عالَم لاهوت دنیا مختص به آفریدگار و سکو ذات آفریدگار میباشد. از سایر اسامی آن دنیا معنی، فقیه دستور، دانا غیب، فقید اسما و صفات الهی و... میباشد که یک کدام از عوالم چهارگانه به حساب میآید. مثلا خصوصیتهای لاهوت در پندار اسلامی، تولید کننده و روح فقید ناسوت و منشا عقل و حکمت بودن میباشد. گروهی از مفسران قائلند بعضا از آیهها قرآنی به عالم جبروت اشاره دارااست. این فقیه یکیاز هدف های سفرهای عرفانی سالک معرفی گردیده و رفلکس فراوانی در عرفان و آرامش و شعر آدرس مسجد توفیق مشهد داشته میباشد.
معنی شناسی
لاهوت کلمه و واژهای مشتق از «لاه»[۱] به معنای الله بوده میباشد که واو و تاء برای مبالغه و تأکید به آن اضافه گردیدهاست[۲] که اصولا به معنای «لا هو إلّا هو»[۳] یعنی جهانی مختص به آفریدگار می باشد و در لغت به همین مفهوم یعنی خدای گران قدر[۴]و فقیه پروردگار آمده میباشد؛[۵] هرچند برخی این لغت را با ریشهای عبرانی رزرو مسجد توفیق مشهد دانستهاند.[۶]
دنیا لاهوت نیز بر همین اصل به معنای فقیه منحصربهفرد پروردگار[۷] و رتبه ذات خداوند میباشد[۸] که به معنای عالم معنی و فقید فرمان و غیب هم آمده میباشد[۹] و حتی از آن به فردوس ذات خدا[۱۰] و یا این که نوروروشنایی ذاتی وی[۱۱] نیز تفسیر شدهاست. از سایر تعابیری که برای معنی شناسی این عالم به شغل رفته میباشد میقدرت به فقیه اعیان ثابته[۱۲] و یا این که فقید اسماء و صفات[۱۳] شماره مسجد توفیق مشهد هم اشاره نمود.
اسامی و خصوصیتها
لاهوت با اسمها و استعارههای گوناگونی زیرا دانا سرمد،[۱۴] فقید ربوبی،[۱۵] ضریح الَست،[۱۶] حَظیره قُدس،[۱۷] خانِه بَقاء،[۱۸] دُبِّ اصغَر،[۱۹] سَراپرده سر،[۲۰] صَوامِع،[۲۱] مَجْمَعِ لاهوت،[۲۲] مَنْزِل قُرب،[۲۳] جانان،[۲۴] مونس آباد قدس[۲۵] و میخانه[۲۶] آمده میباشد؛ حتی یکی اسمهای هابیل پسر بشر را نیز لاهوت گفتهاند؛ به دلیل آن که به فقید الوهیت برگشت مسجد طالقانی مشهد خواهد کرد.[۲۷]
برای عالم ملکوت خصوصیتهایی اورده شده میباشد که بعضی از آنها عبارتند از: دانا وحدت،[۲۸] منشاء عقل و حکمت،[۲۹] آفریننده و روح ناسوت[۳۰] و دارنده عفافهای خیرگانهای زیرا بقاء، فردانیت، سلطنت، عزت، احدیت، سرمدیت، کبریاء، عظمت و بخشش میباشد.[۳۱] عدم شعور بوسیله عقول جزییه [۳۲] فهم و شعور اینسیرتکامل موردها مستلزم لاهوتی شدن[۳۳] یعنی دانش به لاهوت میباشد که تا حدی به معنای خداشناسی[۳۴] و یا این که چک پدیدارهای طبیعی با اسباب و اثاث غیبی میباشد؛[۳۵] لذا گاهی خداشناسی تنزیهی هم تیتر «لاهوت سلبی» به خویش گرفته میباشد.[۳۶]
منزلتشناسی
لاهوت یک کدام از دنیاهای چهارگانه[۳۷] و یا این که پنجگانه[۳۸] میباشد که جزئی از دنیا سبحانی میباشد[۳۹] و بر مجموع دنیاهای دیگر مثل ملکوت، جبروت و ناسوت که به نوعی جزء فقیه اخلاق و رفتار یعنی مخلوقات خداوند میباشند،[۴۰] تسلط دارااست.[۴۱] این دانا اصل عوالم دیگر[۴۲] و نگهدارای آنان[۴۳] و حکم کننده بر دیگر عالمها[۴۴] و در یک صحبت، فراتر از کلیه آنهاست.[۴۵] شاید به همین جهت آن را جزئی از «ما فی السماء» یعنی فقیدهای فوقانی دانستهاند.[۴۶]
دستورهای الهی[۴۷] و عفو وی از این فقید صادر می شود[۴۸] و به نوعی مغز و همگی چیز هستی را در خویش فراگرفته میباشد؛[۴۹] بهاین سبب ساز بعضی مجموع آنچه مشاهده می شود را پرتویی از روشناییهای هفتگانه و ازلی میدانند که در عالم ملکوت وجود داراست.[۵۰][یادداشت ۱]
قبل از اسلام
درصورتیکه از تعداد اندکی که دست به انکار لاهوت و مجردات زدهاند، بگذریم،[۵۱] دقت به لاهوت از قدیم الایام و در ادیان پیش از اسلام و حتی مسیحیت نیز وجود داشته و جوامعی زیرا روم، هند، چین و مصر که بعضی بتپرست نیز بودهاند به لاهوت و ترکیب آن در ناسوت در برخی از اساطیرشان اعتقاد داشتهاند؛[۵۲] اما بارزترین صورت این اطمینان یعنی اتحاد ناسوت و لاهوت، مرتبط با باورهای مسیحیان میباشد[۵۳] و حتی این اعتقادوباور در برخی فرقههای اسلامی نیز اثرگذار بوده میباشد.[۵۴]
لاهوت در تفکر اسلامی
اعتقاد و باور به لاهوت بهتیتر سرچشمه و مبدأیی برای ناسوت بخشی از اعتقادات اسلامی میباشد[۵۵] و حتی بیان شده میباشد که منزلت اول قرآن در لاهوت بوده[۵۶] و در بردارنده اسرار آن میباشد[۵۷] که گاه بعضا از آیه ها قرآنی نیز در حرف مفسران به عالم ملکوت اشاره دارااست.[۵۸] برخی معتقدند که فرستاده الهی در هنگام نزول وحی از جایگاهی لاهوتی منتفع بوده[۵۹] و اصولا نَفَس الهی در گفتار اهلبیت(ع) ریشهای لاهوتی داراست[۶۰] و لذا در بعضی از روایات برای امیرمؤمنان(ع) منزلتی از عالم ملکوت مذکور میباشد؛[۶۱] چنانکه بعضی مصداق بارز اما معبود در قرآن را کسی می داند که بتواند با گذر از جامه بشری، به قدس لاهوت رسد.[۶۲][یادداشت ۲][۶۳]
عالَم لاهوت دنیا مختص به آفریدگار و سکو ذات آفریدگار میباشد. از سایر اسامی آن دنیا معنی، فقیه دستور، دانا غیب، فقید اسما و صفات الهی و... میباشد که یک کدام از عوالم چهارگانه به حساب میآید. مثلا خصوصیتهای لاهوت در پندار اسلامی، تولید کننده و روح فقید ناسوت و منشا عقل و حکمت بودن میباشد. گروهی از مفسران قائلند بعضا از آیهها قرآنی به عالم جبروت اشاره دارااست. این فقیه یکیاز هدف های سفرهای عرفانی سالک معرفی گردیده و رفلکس فراوانی در عرفان و آرامش و شعر آدرس مسجد توفیق مشهد داشته میباشد.
معنی شناسی
لاهوت کلمه و واژهای مشتق از «لاه»[۱] به معنای الله بوده میباشد که واو و تاء برای مبالغه و تأکید به آن اضافه گردیدهاست[۲] که اصولا به معنای «لا هو إلّا هو»[۳] یعنی جهانی مختص به آفریدگار می باشد و در لغت به همین مفهوم یعنی خدای گران قدر[۴]و فقیه پروردگار آمده میباشد؛[۵] هرچند برخی این لغت را با ریشهای عبرانی رزرو مسجد توفیق مشهد دانستهاند.[۶]
دنیا لاهوت نیز بر همین اصل به معنای فقیه منحصربهفرد پروردگار[۷] و رتبه ذات خداوند میباشد[۸] که به معنای عالم معنی و فقید فرمان و غیب هم آمده میباشد[۹] و حتی از آن به فردوس ذات خدا[۱۰] و یا این که نوروروشنایی ذاتی وی[۱۱] نیز تفسیر شدهاست. از سایر تعابیری که برای معنی شناسی این عالم به شغل رفته میباشد میقدرت به فقیه اعیان ثابته[۱۲] و یا این که فقید اسماء و صفات[۱۳] شماره مسجد توفیق مشهد هم اشاره نمود.
اسامی و خصوصیتها
لاهوت با اسمها و استعارههای گوناگونی زیرا دانا سرمد،[۱۴] فقید ربوبی،[۱۵] ضریح الَست،[۱۶] حَظیره قُدس،[۱۷] خانِه بَقاء،[۱۸] دُبِّ اصغَر،[۱۹] سَراپرده سر،[۲۰] صَوامِع،[۲۱] مَجْمَعِ لاهوت،[۲۲] مَنْزِل قُرب،[۲۳] جانان،[۲۴] مونس آباد قدس[۲۵] و میخانه[۲۶] آمده میباشد؛ حتی یکی اسمهای هابیل پسر بشر را نیز لاهوت گفتهاند؛ به دلیل آن که به فقید الوهیت برگشت مسجد طالقانی مشهد خواهد کرد.[۲۷]
برای عالم ملکوت خصوصیتهایی اورده شده میباشد که بعضی از آنها عبارتند از: دانا وحدت،[۲۸] منشاء عقل و حکمت،[۲۹] آفریننده و روح ناسوت[۳۰] و دارنده عفافهای خیرگانهای زیرا بقاء، فردانیت، سلطنت، عزت، احدیت، سرمدیت، کبریاء، عظمت و بخشش میباشد.[۳۱] عدم شعور بوسیله عقول جزییه [۳۲] فهم و شعور اینسیرتکامل موردها مستلزم لاهوتی شدن[۳۳] یعنی دانش به لاهوت میباشد که تا حدی به معنای خداشناسی[۳۴] و یا این که چک پدیدارهای طبیعی با اسباب و اثاث غیبی میباشد؛[۳۵] لذا گاهی خداشناسی تنزیهی هم تیتر «لاهوت سلبی» به خویش گرفته میباشد.[۳۶]
منزلتشناسی
لاهوت یک کدام از دنیاهای چهارگانه[۳۷] و یا این که پنجگانه[۳۸] میباشد که جزئی از دنیا سبحانی میباشد[۳۹] و بر مجموع دنیاهای دیگر مثل ملکوت، جبروت و ناسوت که به نوعی جزء فقیه اخلاق و رفتار یعنی مخلوقات خداوند میباشند،[۴۰] تسلط دارااست.[۴۱] این دانا اصل عوالم دیگر[۴۲] و نگهدارای آنان[۴۳] و حکم کننده بر دیگر عالمها[۴۴] و در یک صحبت، فراتر از کلیه آنهاست.[۴۵] شاید به همین جهت آن را جزئی از «ما فی السماء» یعنی فقیدهای فوقانی دانستهاند.[۴۶]
دستورهای الهی[۴۷] و عفو وی از این فقید صادر می شود[۴۸] و به نوعی مغز و همگی چیز هستی را در خویش فراگرفته میباشد؛[۴۹] بهاین سبب ساز بعضی مجموع آنچه مشاهده می شود را پرتویی از روشناییهای هفتگانه و ازلی میدانند که در عالم ملکوت وجود داراست.[۵۰][یادداشت ۱]
قبل از اسلام
درصورتیکه از تعداد اندکی که دست به انکار لاهوت و مجردات زدهاند، بگذریم،[۵۱] دقت به لاهوت از قدیم الایام و در ادیان پیش از اسلام و حتی مسیحیت نیز وجود داشته و جوامعی زیرا روم، هند، چین و مصر که بعضی بتپرست نیز بودهاند به لاهوت و ترکیب آن در ناسوت در برخی از اساطیرشان اعتقاد داشتهاند؛[۵۲] اما بارزترین صورت این اطمینان یعنی اتحاد ناسوت و لاهوت، مرتبط با باورهای مسیحیان میباشد[۵۳] و حتی این اعتقادوباور در برخی فرقههای اسلامی نیز اثرگذار بوده میباشد.[۵۴]
لاهوت در تفکر اسلامی
اعتقاد و باور به لاهوت بهتیتر سرچشمه و مبدأیی برای ناسوت بخشی از اعتقادات اسلامی میباشد[۵۵] و حتی بیان شده میباشد که منزلت اول قرآن در لاهوت بوده[۵۶] و در بردارنده اسرار آن میباشد[۵۷] که گاه بعضا از آیه ها قرآنی نیز در حرف مفسران به عالم ملکوت اشاره دارااست.[۵۸] برخی معتقدند که فرستاده الهی در هنگام نزول وحی از جایگاهی لاهوتی منتفع بوده[۵۹] و اصولا نَفَس الهی در گفتار اهلبیت(ع) ریشهای لاهوتی داراست[۶۰] و لذا در بعضی از روایات برای امیرمؤمنان(ع) منزلتی از عالم ملکوت مذکور میباشد؛[۶۱] چنانکه بعضی مصداق بارز اما معبود در قرآن را کسی می داند که بتواند با گذر از جامه بشری، به قدس لاهوت رسد.[۶۲][یادداشت ۲][۶۳]
مسجد توفیق مشهد؛ راهنمای کامل برای انتخاب این مسجد جهت برگزاری مراسم