کلیساهای واقع در اصفهان، مجموعه ای از بناهای متفاوت را نیز دربرگیرنده می شدند آدرس مسجد توفیق مشهد که با کاربردهای علمی و فرهنگی ساخت و رزرو مسجد توفیق مشهد ساز گردیده اند و به همین استدلال بود که نزدیک به صد سال پیش، فردی به اسم طادئوس هُونانیان مسجد طالقانی مشهد عملکرد خویش را استفاده کرد تا اتاق هایى در ضلع شمالى تراس شماره مسجد توفیق مشهد کلیسای وانک ساخته خواهد شد و نگهدارى کتاب ها، نسخه ها خطى، اشیاى تاریخى در آن ها شکل گیرد. این سرآغازی برای ساخت موزه وانک، البته خیر به صورت مدرن آن بود. این موزه بعداز فراز و نشیب ها به صورت کنونی خویش در آمد و در آن میتوانید کتاب ها و نسخه ها خطى، اشیاى عموم شناسى ارامنه، اشیاى مذهبى، تابلوهاى رنگ روغن و ... را ملاحظه کنید. در سال 1977 دو تندیس ساخته شده در ایتالیا، تاثیر هنرمند ارمنی زاوِن آیوازیان، توسط دو شخص درستکار به موزه اهدا و در قسمت ورودى آن نصب شد که نمایانگر دو شخص مهم بودند: مسروپ ماشتوتس، اختراع کننده حروف الفباى ارمنی و خاچاطور گِساراتسی، موسس چاپخانه کلیساى وانک در قرن 17 میلادی. امروزه موزه کلیساى وانک، با عمر بیش از 100 سال، یکى از پیشگامان موزه و موزه دارى در جمهوری اسلامی ایران بهحساب میآید و به جهت داشتن اشیای و فضاى منحصربهفرد خویش همواره مورد اعتنا گردشگران داخلى و خارجى بوده هست. طى دهه هاى گذشته بازدید کنندگان متعددی از موزه کلیساى وانک تحت عنوان یکى از معتبرترین و مشهورترین نهادهاى فرهنگى شهر اصفهان بازدید کرده و از بودن در اینگونه فضای متفاوتی لذت برده اند. به گذر زمان زمان کلیسای وانک کلان خیس شد و کاربری های نو ای نیز پیدا کرد که از آن جمله تشکیل داد یک چاپخانه در آن بود. خاچاطور کساراتسی، شخصی بود که در سال ۱۶۲۰ میلادی تحت عنوان خلیفه اعظم ارمنیان جلفای اصفهان منصوب شد و در مسافرت خویش به اروپا در سال ۱۶۳۰ میلادی با چاپ کتاب شناخت پیدا کرد. وی بعداز بازگشت از این مسافرت در صدد برآمد تا تدابیری بیاندیشد و جلفا را نیز صاحب یک چاپخانه نماید. در سال 1638 میلادی بود که زبور داوود، تحت عنوان اول کتاب در چاپخانه وانک چاپ شد و یکسال و پنج ماه برای چاپ آن وقت صرف شد. دومین کتاب، هاراتس وارگ اسم داشت که در سال ۱۶۴۱ میلادی به چاپ رسید و مشتمل بر گستردن موقتی روحانیون ارمنی، تارک دنیاها و پندنامه بود. سومی کتاب چاپ گردیده در این چاپخانه، خورهر تاددر اسم داشت که در سال ۱۶۴۱ میلادی چاپ شد و در سال ۱۶۴۲ میلادی نیز چهارمی کتاب به اسم ژاماگیرک آدنی به چاپ رسید. در سال ۱۸۴۴ میلادی مانوگ هوردانانیان، که مقیم جزیره جاوه در اندونزی بود، یک دستگاه ماشین چاپ با تمامی اسباب آن خرید و به زادگاهش، جلفای اصفهان، فرستاد. این ماشین چاپ که امروز در معرض دید مردم جای دارد، چند سال فارغ از به کارگیری باقی ماند تا اینکه در سال ۱۸۷۲ میلادی به عملکرد خلیفه اعظم، گریکور هوهانسیان، چاپخانهای دایر شد و اول کتاب این چاپخانه در به عبارتی سال به چاپ رسید. در سال ۱۷۷۰ تا ۱۷۹۰ میلادی مخالفتها با این چاپخانه به بالاترین حد خویش رسید و به حریق کشیده شد. فقط چیزی که از آن باقی ماند تنی چند از حروف و پوسته ها بود که امروزه در موزه کلیسای وانک مراقبت میگردد.در طی کوچ اجباری، ارمنیان برای داخل شدن به کشورایران از تمامی چیز دیده پوشی کردند اما نتوانستند از کتاب هایی که در منزل های خویش داشتند، بگذرند و با تحمل زحمات و مشقت های فراوان کتابهای متعددی را با خویش به کشورایران و محله جلفا آوردند. کتب تنها گنج ارمنیان هستند که هیچ وقت در نزد آنها، بها خویش را از دست نمی دهند. وجود این کتاب های گران بها سبب شد تا در سال 1884 میلادی بوسیله خلیفه هُوْهاننِس سورِنیان (Hovhannes Sourenyan)، کتابخانه ای در وانک دایر خواهد شد. این کتابخانه در بخش شمالی دِیر آمِناپرگیچ مقدس و روبروی کلیسای هُوسِپ آرِماتاتسی مقدس، در کنار ساختمان موزه، ساختمان کتابخانه قراردارد و بیش تر از سی هزار جلد کتاب به زبان های ارمنی، انگلیسی، فارسی و غیره در آن وجود داراست. کتابخانه وانک با وجود اوراق و مدارک تاريخی جانور در قسمت بایگانی، كه عمر بعضی از آنان به بیش از چهارصد سال نیز می رسد، تحت عنوان یکیاز مهم ترین مرکزها ارمنی شناسی شناخته می گردد. ارمنی ها میتوانند در هر مجال از این کتابخانه استعمال نمایند البته ارایه سرویس ها به مراجعان غیر ارمنی فقط با ارایه معرفی طومار، در محل و در ساعات اداری قابلیت و امکان پذیر میباشد. متاسفانه تصویری از این بخش در دست وجود ندارد.
کلیساهای واقع در اصفهان، مجموعه ای از بناهای متفاوت را نیز دربرگیرنده می شدند آدرس مسجد توفیق مشهد که با کاربردهای علمی و فرهنگی ساخت و رزرو مسجد توفیق مشهد ساز گردیده اند و به همین استدلال بود که نزدیک به صد سال پیش، فردی به اسم طادئوس هُونانیان مسجد طالقانی مشهد عملکرد خویش را استفاده کرد تا اتاق هایى در ضلع شمالى تراس شماره مسجد توفیق مشهد کلیسای وانک ساخته خواهد شد و نگهدارى کتاب ها، نسخه ها خطى، اشیاى تاریخى در آن ها شکل گیرد. این سرآغازی برای ساخت موزه وانک، البته خیر به صورت مدرن آن بود. این موزه بعداز فراز و نشیب ها به صورت کنونی خویش در آمد و در آن میتوانید کتاب ها و نسخه ها خطى، اشیاى عموم شناسى ارامنه، اشیاى مذهبى، تابلوهاى رنگ روغن و ... را ملاحظه کنید. در سال 1977 دو تندیس ساخته شده در ایتالیا، تاثیر هنرمند ارمنی زاوِن آیوازیان، توسط دو شخص درستکار به موزه اهدا و در قسمت ورودى آن نصب شد که نمایانگر دو شخص مهم بودند: مسروپ ماشتوتس، اختراع کننده حروف الفباى ارمنی و خاچاطور گِساراتسی، موسس چاپخانه کلیساى وانک در قرن 17 میلادی. امروزه موزه کلیساى وانک، با عمر بیش از 100 سال، یکى از پیشگامان موزه و موزه دارى در جمهوری اسلامی ایران بهحساب میآید و به جهت داشتن اشیای و فضاى منحصربهفرد خویش همواره مورد اعتنا گردشگران داخلى و خارجى بوده هست. طى دهه هاى گذشته بازدید کنندگان متعددی از موزه کلیساى وانک تحت عنوان یکى از معتبرترین و مشهورترین نهادهاى فرهنگى شهر اصفهان بازدید کرده و از بودن در اینگونه فضای متفاوتی لذت برده اند. به گذر زمان زمان کلیسای وانک کلان خیس شد و کاربری های نو ای نیز پیدا کرد که از آن جمله تشکیل داد یک چاپخانه در آن بود. خاچاطور کساراتسی، شخصی بود که در سال ۱۶۲۰ میلادی تحت عنوان خلیفه اعظم ارمنیان جلفای اصفهان منصوب شد و در مسافرت خویش به اروپا در سال ۱۶۳۰ میلادی با چاپ کتاب شناخت پیدا کرد. وی بعداز بازگشت از این مسافرت در صدد برآمد تا تدابیری بیاندیشد و جلفا را نیز صاحب یک چاپخانه نماید. در سال 1638 میلادی بود که زبور داوود، تحت عنوان اول کتاب در چاپخانه وانک چاپ شد و یکسال و پنج ماه برای چاپ آن وقت صرف شد. دومین کتاب، هاراتس وارگ اسم داشت که در سال ۱۶۴۱ میلادی به چاپ رسید و مشتمل بر گستردن موقتی روحانیون ارمنی، تارک دنیاها و پندنامه بود. سومی کتاب چاپ گردیده در این چاپخانه، خورهر تاددر اسم داشت که در سال ۱۶۴۱ میلادی چاپ شد و در سال ۱۶۴۲ میلادی نیز چهارمی کتاب به اسم ژاماگیرک آدنی به چاپ رسید. در سال ۱۸۴۴ میلادی مانوگ هوردانانیان، که مقیم جزیره جاوه در اندونزی بود، یک دستگاه ماشین چاپ با تمامی اسباب آن خرید و به زادگاهش، جلفای اصفهان، فرستاد. این ماشین چاپ که امروز در معرض دید مردم جای دارد، چند سال فارغ از به کارگیری باقی ماند تا اینکه در سال ۱۸۷۲ میلادی به عملکرد خلیفه اعظم، گریکور هوهانسیان، چاپخانهای دایر شد و اول کتاب این چاپخانه در به عبارتی سال به چاپ رسید. در سال ۱۷۷۰ تا ۱۷۹۰ میلادی مخالفتها با این چاپخانه به بالاترین حد خویش رسید و به حریق کشیده شد. فقط چیزی که از آن باقی ماند تنی چند از حروف و پوسته ها بود که امروزه در موزه کلیسای وانک مراقبت میگردد.در طی کوچ اجباری، ارمنیان برای داخل شدن به کشورایران از تمامی چیز دیده پوشی کردند اما نتوانستند از کتاب هایی که در منزل های خویش داشتند، بگذرند و با تحمل زحمات و مشقت های فراوان کتابهای متعددی را با خویش به کشورایران و محله جلفا آوردند. کتب تنها گنج ارمنیان هستند که هیچ وقت در نزد آنها، بها خویش را از دست نمی دهند. وجود این کتاب های گران بها سبب شد تا در سال 1884 میلادی بوسیله خلیفه هُوْهاننِس سورِنیان (Hovhannes Sourenyan)، کتابخانه ای در وانک دایر خواهد شد. این کتابخانه در بخش شمالی دِیر آمِناپرگیچ مقدس و روبروی کلیسای هُوسِپ آرِماتاتسی مقدس، در کنار ساختمان موزه، ساختمان کتابخانه قراردارد و بیش تر از سی هزار جلد کتاب به زبان های ارمنی، انگلیسی، فارسی و غیره در آن وجود داراست. کتابخانه وانک با وجود اوراق و مدارک تاريخی جانور در قسمت بایگانی، كه عمر بعضی از آنان به بیش از چهارصد سال نیز می رسد، تحت عنوان یکیاز مهم ترین مرکزها ارمنی شناسی شناخته می گردد. ارمنی ها میتوانند در هر مجال از این کتابخانه استعمال نمایند البته ارایه سرویس ها به مراجعان غیر ارمنی فقط با ارایه معرفی طومار، در محل و در ساعات اداری قابلیت و امکان پذیر میباشد. متاسفانه تصویری از این بخش در دست وجود ندارد.

مسجد توفیق مشهد؛ معرفی، امکانات و دلیل انتخاب این مسجد برای مراسم مذهبی