سید عبدالکریم موسوی اردبیلی (۱۳۰۴ –۱۳۹۵ش) از مراجع پیروی شیعه در قم بود. او از مبارزان علیه حکومت پهلوی و از یاران امام خمینی و بنیانگذار موسساتی مانند مدرسه امیرالمؤمنین، مدرسه توحید و مدرسه ها موءثر بود و پس از انقلاب، دانش گاه اثرگذار را در قم تأسیس آدرس مسجد توفیق مشهد کرد.
عضویت در شورای انقلاب، مجلس خبرگان قانون اساسی کشور و مجمع تشخیص مصلحت نظام، نمایندگی زمان اولیه مجلس خبرگان رهبری، امام آدینه موقت طهران، دادگستری مجموع میهن، سر گروهی دیوان خوب مملکت، عضویت در شورای بهتر قضایی و شورای بازنگری قانون اساسی ایران و مسئولیت اجرای دستور شش مادهای امام خمینی، به عنوان مثال سمتهای رزرو مسجد توفیق مشهد وی بود.
کتابهای مختلف فقاهتی به لهجه عربی مانند فقه القضاء، فقه الحدود والتعزیرات، فقه الدیات، فقه القصاص، فقه الشرکة والتأمین، فقه المضاربة و فقه الشهادات از اثرها اوست. او در ۳ آذر سال ۱۳۹۵ش درگذشت و در مقبره حضرت معصومه(س)، شماره مسجد توفیق مشهد دفن شد.
معاش طومار
میرکریم موسوی کریمی، پر اسم و رسم به سید عبدالکریم موسوی اردبیلی، در ۱۳ رجب ۱۳۴۴ق، موازی با ۸ بهمن ۱۳۰۴ش در اردبیل چشم به جهان گشود. پدرش سید عبدالرحیم و مادرش سیده خدیجه اسم داشت. در دو سالگی مادرش را از دست اعطا کرد. پدرش روضه خوان و از معارضان حکومت پهلوی بود. سیاستهای حکومت وقت در محصور کردن پوشش خرقه روحانیت، اورا زیر فشار بیشتر قرار اعطا کرد. درپیِ فضای امنیتی آن زمان، رفت و آمد عموم نیز با خانواده وی محصور گردیده بود. فیض این پیشآمدها، فقر و تهیدستی روزافزون خانواده بود. در سال۱۳۲۰ش با خروج رضاخان از کشور ایران شرایط سید عبدالرحیم مقداری عالی شد.[۱] موسوی اردبیلی از شش سالگی علم آموزی را شروع کرد و در اردبیل، قم (۲ سال)، نجف (۳ سال) و بعد از آن قم (۱۲ سال) به علم آموزی و درس دادن سرگرم شد. وی از سال ۱۳۳۹ش مستقر اردبیل شد و در سال ۱۳۴۷ش به طهران رفت. عمده شغل وی درس دادن، امامت جماعت و اداره مسجد و کانون توحید بود. اردبیلی در امسالها با حکومت پهلوی پیکار مسجد طالقانی مشهد می کرد.
از سال ۱۳۵۷ش که انقلاب اسلامی کشورایران موفق شد، وی از اعضای شورای انقلاب بود. بعدتر به نمایندگی مجلس خبرگان قانون اساسی کشور تعیین شد و بعد به زمان ده سال عمل وی در قوه قضائیه ایران متمرکز بود. وی آغاز دادستان تک تک مملکت بود و پس از شهیدشدن بهشتی تحت عنوان مدیریت دیوان بهتر مرزوبوم جایگزین وی شد که بالاترین منزلت قضائی در نظام جمهوری اسلامی به اکانت میآمد. اردبیلی هماینگونه تحت عنوان نماینده زمان نخستین مجلس خبرگان رهبری گزینش شد. وی درین برهه زمانی عضو حزب جمهوری اسلامی و از مؤسسان و اعضای خوبدرجه آن بود.
در سال ۱۳۶۸ش بعداز درگذشت امام خمینی از مسئولیت قضائی کنار رفت و بومی قم شد. وی تا نقطه پایان قدمت در قم درگیر درس دادن درس بیرون فقه بود. اردبیلی هماینگونه تا سال ۱۳۷۳ش امام آدینه موقت طهران بود. وی از سالهای آغازین دهه ۱۳۷۰ش و با درگذشت مراجع تقلیدی مثل گلپایگانی و اراکی توضیح المسائل منتشر کرد و خویش را در معرض مرجعیت قرار اعطا کرد.
درگذشت
آیتالله اردبیلی در ۳ آذر سال ۱۳۹۵ش مصادف با ۲۳ صفر سال ۱۴۳۸ق درگذشت.[۲] درپی درگذشت او، دو روز عزای همگانی در کشور ایران اعلام شد و در آدینه ۵ آذر ۱۳۹۵ش در قم، تشییع و آیتالله شبیری زنجانی بر پیکر وی نماز خواند و در بقعه حضرت معصومه(س) دفن شد.[۳]
زیستطومار علمی
سید عبدالکریم موسوی اردبیلی تحصیلات را از شش سالگی با ورود به مدرسهمنزل شروع کرد و قرآن کریم ومهربان، گلستان، تنبیه الغافلین، نِصابُ الصِذکر، گلزار فصل بهار، ابواب الجنان، مَجالِس المُتَقین، تاریخ معجم، دُرّه نادری، تاریخ وَصّاف، اکانت فارسی و بعضا کتابهای دیگر را نزد معلمان خویش یادگرفت. وی در سال ۱۳۱۸ش یادگرفتن دروس عربی را شروع کرد و در سال ۱۳۱۹ش به قصد ادامه علم آموزی در دروس حوزوی، وارد مکتب علمیه ملاابراهیم در اردبیل شد و دروس جامع المقدمات، سیوطی، جامی، مُطَوَّل، لبه ملاعبدالله، شمسیه، مَعالِم و شرایع را تا سال ۱۳۲۲ش درهمان مکتب به اتمام رساند و درس دادن دروس مقدماتی علم ها حوزوی یعنی صرف، نحو و منطق را شروع کرد.[۴]
سید عبدالکریم موسوی اردبیلی (۱۳۰۴ –۱۳۹۵ش) از مراجع پیروی شیعه در قم بود. او از مبارزان علیه حکومت پهلوی و از یاران امام خمینی و بنیانگذار موسساتی مانند مدرسه امیرالمؤمنین، مدرسه توحید و مدرسه ها موءثر بود و پس از انقلاب، دانش گاه اثرگذار را در قم تأسیس آدرس مسجد توفیق مشهد کرد.
عضویت در شورای انقلاب، مجلس خبرگان قانون اساسی کشور و مجمع تشخیص مصلحت نظام، نمایندگی زمان اولیه مجلس خبرگان رهبری، امام آدینه موقت طهران، دادگستری مجموع میهن، سر گروهی دیوان خوب مملکت، عضویت در شورای بهتر قضایی و شورای بازنگری قانون اساسی ایران و مسئولیت اجرای دستور شش مادهای امام خمینی، به عنوان مثال سمتهای رزرو مسجد توفیق مشهد وی بود.
کتابهای مختلف فقاهتی به لهجه عربی مانند فقه القضاء، فقه الحدود والتعزیرات، فقه الدیات، فقه القصاص، فقه الشرکة والتأمین، فقه المضاربة و فقه الشهادات از اثرها اوست. او در ۳ آذر سال ۱۳۹۵ش درگذشت و در مقبره حضرت معصومه(س)، شماره مسجد توفیق مشهد دفن شد.
معاش طومار
میرکریم موسوی کریمی، پر اسم و رسم به سید عبدالکریم موسوی اردبیلی، در ۱۳ رجب ۱۳۴۴ق، موازی با ۸ بهمن ۱۳۰۴ش در اردبیل چشم به جهان گشود. پدرش سید عبدالرحیم و مادرش سیده خدیجه اسم داشت. در دو سالگی مادرش را از دست اعطا کرد. پدرش روضه خوان و از معارضان حکومت پهلوی بود. سیاستهای حکومت وقت در محصور کردن پوشش خرقه روحانیت، اورا زیر فشار بیشتر قرار اعطا کرد. درپیِ فضای امنیتی آن زمان، رفت و آمد عموم نیز با خانواده وی محصور گردیده بود. فیض این پیشآمدها، فقر و تهیدستی روزافزون خانواده بود. در سال۱۳۲۰ش با خروج رضاخان از کشور ایران شرایط سید عبدالرحیم مقداری عالی شد.[۱] موسوی اردبیلی از شش سالگی علم آموزی را شروع کرد و در اردبیل، قم (۲ سال)، نجف (۳ سال) و بعد از آن قم (۱۲ سال) به علم آموزی و درس دادن سرگرم شد. وی از سال ۱۳۳۹ش مستقر اردبیل شد و در سال ۱۳۴۷ش به طهران رفت. عمده شغل وی درس دادن، امامت جماعت و اداره مسجد و کانون توحید بود. اردبیلی در امسالها با حکومت پهلوی پیکار مسجد طالقانی مشهد می کرد.
از سال ۱۳۵۷ش که انقلاب اسلامی کشورایران موفق شد، وی از اعضای شورای انقلاب بود. بعدتر به نمایندگی مجلس خبرگان قانون اساسی کشور تعیین شد و بعد به زمان ده سال عمل وی در قوه قضائیه ایران متمرکز بود. وی آغاز دادستان تک تک مملکت بود و پس از شهیدشدن بهشتی تحت عنوان مدیریت دیوان بهتر مرزوبوم جایگزین وی شد که بالاترین منزلت قضائی در نظام جمهوری اسلامی به اکانت میآمد. اردبیلی هماینگونه تحت عنوان نماینده زمان نخستین مجلس خبرگان رهبری گزینش شد. وی درین برهه زمانی عضو حزب جمهوری اسلامی و از مؤسسان و اعضای خوبدرجه آن بود.
در سال ۱۳۶۸ش بعداز درگذشت امام خمینی از مسئولیت قضائی کنار رفت و بومی قم شد. وی تا نقطه پایان قدمت در قم درگیر درس دادن درس بیرون فقه بود. اردبیلی هماینگونه تا سال ۱۳۷۳ش امام آدینه موقت طهران بود. وی از سالهای آغازین دهه ۱۳۷۰ش و با درگذشت مراجع تقلیدی مثل گلپایگانی و اراکی توضیح المسائل منتشر کرد و خویش را در معرض مرجعیت قرار اعطا کرد.
درگذشت
آیتالله اردبیلی در ۳ آذر سال ۱۳۹۵ش مصادف با ۲۳ صفر سال ۱۴۳۸ق درگذشت.[۲] درپی درگذشت او، دو روز عزای همگانی در کشور ایران اعلام شد و در آدینه ۵ آذر ۱۳۹۵ش در قم، تشییع و آیتالله شبیری زنجانی بر پیکر وی نماز خواند و در بقعه حضرت معصومه(س) دفن شد.[۳]
زیستطومار علمی
سید عبدالکریم موسوی اردبیلی تحصیلات را از شش سالگی با ورود به مدرسهمنزل شروع کرد و قرآن کریم ومهربان، گلستان، تنبیه الغافلین، نِصابُ الصِذکر، گلزار فصل بهار، ابواب الجنان، مَجالِس المُتَقین، تاریخ معجم، دُرّه نادری، تاریخ وَصّاف، اکانت فارسی و بعضا کتابهای دیگر را نزد معلمان خویش یادگرفت. وی در سال ۱۳۱۸ش یادگرفتن دروس عربی را شروع کرد و در سال ۱۳۱۹ش به قصد ادامه علم آموزی در دروس حوزوی، وارد مکتب علمیه ملاابراهیم در اردبیل شد و دروس جامع المقدمات، سیوطی، جامی، مُطَوَّل، لبه ملاعبدالله، شمسیه، مَعالِم و شرایع را تا سال ۱۳۲۲ش درهمان مکتب به اتمام رساند و درس دادن دروس مقدماتی علم ها حوزوی یعنی صرف، نحو و منطق را شروع کرد.[۴]
مسجد توفیق مشهد؛ معرفی، امکانات و دلیل انتخاب این مسجد برای مراسم مذهبی