[۲] پدرش حسین ‌بن موسى علوى از علمای سرشناس شیعه و در حدود دستگاه خلافت و حاکمان آل بویه بود که منصب نقابت علویان، سر کردگی دیوان مظالم و منصب امیرالحاج را بر آدرس مسجد توفیق مشهد ذمه داشت.[۳]

مامان سید مرتضی، فاطمه دختر حسن (یا این که حسین)، از نوادگان امام سجاد(ع) بوده میباشد.[۴] به گفتهٔ خویش سید مرتضی، جد مادریِ او، حسن بن علی اطروش ملقب به ناصر پهناور بوده[۵] که از حاکمان علوی طبرستان و از پیشوایان زیدیه شمرده رزرو مسجد توفیق مشهد گردیده است.[۶]

القاب
سید مرتضی القا‌ب متفاوت و مشهوری داراست؛ از آن‌جا که نسب وی، هم از سوی بابا و هم از سوی مامان حسینی میباشد، به وی «شریف» می گویند.[۷] همینطور وی به «دانش‌الهدی» دارای اسم و رسم میباشد. بنابر گزارشی، یکی‌از بزرگان معاصرِ سید مرتضی، امام علی(ع) را در خواب مشاهده کرد که سید مرتضی را با کنیه دانش الهدی خواند و آن فرد اورا بدین کنیه خطاب کرد.[۸] از سایر لقب ها وی ذُوالمَجدَین میباشد که به فرمان بهاءالدوله بویه‌ای شماره مسجد توفیق مشهد به وی داده شد.[۹]

وفات
بنابر نقل نجاشی، سید مرتضی در سال ۴۳۶ق درگذشت. نجاشی با امداد ابویعلی جعفری و سلار او‌را غسل دادند. پسرش نیز بر سیدمرتضی نماز خواند و در منزل خودش در محله کرخ بغداد (کاظمین) دفن شد.[۱۰] در برخی از منابع قرن دوازدهم و سیزدهم هجری آمده میباشد که جسد سید مرتضی و برادرش سید رضی مدتی بعداز دفن در کرخ بغداد، به کربلا منتقل گردیده و در مقبره امام حسین(ع) به خاک ودیعه گردیده‌است.[۱۱] ابن میثم بحرانی از علمای قرن هفتم[۱۲] و ابن‌ِ‌عِنَبه‌، مورخ‌ و نسب‌ شناس‌ قرن هشتم و نهم، نیز محل دفن دو اخوی را در بقاع مسجد طالقانی مشهد امام حسین(ع) دانسته‌اند.[۱۳]

امروزه در کاظمین بارگاهی منسوب به سید مرتضی وجود داراست؛ البته در کربلا اسم و آدرس از قبری منسوب به او مشاهده نمیشود.[۱۴]

حیات علمی
سید مرتضی به یاروهمدم برادرش شریف رضی، در کودکی لغت و مبادی را نزد شعر سرا ادیب، ابن نباته سعدی و فقه و اصول را نزد روضه خوان موءثر یادگرفت. [یادداشت ۱]

سید مرتضی در شعر و آرامش محصل ابوعبیدالله مرزبانی بود و در کتاب امالی، احادیث اکثری را از وی نقل می‌نماید.[۱۵]

از سایر اساتید و مشایخ وی می‌قدرت به مواقعی اشاره نمود؛ برای مثال حسین بن علی بن بابویه، اخوی روحانی صدوق، سهل وآسان بن أحمد دیباجی، ابن جندی بغدادی و أحمد بن محمد بن عمران کاتب.[۱۶]

شاگردان
سید مرتضی در حین حیاتش دارای شهرت بود و گفته‌اند مجالس درس پررونقی داشته میباشد و بعضی از مشاهیر روزگار مانند ابوالعلاء معری و ابواسحاق صابی و عثمان بن جنی به مجالس درسش می‌رفته‌اند.[۱۷] بنابر برخی احادیث، او منزل‌ای تعالی داشت که آن را به مکتب تبدیل کرده بود و طلاب فقه، سخن، تعبیر، لغت، شعر و دیگر علم ها مانند دانش فلک و اکانت در آن به علم آموزی سرگرم بوده‌اند.[۱۸]

شاگردان پر اسم و رسم سید مرتضی عبارت‌اند از: روحانی طوسی، سلار دیلمی، ابوالصلاح حلبی، عبدالعزیز حلبی و ابوالفتح کراجکی.[۱۹]

منصور نَمِرى‏، شاعری شیعی میباشد که در اشعار خویش از حق اهل بیت(ع) مدد کرده است. او معاصر هارون عباسی و طلبه عتابی میباشد. وی شاعری سیاسی میباشد که معتقد به تقیه نیز می‌باشد به‌این جهت تشیع خویش را مخفی داشته و نسبت به خلفاء اظهار دوستی آدرس مسجد توفیق مشهد می‌کند

. اطمینان حقیقی و واقعی او از لابه لای اشعارش به خیر و خوبی آشکار میباشد و به‌کارگیری صنعت توریه که گاهی نوعی تصریح نیز در آن میباشد این مدعی را ثابت می‌نماید. بدخواهان و کینه توزان نزد هارون اسرار اورا افشا نموده و پرده از تشیع و محبت بسیارش به اهل بیت نبی(ص) رزرو مسجد توفیق مشهد برداشتند

و خشم هارون را بر او برانگیختند. هارون مأموری را برای قتل او ارسال کرد البته پیش از وصال مأمور، وی از عالم رفت. وفات او را حدود سال ۱۹۰ه. ق. نوشته‌اند. از این شعر سرا خبر‌ها و اشعار فراوان به دست ما نرسیده شماره مسجد توفیق مشهد میباشد.

به دنیاآمدن، نسب و لقب
منصور بن سلمة بن زبرقان از طایفه نمر بن قاسط نزاری[۱]  در میان سال‌های ۱۴۰و ۱۴۵ه. ق. در شهر رأس العین در جزیره «ام قدمت» در شمال شام چشم به جهان گشود.[۲] لقب‌ وی ابو الفضل الشاعر الجرزی مسجد طالقانی مشهد البغدادی بود.[۳]

اهل بیت(ع) در اشعار او
شعر منصور نمری درباره حضرت علی(ع):

إذَا الغَیثُ أکدَی وَ اقشَعَرَّت نُجُومُهُ
فَغَیثُ أمیرِ المُؤمِنینَ مَطِیرُ
وَ مَا حَلَّ هَارُونُ الخَلیفَهُ بَلدَةً
فَأَخلَفَهَا غَیثُ وَ کَادَ یضیرُ
مَنیعُ الحِمَی لکِنّ أَعنَاقَ مَالِهِ
یظَلّ النّدَی یسطُو بِهَا وَ یسُورُ
وَقَفتُ عَلَی درحال حاضرَیکُمَا فَإِذَا النَّدَی
عَلَیکَ أَمیرُ المُؤمِنینَ أَمیرُ
النمری،ص۸۲

او از خاصیت ضریح هارون الرشید بوده البته در درون به اهل بیت(ع) ارادت می‌ورزیده میباشد. او در زمانه‌ سرکوب‌ علویان‌ و خصوصاً شیعه‌ها‌ توانست‌ مصیبت و ستمی که‌ به‌ اهل‌ بیت‌ (ع) رسیده‌ بود را در گوش‌ تاریخ‌ فریاد نماید و با مرثیه‌سرایی و نوحه‌ گویی فضیلت ها‌ و مناقب‌ آنها‌ را در اشعار خویش به صورت صادقانه‌ و با صراحت‌ زبان‌ به‌ همگان‌ برساند. اعتقادوباور حقیقی وواقعی وی از لابه‌لای اشعارش به خیر آشکار میباشد و به کار گیری صنعت توریه که گاهی نوعی تصریح نیز در آن میباشد این مدعی را ثابت می‌نماید. وی از جهت بضاعت و توان در شعر از برترین شاعران بعدازظهر خود میباشد. بدخواهان و کینه‌توزان نزد هارون اسرار اورا افشا نموده و پرده از تشیع و محبت بسیارش به اهل بیت نبی(ص) برداشتند و خشم هارون را بر او برانگیختند.

منصور نمری از شاعران شیعه با خیر قصیده، حضرت علی(ع) و امام حسین(ع) را تحت عنوان پررنگ‌ترین نمادهای شرعی معرفی می‌نماید. علی(ع) در نزد وی نشان کرم،[۴] هدایت،[۵] عفو،[۶] مظلومیت،[۷] و شجاعت،[۸] و امام حسین (ع) آرم مظلومیت،[۹] و شهیدشدن،[۱۰] میباشد.

منصور در بیشتر اشعار شیعی خویش و مخصوصاً در مدح علی (ع) با استناد به حدیث رده از صنعت بدیع توریه به کارگیری می‌نماید،[۱۱] بدین ترتیب هر مکان که منصور نمری، هارون الرشید را مدح می‌بیان کرد، خواسته وی از واژه و کلمه هارون، حضرت علی بن ابی طالب(ع) بود.مانند این بیت:

آل الرّسول خیار النّاس مجموعّهم
و نه آل فرستاده الله هارون

با شدت تصاحب کردن دشمنی قریش با رسول(ص) و مشقت بار‌گیری و آزار رهروان وی، نبی(ص) بدون چاره به نومسلمانان دستورداد به حبشه مسافرت نمایند هنگامی قریش از سفر مسلمانها به حبشه با خبر شدند، عمرو بن عاص و عبدالله بن ابی‌ربیعه را نزد نجاشی شاه حبشه فرستادند تا آن‌ها را بازگردانند ولی نجاشی از اختیار آن‌ها به نمایندگان قریش امتناع آدرس مسجد توفیق مشهد کرد.[۶۳]

محاصره بنی‌هاشم
نوشته‌ی علمیٔ اساسی: محاصره بنی‌هاشم در شعب ابی‌طالب
بعد از توسعه و گسترش اسلام در مکه و مخالفت نجاشی با بازگرداندن نومسلمانان، قریشیان، محمد(ص) و بنی‌هاشم را در فشار و تحریم اقتصادی و اجتماعی قرار دادند. آن‌ها عهدنامه‌ای نوشتند و دارای مسئولیت شدند که به فرزندان هاشم و عبدالمطلب، رزرو مسجد توفیق مشهد زن ندهند

یا این که از آن ها زنی نخواهند، چیزی به آنها نفروشند و چیزی از آن‌ها نخرند. آن‌ها عهدنامه را در منزل کعبه آویختند. بعد از آن، بنی‌هاشم در شعب (دَرّه) ابی‌یوسف که بعد ها شعب ابی‌طالب خوانده شد، بومی شماره مسجد توفیق مشهد شدند.[۶۴]

انزوای بنی‌هاشم دو یا این که سه سال زمان بر شد. درین زمان که آنها در مشقت به راز می‌بردند، یک‌سری بدن از قبیله، شبانه برای آن ها گندم می‌بردند. شبی ابوجهل که با بنی‌هاشم دشمنی می کرد، از این قصه با خبر شد و بازدارنده شد که حکیم بن حزام برای خدیجه توشه گندم مسجد طالقانی مشهد غالب شو

د. همین باعث شد گروهی منصرف گردیده و به پشتیبانی از بنی‌هاشم برخاستند. آن ها می‌گفتند چرا بنی‌مخزوم در نعمت به رمز ببرند و پسران هاشم و عبدالمطلب در رنج بمانند. آخر و عاقبت گفتند این عهدنامه می بایست فسخ گردد. عده ای از کمپانی‌کنندگان در عهدوپیمان، تصمیم گرفتند آن را پاره نمایند. به ماجرا ابن‌اسحاق (۸۰-۱۵۱ق)، اولیه سیره‌نویس دربارهٔ رسول(ص)، هنگامی سراغ عهد‌طومار رفتند، دیدند موریانه آن را خورده و فقط پاراگراف «باسمک اللهم» از آن باقی‌مانده میباشد.[۶۵]

به نقل از ابن‌هشام مورخ قرن دوم قمری، ابوطالب به انجمن قریش رفت و بیان کرد: برادرزاده‌ام میگوید موریانه قول‌طومار‌ای را که نوشته‌اید خورده و فقط اسم آفریدگار را باقی گذارده میباشد. مشاهده کنید چنانچه صحبت وی راست میباشد محاصره ما‌را بشکنید و در شرایطی‌که لاف می گوید اورا به شما خواهم سپرد. زیرا به سروقت طومار رفتند، دیدند موریانه همگی آن را جز اسم پروردگار خورده میباشد. براین اساس عهدوپیمان محاصره بنی‌هاشم شکسته شد.»[۶۴]

مهاجرت به طائف
اندکی بعداز خروج از شعب ابی‌طالب، خدیجه و ابوطالب دو پشتیبان فرستاده از جهان رفتند. او برای جلب پناه عموم طائف به آنجا هجرت کرد؛ ولی عموم آنجا با وی بدرفتاری کرده و رسول به مکه رجوع و برگشت.[۶۶]

موقعیت و طرق ثابت ارتداد
ارتداد هم با صحبت و هم با فعل تحقق پیدا می‌نماید:

ارتداد با صحبت بدین شکل میباشد که کسی سخنی بگوید که دلالت نماید از آئین اسلام بیرون گردیده‌است؛ از جمله بگوید: معبود نیست یا این که حضرت محمد(ص) رسول وجود ندارد یا این که آیین اسلام آئین حق وجود ندارد.[۱۰] انکار ضروری آیین نیز از این قول میباشد.[۱۱] مراد از ضروری آئین، چیزی میباشد که بودن آن در اسلام چنان بدیهی میباشد که به دلیل نیاز ندارد و همگی مسلمانها آن را قبول دارا هستند؛ مانند وجوب نماز و آدرس مسجد توفیق مشهد روزه و حج.

[۱۲]
ارتداد با فعل این چنین میباشد که کسی کاری کفرآمیز را از روی عمد و با دانش به کفرآمیزبودنش اجرا دهد؛ از جمله برای بتی سجده نماید یا این که ماه یا این که خورشید را پرستش نماید یا این که به مقدسات شرعی مانند کعبه «اهانت آشکار» رزرو مسجد توفیق مشهد نماید.[۱۳]
به اعتقادوباور آیت‌الله فاضل لنکرانی، شک و تردید و شبهه در توحید و نبوت، تا‌وقتی‌که به انکار و تکذیب نرسد، به ارتداد شماره مسجد توفیق مشهد نمی‌انجامد.

[۱۴] به تصریح علامه شعرانی «پژوهشگری كه در پی ادله و عامل میباشد، در‌حالتی که با شک و تردید مواجه گردد و درصدد يافتن آئین حق باشد، تردید موجب بی دینی و ارتدادش در عصر استیناف نمی شود؛ ولی به شرط آنکه با گویش به انکار مسجد طالقانی مشهد نپردازد.»[۱۵]

فقیهان، عقل، بلوغ، قصد و سپردن را از وضعیت تحقق ارتداد میدانند.[۱۶] بر پایۀ این شروط، بیان کردن سخنان کفرآمیز به وسیله روانی یا این که هر که به سن بلوغ نرسیده میباشد، موجب ارتداد وی نمی شود؛[۱۷] همینطور هر که از روی قصد سخنان کفرآمیز نگفته میباشد یا این که او‌را ناچار کرده‌اند که بی دینی بگوید، مرتد به‌شمار نمی‌رود.[۱۸]

به‌فتوای فقیهان ارتداد از دو رویه ثابت میگردد: یک کدام از اِقرارِ خویش مرتد به ارتدادش و دیگری بینه؛ یعنی دو مرد عادل بر ارتداد شخصی، مدرک دهند.[۱۹] به گفته شهید نخستین، در شرایطی‌که هر کس دو شاهد بر ارتدادش سند داده‌اند، بگوید که غلط نموده است، سخنش پذیرفته می‌گردد؛ همینطور میباشد در حالتی‌که بگوید که بدین شغل بدون چاره گردیده است و قرینه‌ای بر سخنش وجود داشته باشد.[۲۰]

مثال‌هایی از ارتداد در عالم اسلام
در کتاب‌های تفسیری و تاریخی، مثال‌هایی از ارتداد در طول فرستاده اکرم(ص)، گزارش گردیده‌است.[۲۱] از آن فی مابین دو پسر ابوالحصین‌اند که از انصار بود. اینان به‌دعوت گروهی از مسیحیان، از اسلام بیرون گردیده، به آیین مسیحیت در‌آمدند.[۲۲] نبی آنان‌را نفرین کرد و اولیه اشخاص مرتد نامید.[۲۳] همینطور عُقبة اَبی‌مُعیط که از بزرگان قریش بود برای آنکه رسول(ص) از غذایش بخورد، شهادتین اعلام کرد، ولی بعد از چندی به خواست دوستش امیة بن خلف، به‌شکل فرستاده آب دهن انداخت و پا برگردن نبی بنیان و مرتد شد. نبی بعد از دستگیری وی در پیکار بدر، به قتلش امر کرد.[۲۴][یادداشت ۱]

اُم‌ُّحَکَم دختر ابوسفیان و فاطمه خواهر ام‌ُّسَلَمه همسر رسول نیز مثلا زنان مرتد در عصر نبی بودند. ام‌حکم هنگام فتح مکه، مجدد مسلمان شد.[۲۵] عبدالله بن سَعْد بن أبی‌سَرْح از کاتبان قرآن بود که مرتد شد و نبی اسلام امر کشتن اورا صادر کرد البته با پادرمیانی عثمان او را داد.[۲۶]

سیدعبدالکریم موسوی اردبیلی، در کتاب دینی‌اش، فقه الحدود و التعزیرات، مثال‌هایی از ارتداد در طول نبی و امامان(ع) را آورده میباشد.[۲۷]

محمدحسین غروی اصفهانی، دارای اسم و رسم به شرکت (۱۲۹۶-۱۳۶۱ق) دانا، اصولی و فیلسوف قرن چهاردهم. وی در کنار آقاضیاء عراقی و میرزای نایینی، یکی سه مدرسه اصولی در گستردن و گسترش مدرسه اصولی آخوند خراسانی را ساخت‌و‌ساز آدرس مسجد توفیق مشهد نموده است.

کتاب نهایة الدرایه از مهم ترین اثر ها وی در اصول فقه و در گستردن کفایة الاصول آخوند خراسانی میباشد. همت وی برای تغییر‌و تحول راجع به‌های دانش اصول با مرگ وی نیمه تمام ماند. دیوان شرکت در مدح و رثای اهل بیت از اثر ها اوست. تخلص وی در شعر رزرو مسجد توفیق مشهد «مفتقر» میباشد.

معاش‌طومار
محمدحسین اصفهانی، فرزند محمدحسن اصفهانی نَخْجَوانی، در ۲ محرم سال ۱۲۹۶ق در نجف دیده به جهان گشود. پدرش اصالتاً نخجوانی بود و بعداز امضای تفاهم نامه ترکمانچای در آغاز به تبریز و آن گاه به اصفهان سفر کرد و آن‌گاه به کاظمین رفت. پدرش از تاجران پر اسم و شماره مسجد توفیق مشهد رسم کاظمین بود.

[۱] وی دوست داشت محمدحسین خط مش اورا در کسب و کار ادامه دهد؛ البته محمدحسین با توسل به امام کاظم(ع) رضایت بابا را به دست آورد و نزدیک به بیست سالگی برای علم آموزی دانش راهی حوزه علمیه مسجد طالقانی مشهد نجف شد.[۲]

او به باعث عمل پدرش به «شرکت» پر اسم و رسم بود. اورده شده میباشد او از این اسم ناخشنود بود. با این درحال حاضر، کتاب اشعار وی بارها به اسم دیوان شرکت بوسیله ناشران متعدد منتشر گردیده است.[مستلزم منبع][یادداشت ۱]

وفات
محمدحسین غروی اصفهانی در ۵ ذی‌الحجه سال ۱۳۶۱ق درگذشت. پیکر وی در حجره ذیل گلدسته شمالی حیاط طلای مقبره امام علی(ع)، مجاورت بقاع علامه حلی به خاک ودیعه شد.[۳] درگذشت وی یک هفته بعد از وفات آقاضیاء عراقی بود.[مستلزم منبع]

مختصات اخلاقی
غروی، سریع‌الذهن و حاضرجواب و سخنانش همدم لطیفه و جوک بود و حتی‌د‌ر تقریر درس نیز بذله‌گویی داشت. گفته‌اند که وی بسیار اهل عبادت بود. حدود دوازده سال از درس و گفت و گو گوشه گرفت و به سیر و سلوک پرداخت و تا انتها قدمت این سیر عرفانی در وی مشهود بود.[۴]در باره زهدوتقوا و بی اعتنایی وی به مظاهر عالم اورده شده که خودش در اواخر قدمت پیازهایش که روی زمین ریخته عده کرده و در کناره قبایش می جاری شد و از این تحمل و شایستگی‌اش بشاش و مسرور بوده.

ویران کردن مزار امام حسین (ع)
نوشته‌ی علمیٔ اساسی: تخریب مقبره امام حسین(ع)
متوکل عباسی در سال ۲۳۶ق دستورداد قبر حسین بن علی(ع) را ویران نمایند.[۲۰] از‌این‌رو کلیه اثراتی که در حوالی آن بود ویران شد؛ البته کسی برای ویران کردن قبر امام حسین مبادرت نکرد تا آن‌که گروهی از یهودیان به ویران کردن قبر مأموریت آدرس مسجد توفیق مشهد یافتند.

[۲۱] بعداز ویران ساختن قبرها به آنجا آب بستند، زمین‌ها را شخم زدند، در آن ها زراعت کردند[۲۲] و زائران زیر تعقیب قرار گرفتند.[۲۳] بیان شده متوکل دو توشه به تخریب قبر امام حسین مبادرت کرد: یک توشه در ۲۳۳ق و توشه دیگر در ۲۳۶ق. در‌این مسافت، مقبره تعمیر گردیده بود. ویرانی دوم اساسی‌خیس بوده‌ رزرو مسجد توفیق مشهد میباشد.[۲۴]

تخریب مزار امام حسین(ع)، مسلمانها را خشمگین کرد؛ تا آنجا که عموم بغداد بر در و دیوار مساجد شعارهایی علیه متوکل نوشتند و شاعران با سرودن اشعاری به هجو وی شماره مسجد توفیق مشهد پرداختند.[۲۵]

احضار امام هادی به سامرا
متوکل عباسی در سال ۲۳۳ق، امام هادی(ع) را وادار کرد از مدینه به سامرا برود.[۲۶] روحانی موثر از فقیهان و متکلمان امامیه، این مبادرت متوکل را مرتبط با سال ۲۴۳ق شمرده میباشد؛[۲۷] ولی نبی جعفریان، متفحص تاریخ اسلام، این تاریخ را ناصحیح می داند.[۲۸] اورده شده استدلال این شغلِ متوکل بدگویی والی مدینه، عبدالله بن محمد[۲۹] و بُرَیحَه عباسی امام جماعت منصوب خلیفه در حرمین، علیه امام هادی[۳۰] و همینطور گزارش‌هایی از رغبت عموم به امام دهم شیعه‌ها مسجد طالقانی مشهد بوده میباشد.[۳۱]

امام هادی(ع) در طومار‌ای به متوکل، بدگویی‌ها علیه خود را رد کرد؛[۳۲] البته متوکل در جواب، با احترام از وی خواست به‌سوی سامرا جنبش نماید.[۳۳] متن طومار متوکل، در کتاب‌های کافی و الارشاد مذکور میباشد.[۳۴] برهمین اصل، یحیی بن هَرثَمه از سوی متوکل عباسی، مأمور جابجایی امام هادی به سامرا شد.[۳۵]

از یحیی بن هرثمه نقل گردیده‌است که عموم مدینه با شنیدن امر متوکل، بسیار برآشفته، زاری و فغان به شیوه‌ انداختند در حالی که تا آن مجال، مدینه اینگونه وضعی به خویش ندیده بود.[۳۶]

حضرت هادی در سامرا به ظواهر گزینه احترام متوکل بود، اما متوکل علیه وی مکر می کرد[۳۷] تا از عظمت آن حضرت در دیده عموم بکاهد.[۳۸] متوکل، پیوسته امام را تحقیر میکرد.[۳۹] براساس روایتی که سید بن طاووس در مُهَجُ‌الدعوات بیان کرده، در جریان یکی این تحقیر‌ها، امام هادی(ع) دعای مظلوم بر ظالم را خواند و فقط سه روز بعد متوکل کشته شد.[۴۰][یادداشت ۲]

جَنّات عَدْن به معنای گلشن‌ها و فردوس‌های جاودان، اسم یک کدام از پردیس‌ها یا این که شهری در پردیس میباشد. مفسران معتقدند «جنات عدن» بر بقیه گلشن‌های فردوس برتری داراست. رسول اکرم(ص) در روایتی، جنات عدن را این‌سیرتکامل تعریف آدرس مسجد توفیق مشهد می‌نماید

که خیر هیچ چشمی مانند آن را چشم و خیر به قلب کسی تصور آن خطور نموده است. با این درحال حاضر بعضی نشانه‌ها، توصیفاتی محسوس از این فردوس داشته‌اند. از دسته‌های مختلفی همانند پیامبران، صدیقان، شهیدان،‌ مومنان و مجاهدان تحت عنوان ساکنان جنات عدن خاطر رزرو مسجد توفیق مشهد گردیده‌است.

معرفی
واژه و کلمه «جنات» گردآوری واژه و کلمه «جَنّة» به معنای گلشن‌ها و پردیس‌ها میباشد[۱] و کلمه و واژه «عَدْن» به‌معنای اقامت[۲] و استقرار داشتن[۳] آمده میباشد. مفسران، «عدن» در قرآن را به‌معنای ابدیت[۴] و جاویدان بودن[۵] شماره مسجد توفیق مشهد دانسته

و تعبیروتفسیر «جنات عدن» را به پردیس‌های جاودانگی مفهوم کرده‌اند.[۶] تفسیر «جنات عدن» ۱۱ توشه در قرآن کریم ومهربان آمده و در همگی مفاد به طور توده مصرف شده میباشد.[۷] این تعبیر و تفسیر هم در سور‌ه‌های مکی و هم سوره‌های مدنی وجود داراست.[۸] بعضا مفسران معتقدند «جنات عدن» بر بقیه گلشن‌های فردوس برتری مسجد طالقانی مشهد دارااست.[۹]

راجع‌به «جنات عدن» دو قسم وجود دارااست:

تنی چند از مفسران معتقدند تفسیر «جنات عدن» نام عَلَم گردیده[۱۰] و اسم یک کدام از فردوس‌ها میباشد.[۱۱] بعضی مفسران هم جنات عدن را نام شهری[۱۲] در اواسط پردیس[۱۳] دانسته‌اند.
گردآوری‌ای نیز معتقدند واژه و کلمه «عدن» صفتی برای فردوس میباشد و پردیس‌ها تمامی مصداق جنات عدن می‌باشند.[۱۴]
محمد دروزه مفسر اهل‌سنت اعتقاد دارد آفریدگار در تعریف مقام‌های اخروی از جای ‌های دارای اسم و رسم دنیایی به کارگیری نموده است. قبل از بعثت نبی اکرم(ص) حوزه‌‌ای به اسم «أدنت» در یمن وجود داشته که گلشن‌های مشهوری داشت. واژه «أدنت» تبدیل به «عدن» گردیده و معبود از آن در ذکر فردوس یا این که یک کدام از فردوس‌های اخروی بهره برد.[۱۵]

اوصاف
رسول اکرم(ص) در روایتی جنات عدن را اینگونه تعریف می‌نماید که هیچ چشمی به مانند آن ندیده و به قلب کسی اینگونه تصوری خطور نکرده میباشد.[۱۶] با این اکنون، بعضا آیه ها تعریف‌هایی محسوس از این پردیس داشته‌اند. در سوره توبه این فردوس را دارنده گلشن‌هایی میداند که رودهایی در آن سرازیر میباشد و منزل‌های تمیز (طیب) در آن جای دارد.[۱۷] در سوره کهف آمده که آنجا با دست‌بندهایی از طلا جواهرات مرتب گردیده و جامه‌هایی (فاخر) به رنگ سبز، از حریر نازک و ستبر، بر بدن ساکنان آن میباشد.[۱۸]

در سوره ص آمده که ساکنان فردوس عدن در حالی‌که بر تخت‌ها توکل کرده‌اند؛ میوه‌های بسیار و آبمیوه‌ها در دست آن ها میباشد و نزد آن ها همسرانی میباشد که فقط دیده به شوهرانشان دوخته‌اند.[۱۹]

براساس احادیث، رود بهشتیِ تسنیم از این فردوس سرچشمه می گیرد.[۲۰]

ساکنان
از رسول اکرم(ص) اورده شده که سه دسته پیامبران، صدیقان و شهیدان مستقر پردیس عدن میگردند.[۱۶]

برخی نشانه‌ها و احادیث ساکنان دیگری برای این پردیس بیان کرده‌اند:

در سوره توبه، پردیس عدن را به مردها و زنان مؤمن وعده داده میباشد.[۱۷]
کسانی که به عهد و پیمان خویش با آفریدگار پای‌سد باقیمانده و آن‌را نقض نکنند، آنهایی که به خیال پروردگارشان صبر نمایند، نماز برپا دارا هستند، و مخفی و آشکار انفاق نمایند.[۲۱]
هر کس به معبود و رسولش ایمان داشته و با جان و مالش در روش خداوند جهاد نماید.[۲۲]
هر که توبه کرده، ایمان بیاورد و کار باتقوا اجرا دهد.[۲۳]
در برخی احادیث از شیعه‌ها امام علی(ع) تحت عنوان پادشاهان جنات عدن مذکور میباشد.[۲۴]