غُسل مَسِّ مَیت غسلی که به باعث تماس با تن آدم مرده واجب میگردد. این غسل چنانچه واجب میباشد که تماس با تن مرده، بعداز سردشدن و پیش از غسل آن باشد. از دید فقیهان شیعه، این غسل واجب میباشد؛ البته فقیهان اهلسنت آن را مستحب می دانند. از این حکم لمس تن معصوم و شهید آدرس مسجد توفیق مشهد استثناء شدهاست.
سازه بر حیث معروف فقیهان شیعه، غسل مس میت از وضو کفایت نمینماید. همینطور درباره اینکه مس میت حدث اکبر میباشد یا این که خیر دو طریقه وجود دارااست: بنابر طریقه اولیه، برای کارهایی همانند توقف در مسجد و روزه، بایستی غسل مس میت جاری ساختن اعطا کرد. البته طبق طریقه دوم، غسل مس میت صرفا برای کارهایی مایحتاج میباشد که نیاز به وضو رزرو مسجد توفیق مشهد داراست.
مضمونشناسی و منزلت
غسل مس میت به غسلی گفته می گردد که به منجر تماس با تن آدم مرده واجب میشود.[۱] از این غسل دربارهی احکام عصمت و طهارت کتابهای فقاهتی کلام گفته شماره مسجد توفیق مشهد می گردد.[۲]
کیفیت جاری ساختن غسل مس میت با دیگر غسلها، مثلا غسل جنابت تفاوت ندارد.[۳] غسل به دو طریق ترتیبی و ارتماسی ایفا میگردد. در طرز ترتیبی بعداز نیت، آغاز راز و گردن، آن گاه سمت راست و بعداز آن، سمت چپ تن شسته میشود. ولی در غسل ارتماسی همگی تن در آب فرو مسجد طالقانی مشهد میرود.[۴]
فلسفه
فلسفه غسل مس میت، رعایت بهداشت و عصمت روحی لمسکننده دانسته گردیدهاست. بر محور روایتی که از امام رضا(ع) آورده شده، هر کس مردهای را غسل می دهد، بهخیال منزه شدن از آلودگیهایی که از تن میت به وی منتقل می گردد، بایستی غسل نماید؛ چون هنگامی که روح از تن بیرون میگردد، آفات و عفونتهایی در تن باقی می ماند.[۵]
حکم فقاهتی
از دید بیشتر فقیهان شیعه غسل مس میت واجب میباشد.[۶] از بین فقیهان شیعه، به سید مرتضی (۳۵۵-۴۳۶ق) نسبت دادهاند که آن را مستحب می داند.[۷] همینطور به گفته علامه حلی (۶۴۸-۷۲۶ق)، فقهای اهلسنت غسل مس میت را واجب نمیدانند[۸] و از دید بیشتر آنان این غسل مستحب میباشد.[۹]
بهفتوای فقیهان شیعه، تماس با تن آدم مرده در شرایطیکه موجب وجوب غسل می شود که تن میت سرد گردیده باشد و لمس آن پیش از غسل میت باشد. از این رو لمس تن میت بعداز غسل میت، موجب واجب شدن غسل مس میت نمیشود.[۱۰]
استثنائات
سازه به لحاظ فقیهان شیعه، یکسری استثناء در موضوع وجوب غسل مس میت وجود دارااست. این مفاد عبارتاند از: لمس تن معصوم، لمس تن شهیدی که در میدان نبرد مقتول میباشد و لمس تن میتی که قبل از اجرای حد یا این که قصاص غسل میت نموده است.[۱۱] ولی برخی احتمال دادهاند که مس تن شهید نیز موجب غسل میشود.[۱۲]
احکام مرتبط
برخی از احکام مربوط به مس میت عبارتند از:
سازه به حیث بیشتر فقیهان، غسل مسّ میت کفایت از وضو نمینماید. از این رو برای نماز، ضمن غسل می بایست وضو هم گرفت.[۱۳] ولی به فتوای آیتالله سیستانی، غسل مس میت مانند غسل جنابت کفایت از وضو مینماید.[۱۴]
به فتوای بیشتر مراجع تبعیت، لمس عضو جداشده از تن آدم، چنانچه که استخوان داشته باشد موجب غسل میشود.[۱۵] در مقابل، آیتالله سیستانی اعتقاد دارد که عضو جداشده، اگرچه استخوان و گوشت هم داشته باشد، لمس آن موحب غسل نمیشود.[۱۶]
در شکل شک و تردید درین که مس میت قبل از سرد شدن تن یا این که بعداز آن بوده، غسل مس میت مایحتاج وجود ندارد.
با شک وتردید کردن دراین که میت مس گردیده شهید میباشد یا این که خیر، غسل مس میت مورد نیاز وجود ندارد.
در شکل تردید دراین که مس میت قبل از غسل وی بوده یا این که بعداز غسل وی، غسل مس میت ما یحتاج میباشد. [۱۷]
تکرار مس میت موجب تکرار غسل نمیشود هر تعدادی تعدادی میت را مس کرده باشد.[۱۸]
سازه بر بینش بعضا از فقیهان، مس میت مانند حدث اصغر میباشد[۱۹] و به همین عامل غسل مس میت صرفا برای کارهایی واجب میباشد که نیاز به وضو دارا هستند؛ مانند نماز و دست زدن به خط قرآن. در مقابل، گردآوریای مس میت را حدث اکبر می دانند. از این رو جاری ساختن آن را برای کلیه اعمالی که با پاکی ایفا میگردند، مانند نماز، طواف، روزه و توقف در مسجد ما یحتاج می دانند.[۲۰] از وحید بهبهانی اورده شده که پر اسم و رسم دربین فقیهان لحاظ دوم میباشد.[۲۱] با این درحال حاضر، بیشتر مراجع تبعیت معاصر حیث نخستین را پذیرفتهاند.[۲۲]
جُستارهای متعلق
غسل میت
مس میت
پانویس
علیشیعه، «احکام میت در فقه مذهبها اسلامی»، ص۵۷.
برای مثال، نگاه نمائید به طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۹ق، ج۲، ص۱۲.
طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۹ق، ج۲، ص۱۰.
طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۹ق، ج۱، ص۵۲۲-۵۲۴.
روحانی صدوق، علل الشرایع، ۱۳۸۵ق، ج۱، ص۳۰۰، حدیث ۳.
عاملی، مفتاح الکرامة، مؤسسة النشر الاسلامی، ج۴، ص۳۱۲.
عاملی، مفتاح الکرامة، مؤسسة النشر الاسلامی، ج۴، ص۳۱۳.
علامه حلی، تذکرة الفقهاء، ۱۴۱۴ق، ج۲، ص۱۳۴.
روحانی طوسی، الخلاف، مؤسسة النشر الاسلامی، ج۱، ص۲۲۳.
طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۹ق، ج۲، ص۳.
غُسل مَسِّ مَیت غسلی که به باعث تماس با تن آدم مرده واجب میگردد. این غسل چنانچه واجب میباشد که تماس با تن مرده، بعداز سردشدن و پیش از غسل آن باشد. از دید فقیهان شیعه، این غسل واجب میباشد؛ البته فقیهان اهلسنت آن را مستحب می دانند. از این حکم لمس تن معصوم و شهید آدرس مسجد توفیق مشهد استثناء شدهاست.
سازه بر حیث معروف فقیهان شیعه، غسل مس میت از وضو کفایت نمینماید. همینطور درباره اینکه مس میت حدث اکبر میباشد یا این که خیر دو طریقه وجود دارااست: بنابر طریقه اولیه، برای کارهایی همانند توقف در مسجد و روزه، بایستی غسل مس میت جاری ساختن اعطا کرد. البته طبق طریقه دوم، غسل مس میت صرفا برای کارهایی مایحتاج میباشد که نیاز به وضو رزرو مسجد توفیق مشهد داراست.
مضمونشناسی و منزلت
غسل مس میت به غسلی گفته می گردد که به منجر تماس با تن آدم مرده واجب میشود.[۱] از این غسل دربارهی احکام عصمت و طهارت کتابهای فقاهتی کلام گفته شماره مسجد توفیق مشهد می گردد.[۲]
کیفیت جاری ساختن غسل مس میت با دیگر غسلها، مثلا غسل جنابت تفاوت ندارد.[۳] غسل به دو طریق ترتیبی و ارتماسی ایفا میگردد. در طرز ترتیبی بعداز نیت، آغاز راز و گردن، آن گاه سمت راست و بعداز آن، سمت چپ تن شسته میشود. ولی در غسل ارتماسی همگی تن در آب فرو مسجد طالقانی مشهد میرود.[۴]
فلسفه
فلسفه غسل مس میت، رعایت بهداشت و عصمت روحی لمسکننده دانسته گردیدهاست. بر محور روایتی که از امام رضا(ع) آورده شده، هر کس مردهای را غسل می دهد، بهخیال منزه شدن از آلودگیهایی که از تن میت به وی منتقل می گردد، بایستی غسل نماید؛ چون هنگامی که روح از تن بیرون میگردد، آفات و عفونتهایی در تن باقی می ماند.[۵]
حکم فقاهتی
از دید بیشتر فقیهان شیعه غسل مس میت واجب میباشد.[۶] از بین فقیهان شیعه، به سید مرتضی (۳۵۵-۴۳۶ق) نسبت دادهاند که آن را مستحب می داند.[۷] همینطور به گفته علامه حلی (۶۴۸-۷۲۶ق)، فقهای اهلسنت غسل مس میت را واجب نمیدانند[۸] و از دید بیشتر آنان این غسل مستحب میباشد.[۹]
بهفتوای فقیهان شیعه، تماس با تن آدم مرده در شرایطیکه موجب وجوب غسل می شود که تن میت سرد گردیده باشد و لمس آن پیش از غسل میت باشد. از این رو لمس تن میت بعداز غسل میت، موجب واجب شدن غسل مس میت نمیشود.[۱۰]
استثنائات
سازه به لحاظ فقیهان شیعه، یکسری استثناء در موضوع وجوب غسل مس میت وجود دارااست. این مفاد عبارتاند از: لمس تن معصوم، لمس تن شهیدی که در میدان نبرد مقتول میباشد و لمس تن میتی که قبل از اجرای حد یا این که قصاص غسل میت نموده است.[۱۱] ولی برخی احتمال دادهاند که مس تن شهید نیز موجب غسل میشود.[۱۲]
احکام مرتبط
برخی از احکام مربوط به مس میت عبارتند از:
سازه به حیث بیشتر فقیهان، غسل مسّ میت کفایت از وضو نمینماید. از این رو برای نماز، ضمن غسل می بایست وضو هم گرفت.[۱۳] ولی به فتوای آیتالله سیستانی، غسل مس میت مانند غسل جنابت کفایت از وضو مینماید.[۱۴]
به فتوای بیشتر مراجع تبعیت، لمس عضو جداشده از تن آدم، چنانچه که استخوان داشته باشد موجب غسل میشود.[۱۵] در مقابل، آیتالله سیستانی اعتقاد دارد که عضو جداشده، اگرچه استخوان و گوشت هم داشته باشد، لمس آن موحب غسل نمیشود.[۱۶]
در شکل شک و تردید درین که مس میت قبل از سرد شدن تن یا این که بعداز آن بوده، غسل مس میت مایحتاج وجود ندارد.
با شک وتردید کردن دراین که میت مس گردیده شهید میباشد یا این که خیر، غسل مس میت مورد نیاز وجود ندارد.
در شکل تردید دراین که مس میت قبل از غسل وی بوده یا این که بعداز غسل وی، غسل مس میت ما یحتاج میباشد. [۱۷]
تکرار مس میت موجب تکرار غسل نمیشود هر تعدادی تعدادی میت را مس کرده باشد.[۱۸]
سازه بر بینش بعضا از فقیهان، مس میت مانند حدث اصغر میباشد[۱۹] و به همین عامل غسل مس میت صرفا برای کارهایی واجب میباشد که نیاز به وضو دارا هستند؛ مانند نماز و دست زدن به خط قرآن. در مقابل، گردآوریای مس میت را حدث اکبر می دانند. از این رو جاری ساختن آن را برای کلیه اعمالی که با پاکی ایفا میگردند، مانند نماز، طواف، روزه و توقف در مسجد ما یحتاج می دانند.[۲۰] از وحید بهبهانی اورده شده که پر اسم و رسم دربین فقیهان لحاظ دوم میباشد.[۲۱] با این درحال حاضر، بیشتر مراجع تبعیت معاصر حیث نخستین را پذیرفتهاند.[۲۲]
جُستارهای متعلق
غسل میت
مس میت
پانویس
علیشیعه، «احکام میت در فقه مذهبها اسلامی»، ص۵۷.
برای مثال، نگاه نمائید به طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۹ق، ج۲، ص۱۲.
طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۹ق، ج۲، ص۱۰.
طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۹ق، ج۱، ص۵۲۲-۵۲۴.
روحانی صدوق، علل الشرایع، ۱۳۸۵ق، ج۱، ص۳۰۰، حدیث ۳.
عاملی، مفتاح الکرامة، مؤسسة النشر الاسلامی، ج۴، ص۳۱۲.
عاملی، مفتاح الکرامة، مؤسسة النشر الاسلامی، ج۴، ص۳۱۳.
علامه حلی، تذکرة الفقهاء، ۱۴۱۴ق، ج۲، ص۱۳۴.
روحانی طوسی، الخلاف، مؤسسة النشر الاسلامی، ج۱، ص۲۲۳.
طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۹ق، ج۲، ص۳.

مسجد توفیق مشهد؛ معرفی، امکانات و دلیل انتخاب این مسجد برای مراسم مذهبی