مرجع مقالات مسجد توفیق

بیعت عقبه
بیعت عَقَبه، به بیعت عموم یثرب با فرستاده پروردگار(ص)، قبل از سفر آن حضرت اشاره دارااست. دو بیعت میان عموم مدینه و نبی اکرم (ص) ایفا شد که او‌لین در سال دوازدهم و دو‌مین در سال سیزدهم بعثت بود و هر دو به بیعت عقبه مشهور میباشد. برخی بیعت نخستین را بیعت النساء و بیعت دوم را بیعت الحرب نامیده‌اند البته بیشتر مورخان بیعت نساء را بعداز فتح مکه دانسته‌اند. این دو بیعت، پیشگفتار سفر رسول(ص) و مسلمانها از مکه به مدینه را مهیا آدرس مسجد توفیق مشهد نمود.

انگیزه اسم‌گذاری
عَقَبه در لغت به معنای گردنه،[۱] راهی میباشد که از آن به قله کوه می روند.[۲] از آن جا که دو بیعت رسول(ص) و عموم یثرب در عقبه‌ای (گردنه) در میان منا و مکه، مجاورت مِنا به وقوع پیوست، این دو بیعت به بیعت عقبه پر اسم و رسم رزرو مسجد توفیق مشهد گردیده‌اند.

مسافت این جای با مکه حدود پنج کیلومتر میباشد.[۳]

مقدمات بیعت
زیرا ابوطالب و خدیجه (در سال دهم بعثت) از جهان رفتند، پیامبر خداوند (ص) از یک سو کسی را که از وی امان نماید نداشت و از سوی دیگر سختگیری مشرکان بر وی بیشتر گردیده بود،[۴]در سال یازدهم بعثت، آن حضرت با شش بدن از عموم یثرب (مدینه) روبرو شد. محل این ملاقات را بعضا مجاورت آن عقبه[۵]و بعضا در منا نوشته‌اند.[۶] این شش بدن از خویشان خزرج بودند.[۷] پیامبر خداوند از نام و نشان آن‌ها سؤال کرد و آن‌ها خویش را از عموم خزرج معرفی کردند؛ نبی(ص) پرسید که شما از هم پیمانان و دوستان یهودید و جواب مثبت شنید. آنگاه با وی به گفت‌و‌گو جلسه، اسلام را بر آن‌ها عرضه داشت و برایشان قرآن خواند. داده ها متفرق‌ای که عموم یثرب از یهودیان درباره ظهور پیامبری در مکه به دست آورده بودند موجب دقت آن‌ها به حضرت محمد (ص) شد و این آرزو را تشکیل داد که با حضور وی در یثرب بتوانند از ادامه دشمنی و مبارزه دربین دو خویشاوندان اوس و خزرج پیشگیری نمایند. اینان زیرا به مدینه بازگشتند، ماجرا ظهور نبی را با عموم شماره مسجد توفیق مشهد گفتند.

بیعت نخستین عقبه
این بیعت در سال دوازدهم بعثت، در موسم حج شکل گرفت. دوازده بدن از هفت خانواده دو قوم و قبیله اوس و خزرج در عقبه با نبی(ص) دیدار کردند و اسلام آورده و با پیامبر آفریدگار(ص) بیعت نمودند. از قبیلۀ خزرج، اَسعَد بن زُرارة، عَوف بن حارث و برادرش مُعاذ، ذَکوان بن عبدقیس، رافع بن صاحب، عبادة بن صامت، ابی عبدالرحمن یزید بن ثَعلَبَة، عباس بن عبادة بن نَضلَة، عُقبَة بن عامر بن نابی، قُطبَة بن عامر بن حدیده و از قبیلة اوس، ابوالهیثم بن تَهَّیان، عُوَیم بن ساعدة در‌این بیعت کمپانی مسجد طالقانی مشهد داشتند.[۸]

موارد بیعت نخستین عقبه
در پرستش پروردگار شریکی برای وی نگیرند.
دزدی و زنا نکنند.
فرزندان خویش را نکشند.
تهمت نزنند.
فرستاده پروردگار(ص) را در آنچه به نه و صلاح میباشد نافرمانی نکنند.
در حالتی‌که به‌این بیعت وفا کردند، فردوس از آن آنها خواهد بود و چنانچه بر خلاف نمودند، با خداست که آن‌ها را ببخشد یا این که عذاب نماید. برخی این بیعت را بیعت النساء گفته‌اند البته با دقت به آیه ۱۲ سوره ممتحنه، بیعت نساء، بیعت نبی با زنان بعد از فتح مکه میباشد.[۹]

اولی مبادرت نبی(ص) پس از این بیعت
بعداز این بیعت بود که پیامبر خداوند(ص) مُصعب بن عُمیر، را یاور آن‌ها ارسال کرد تا به آن‌ها قرآن آموختن دهد.[۱۰] ولی برخی مورخان صادر کردن مصعب را بعداز بیعت دوم نوشته‌اند.[۱۱]

بیعت دوم عقبه
بیعت دوم در عقبه که به بیعت الحرب هم مشهور شد در موسم حج سال سیزدهم بعثت، در درۀ سمت راست از مِنیٰ به سوی گردنه که امروز محل مسجد البیعه میباشد، واقع شد. در امسال هفتاد مرد یا این که هفتاد و دو مرد و دو زن در عقبه حاضر شدند، و از آن سو عباس بن عبدالمطلب عموی رسول، نیز با فرستاده معبود(ص) حاضر شد. یثربیان یک کدام از یکی از یا این که دو عدد دو عدد نزد فرستاده (ص) می‌آمدند. اولیه نفر رافع بن صاحب و مالک بن عَجْلان (از بنی زُرَیق) بود که نزد رسول (ص) رفت.

عباس به حاضران اظهار کرد: محمد از ماست و تا آنجا که توانسته‌ایم از وی امان کرده‌ایم. اینک وی می خواهد نزد شما بیاید. در‌صورتی‌که اقتدار پناه او‌را دارید، چه خوب، وگرنه او‌را نزد ما رها فرمایید. گفتند: با وی بیعت (و قسم) می کنیم که با کسی که نبرد نماید بجنگیم و با کسی که آشتی نماید، در آشتی باشیم.

اورده شده بَراء بن مَعرور یا این که ابوالهیثم بن تهّیان یا این که اسعد بن زراره از اول بیعت‌کنندگان بودند.[۱۲]

انگیزه نامگذاری به بیعت الحرب
بدان انگیزه که عموم یثرب عهد و پیمان کردند تا هرکه با رسول جنگید با وی بجنگند از این روی بدین بیعت، بیعت الحرب گفته‌اند. بعضی از انصار شایستگی خویش را برای پیکار از به عبارتی شب نخستین اعلام کردند. تا جایی که عباس بن عباده بعداز بیعت به فرستاده ذکر کرد که درصورتی که دستور نمائید هر آینه بر کفاری که در |منا درگیر به انجام حج میباشند حمله میکنیم اما نبی به آنها اذن نداد وفرمود به سوی ارحام و خویشان خویش برگردید.[۱۳]

ثمره بیعت عقبه
بعداز این بیعت بود که نبی خداوند(ص) دوازده بدن از عموم یثرب را تحت عنوان نقیب آن ها گزینش کرد.[۱۴]
این بیعت، پیشگفتار سفر حضرت محمد(ص) به یثرب شد.

بیعت عقبه
بیعت عَقَبه، به بیعت عموم یثرب با فرستاده پروردگار(ص)، قبل از سفر آن حضرت اشاره دارااست. دو بیعت میان عموم مدینه و نبی اکرم (ص) ایفا شد که او‌لین در سال دوازدهم و دو‌مین در سال سیزدهم بعثت بود و هر دو به بیعت عقبه مشهور میباشد. برخی بیعت نخستین را بیعت النساء و بیعت دوم را بیعت الحرب نامیده‌اند البته بیشتر مورخان بیعت نساء را بعداز فتح مکه دانسته‌اند. این دو بیعت، پیشگفتار سفر رسول(ص) و مسلمانها از مکه به مدینه را مهیا آدرس مسجد توفیق مشهد نمود.

انگیزه اسم‌گذاری
عَقَبه در لغت به معنای گردنه،[۱] راهی میباشد که از آن به قله کوه می روند.[۲] از آن جا که دو بیعت رسول(ص) و عموم یثرب در عقبه‌ای (گردنه) در میان منا و مکه، مجاورت مِنا به وقوع پیوست، این دو بیعت به بیعت عقبه پر اسم و رسم رزرو مسجد توفیق مشهد گردیده‌اند.

مسافت این جای با مکه حدود پنج کیلومتر میباشد.[۳]

مقدمات بیعت
زیرا ابوطالب و خدیجه (در سال دهم بعثت) از جهان رفتند، پیامبر خداوند (ص) از یک سو کسی را که از وی امان نماید نداشت و از سوی دیگر سختگیری مشرکان بر وی بیشتر گردیده بود،[۴]در سال یازدهم بعثت، آن حضرت با شش بدن از عموم یثرب (مدینه) روبرو شد. محل این ملاقات را بعضا مجاورت آن عقبه[۵]و بعضا در منا نوشته‌اند.[۶] این شش بدن از خویشان خزرج بودند.[۷] پیامبر خداوند از نام و نشان آن‌ها سؤال کرد و آن‌ها خویش را از عموم خزرج معرفی کردند؛ نبی(ص) پرسید که شما از هم پیمانان و دوستان یهودید و جواب مثبت شنید. آنگاه با وی به گفت‌و‌گو جلسه، اسلام را بر آن‌ها عرضه داشت و برایشان قرآن خواند. داده ها متفرق‌ای که عموم یثرب از یهودیان درباره ظهور پیامبری در مکه به دست آورده بودند موجب دقت آن‌ها به حضرت محمد (ص) شد و این آرزو را تشکیل داد که با حضور وی در یثرب بتوانند از ادامه دشمنی و مبارزه دربین دو خویشاوندان اوس و خزرج پیشگیری نمایند. اینان زیرا به مدینه بازگشتند، ماجرا ظهور نبی را با عموم شماره مسجد توفیق مشهد گفتند.

بیعت نخستین عقبه
این بیعت در سال دوازدهم بعثت، در موسم حج شکل گرفت. دوازده بدن از هفت خانواده دو قوم و قبیله اوس و خزرج در عقبه با نبی(ص) دیدار کردند و اسلام آورده و با پیامبر آفریدگار(ص) بیعت نمودند. از قبیلۀ خزرج، اَسعَد بن زُرارة، عَوف بن حارث و برادرش مُعاذ، ذَکوان بن عبدقیس، رافع بن صاحب، عبادة بن صامت، ابی عبدالرحمن یزید بن ثَعلَبَة، عباس بن عبادة بن نَضلَة، عُقبَة بن عامر بن نابی، قُطبَة بن عامر بن حدیده و از قبیلة اوس، ابوالهیثم بن تَهَّیان، عُوَیم بن ساعدة در‌این بیعت کمپانی مسجد طالقانی مشهد داشتند.[۸]

موارد بیعت نخستین عقبه
در پرستش پروردگار شریکی برای وی نگیرند.
دزدی و زنا نکنند.
فرزندان خویش را نکشند.
تهمت نزنند.
فرستاده پروردگار(ص) را در آنچه به نه و صلاح میباشد نافرمانی نکنند.
در حالتی‌که به‌این بیعت وفا کردند، فردوس از آن آنها خواهد بود و چنانچه بر خلاف نمودند، با خداست که آن‌ها را ببخشد یا این که عذاب نماید. برخی این بیعت را بیعت النساء گفته‌اند البته با دقت به آیه ۱۲ سوره ممتحنه، بیعت نساء، بیعت نبی با زنان بعد از فتح مکه میباشد.[۹]

اولی مبادرت نبی(ص) پس از این بیعت
بعداز این بیعت بود که پیامبر خداوند(ص) مُصعب بن عُمیر، را یاور آن‌ها ارسال کرد تا به آن‌ها قرآن آموختن دهد.[۱۰] ولی برخی مورخان صادر کردن مصعب را بعداز بیعت دوم نوشته‌اند.[۱۱]

بیعت دوم عقبه
بیعت دوم در عقبه که به بیعت الحرب هم مشهور شد در موسم حج سال سیزدهم بعثت، در درۀ سمت راست از مِنیٰ به سوی گردنه که امروز محل مسجد البیعه میباشد، واقع شد. در امسال هفتاد مرد یا این که هفتاد و دو مرد و دو زن در عقبه حاضر شدند، و از آن سو عباس بن عبدالمطلب عموی رسول، نیز با فرستاده معبود(ص) حاضر شد. یثربیان یک کدام از یکی از یا این که دو عدد دو عدد نزد فرستاده (ص) می‌آمدند. اولیه نفر رافع بن صاحب و مالک بن عَجْلان (از بنی زُرَیق) بود که نزد رسول (ص) رفت.

عباس به حاضران اظهار کرد: محمد از ماست و تا آنجا که توانسته‌ایم از وی امان کرده‌ایم. اینک وی می خواهد نزد شما بیاید. در‌صورتی‌که اقتدار پناه او‌را دارید، چه خوب، وگرنه او‌را نزد ما رها فرمایید. گفتند: با وی بیعت (و قسم) می کنیم که با کسی که نبرد نماید بجنگیم و با کسی که آشتی نماید، در آشتی باشیم.

اورده شده بَراء بن مَعرور یا این که ابوالهیثم بن تهّیان یا این که اسعد بن زراره از اول بیعت‌کنندگان بودند.[۱۲]

انگیزه نامگذاری به بیعت الحرب
بدان انگیزه که عموم یثرب عهد و پیمان کردند تا هرکه با رسول جنگید با وی بجنگند از این روی بدین بیعت، بیعت الحرب گفته‌اند. بعضی از انصار شایستگی خویش را برای پیکار از به عبارتی شب نخستین اعلام کردند. تا جایی که عباس بن عباده بعداز بیعت به فرستاده ذکر کرد که درصورتی که دستور نمائید هر آینه بر کفاری که در |منا درگیر به انجام حج میباشند حمله میکنیم اما نبی به آنها اذن نداد وفرمود به سوی ارحام و خویشان خویش برگردید.[۱۳]

ثمره بیعت عقبه
بعداز این بیعت بود که نبی خداوند(ص) دوازده بدن از عموم یثرب را تحت عنوان نقیب آن ها گزینش کرد.[۱۴]
این بیعت، پیشگفتار سفر حضرت محمد(ص) به یثرب شد.