عَقد اُخوّت یا این که لینک و پیوند برادری، (در عربی: عَقد المُؤاخاة) پیوندی میباشد که بین دو مسلمان بسته میگردد تا با یکدیگر اخوی باشند. اجرای عقد اخوت، جزو ایفا مستحب در روز عید غدیر میباشد و درین روز، اشخاص با تلاوت این عقد می توانند اخوی شرعی همدیگر شوند. این لینک و پیوند، منجر ارث بردن از یکدیگر یا این که مَحرمیت نمیشود بلکه سوداش در جهان، تنها دعا برای یکدیگر و خیرخواهی و لینک و پیوند ایمانی میباشد و در آخرت، صرفا احتمال آدرس مسجد توفیق مشهد شفاعت.
دارای شهرتترین عقد اخوت مرتبط با پیمانی میباشد که فرستاده(ص) در بین مهاجران و انصار بست. لینک و پیوند برادری بین رسول(ص) و امام علی(ع) پشت سرهم تاریخی میباشد، یعنی اشخاص و منابع فراوانی آن را نقل کردهاند. به جز منابع شیعی، بخش اعظمی از منابع اهل سنت نیز این حادثه را نقل کردهاند که علامه امینی در کتاب الغدیر به پنجاه گزینه از آن ها اشاره رزرو مسجد توفیق مشهد نموده است.
مضمونشناسی و احکام
عقد اُخُوّت پیوندی میباشد که در بین دو مسلمان بسته می گردد تا با یکدیگر اخوی (یا این که در زنان، خواهر) باشند. بعضا فقها با این ادله کهاین عقد نسبت خویشاوندی برقرار نمی نماید وبه آرزو اخذ اجرِ «عقد اخوت» قرائت آن را در میان دو نفز زن نیز روا دانسته اند. [۱]سود این عقد این میباشد که هریک از دوطرف عقد، دیگری را در کلیه چیز ترجیح دهد؛ برای مثالً در صورتیکه شخص حاجتی دارااست، هر که با وی عقد بسته، اورا بر سایرافراد مقدّم نماید و در رفعِ حاجتش بکوشد، بلكه در انجام مستحبی، اورا سهیم نماید.[۲] در عبارت عربیِ صیغه این عقد آمده میباشد که دو اخوی هر حقی را از همدیگر -جز رویت کرد و بازدید، دعاکردن و شفاعت در آخرت- ساقط شماره مسجد توفیق مشهد مینمایند.[۳]
این عقد تعهداتی همانند ارثبردن از یکدیگر و مَبقاعشدن را تولید نمینماید؛ به این ترتیب دو نفر که عقد اخوت بستهاند، از هم ارث نمیمارک و هیچسیرتکامل ارتباط محرمیت بین وابستگان آنها ساخت نمیشود. این عقد، صرفا بین دو مرد یا این که دو زن بسته می گردد و هیچ زن و مردی نمیتوانند این عقد را میان خویش سرازیر نمایند و خواهر و اخوی مسجد طالقانی مشهد شوند.[مستلزم منبع]
عقد اخوت در عید غدیر
مستحب میباشد برادران ایمانی در روز عید غدیر عقدی را در میان خویش برقرار سازند که موارد آن اخوّت و همدلی در عالم و دستگیری از همدیگر در آخرت میباشد. [۴]
صیغه و طریق برقراری اخوت
یک نفر از دو مرد یا این که دو زن، دست راست خویش را روی دست راست دیگری قرار میدهد و یکیاز آن ها صیغه عقد اخوت را میخواند و دیگری موردها آن را قبول مینماید.[۵] متن عربی عقد: «واخَیتُکَ فِی الله وَ صَافَیتُکَ فِی الله وَ صَافَحْتُکَ فِی اللهِ وَ عَاهَدْتُ اللهَ وَ مَلَائِکَتَهُ وَ کُتُبَهُ وَ رُسُلَهُ وَ أَنْبِیاءَهُ وَ الْأَئِمَّةَ الْمَعْصُومِینَ(ع) عَلَی أَنِّی إِنْ کُنْتُ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَ الشَّفَاعَةِ وَ أُذِنَ لِی بِأَنْ أَدْخُلَ الْجَنَّةَ لَا أَدْخُلُهَا إِلَّا وَ أَنْتَ مَعِی: برای معبود با تو برادری و صفا (یکرنگی) میورزم و برای معبود دستم را در دستت قرار میدهم و در پیشگاه آفریدگار و ملائکه و کتابها و فرستادگان وی و پیامبران و امامان معصوم عهد و پیمان می کنم که در شرایطی که از اهل پردیس و شفاعت باشم و اذن ورود در پردیس را یابم، فارغ از تو وارد پردیس نشوم».
آنگاه طرف دیگر در پاسخ وی میگوید: «قَبِلْتُ». گشوده نفر نخستین می گوید : «أَسْقَطْتُ عَنْکَ جَمِیعَ حُقُوقِ الْأُخُوَّةِ مَا خَلَا الشَّفَاعَةَ وَ الدُّعَاءَ وَ الزِّیاورَة: مجموع دستمزد برادری به جز حق شفاعت و دعا و مشاهده کرد و بازدید را از تو ساقط کردم» و نفر دوم می گوید: «قَبِلْتُ: قبول کردم».[۶]
مورد نیاز وجود ندارد صیغه عقد اخوت مسلماً به عربی خوانده خواهد شد، بلکه درحالتی که آن را به فارسی یا این که لهجه دیگری هم روان نمایند درست میباشد؛ ولی می بایست الفاظی را به شغل مارک که معنا این عقد را برساند.
در حالتیکه دو خانم، بخواهند با هم عقد خواهری برقرار نمایند در شکل تلاوت عقد به عربی، می بایست ضمیرهای مذکر را تبدیل به ضمیرهای مونث نمایند.[مستلزم منبع][یادداشت ۱]
پیشینه اخوت
پیدا شدن معنا برادری فقاهتی در فرهنگ وتمدن صدر اسلام، مسئلهای سابقخیس از رواج برادری از سوی رسول اکرم(ص) دربین مهاجران و انصار بعداز سفر به مدینه داشته میباشد. از قدیمیترین مثالهای کاربرد تعبیر و تفسیر برادری بین مسلمان ها، تفسیر برادری ناظر به برادری مسلمانها مکه با همکیشانی در یثرب، در روزهای قبل از مسافرت رسول و مسلمانها به آنجا میباشد.[۷] از سایر سو به لحاظ میرسد مضمون برادری شرعی در فرهنگ و تمدن اسلامی یک دستور عارضی و رفلکس صرف تمدن عرب جاهلی نبوده و در شمار مهمترین راهکارهای فرستاده(ص) محسوب میشدهاست.[۸]
سیر تاریخی عقد اخوت در اسلام
عقد اخوت در مکه
در میان مورخان دارای شهرت میباشد که فرستاده قبل از سفر به مدینه، میان مسلمانها مکه (که ابعاد مهاجران کنیه گرفتند) عقد اخوت بست تا در تحمل آزار رسانیهای مشرکان و نیز مشکلاتی که در بعدی در شیوه سفر برای آنها پیش میآمد، همپا یکدیگر باشند. آن سیرتکامل که در منابع تاریخی آمده، رسول بین ابوبکر و قدمت، حمزه بن عبدالمطلب و زید بن حارثه، عثمان و عبدالرحمان بن عوف، زبیر و ابن مسعود، بلال و عباده بن حارثه، مصعب بن عمیر و سعد بن ابی وقاص و... عقد اخوت بست.[۹]
عَقد اُخوّت یا این که لینک و پیوند برادری، (در عربی: عَقد المُؤاخاة) پیوندی میباشد که بین دو مسلمان بسته میگردد تا با یکدیگر اخوی باشند. اجرای عقد اخوت، جزو ایفا مستحب در روز عید غدیر میباشد و درین روز، اشخاص با تلاوت این عقد می توانند اخوی شرعی همدیگر شوند. این لینک و پیوند، منجر ارث بردن از یکدیگر یا این که مَحرمیت نمیشود بلکه سوداش در جهان، تنها دعا برای یکدیگر و خیرخواهی و لینک و پیوند ایمانی میباشد و در آخرت، صرفا احتمال آدرس مسجد توفیق مشهد شفاعت.
دارای شهرتترین عقد اخوت مرتبط با پیمانی میباشد که فرستاده(ص) در بین مهاجران و انصار بست. لینک و پیوند برادری بین رسول(ص) و امام علی(ع) پشت سرهم تاریخی میباشد، یعنی اشخاص و منابع فراوانی آن را نقل کردهاند. به جز منابع شیعی، بخش اعظمی از منابع اهل سنت نیز این حادثه را نقل کردهاند که علامه امینی در کتاب الغدیر به پنجاه گزینه از آن ها اشاره رزرو مسجد توفیق مشهد نموده است.
مضمونشناسی و احکام
عقد اُخُوّت پیوندی میباشد که در بین دو مسلمان بسته می گردد تا با یکدیگر اخوی (یا این که در زنان، خواهر) باشند. بعضا فقها با این ادله کهاین عقد نسبت خویشاوندی برقرار نمی نماید وبه آرزو اخذ اجرِ «عقد اخوت» قرائت آن را در میان دو نفز زن نیز روا دانسته اند. [۱]سود این عقد این میباشد که هریک از دوطرف عقد، دیگری را در کلیه چیز ترجیح دهد؛ برای مثالً در صورتیکه شخص حاجتی دارااست، هر که با وی عقد بسته، اورا بر سایرافراد مقدّم نماید و در رفعِ حاجتش بکوشد، بلكه در انجام مستحبی، اورا سهیم نماید.[۲] در عبارت عربیِ صیغه این عقد آمده میباشد که دو اخوی هر حقی را از همدیگر -جز رویت کرد و بازدید، دعاکردن و شفاعت در آخرت- ساقط شماره مسجد توفیق مشهد مینمایند.[۳]
این عقد تعهداتی همانند ارثبردن از یکدیگر و مَبقاعشدن را تولید نمینماید؛ به این ترتیب دو نفر که عقد اخوت بستهاند، از هم ارث نمیمارک و هیچسیرتکامل ارتباط محرمیت بین وابستگان آنها ساخت نمیشود. این عقد، صرفا بین دو مرد یا این که دو زن بسته می گردد و هیچ زن و مردی نمیتوانند این عقد را میان خویش سرازیر نمایند و خواهر و اخوی مسجد طالقانی مشهد شوند.[مستلزم منبع]
عقد اخوت در عید غدیر
مستحب میباشد برادران ایمانی در روز عید غدیر عقدی را در میان خویش برقرار سازند که موارد آن اخوّت و همدلی در عالم و دستگیری از همدیگر در آخرت میباشد. [۴]
صیغه و طریق برقراری اخوت
یک نفر از دو مرد یا این که دو زن، دست راست خویش را روی دست راست دیگری قرار میدهد و یکیاز آن ها صیغه عقد اخوت را میخواند و دیگری موردها آن را قبول مینماید.[۵] متن عربی عقد: «واخَیتُکَ فِی الله وَ صَافَیتُکَ فِی الله وَ صَافَحْتُکَ فِی اللهِ وَ عَاهَدْتُ اللهَ وَ مَلَائِکَتَهُ وَ کُتُبَهُ وَ رُسُلَهُ وَ أَنْبِیاءَهُ وَ الْأَئِمَّةَ الْمَعْصُومِینَ(ع) عَلَی أَنِّی إِنْ کُنْتُ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَ الشَّفَاعَةِ وَ أُذِنَ لِی بِأَنْ أَدْخُلَ الْجَنَّةَ لَا أَدْخُلُهَا إِلَّا وَ أَنْتَ مَعِی: برای معبود با تو برادری و صفا (یکرنگی) میورزم و برای معبود دستم را در دستت قرار میدهم و در پیشگاه آفریدگار و ملائکه و کتابها و فرستادگان وی و پیامبران و امامان معصوم عهد و پیمان می کنم که در شرایطی که از اهل پردیس و شفاعت باشم و اذن ورود در پردیس را یابم، فارغ از تو وارد پردیس نشوم».
آنگاه طرف دیگر در پاسخ وی میگوید: «قَبِلْتُ». گشوده نفر نخستین می گوید : «أَسْقَطْتُ عَنْکَ جَمِیعَ حُقُوقِ الْأُخُوَّةِ مَا خَلَا الشَّفَاعَةَ وَ الدُّعَاءَ وَ الزِّیاورَة: مجموع دستمزد برادری به جز حق شفاعت و دعا و مشاهده کرد و بازدید را از تو ساقط کردم» و نفر دوم می گوید: «قَبِلْتُ: قبول کردم».[۶]
مورد نیاز وجود ندارد صیغه عقد اخوت مسلماً به عربی خوانده خواهد شد، بلکه درحالتی که آن را به فارسی یا این که لهجه دیگری هم روان نمایند درست میباشد؛ ولی می بایست الفاظی را به شغل مارک که معنا این عقد را برساند.
در حالتیکه دو خانم، بخواهند با هم عقد خواهری برقرار نمایند در شکل تلاوت عقد به عربی، می بایست ضمیرهای مذکر را تبدیل به ضمیرهای مونث نمایند.[مستلزم منبع][یادداشت ۱]
پیشینه اخوت
پیدا شدن معنا برادری فقاهتی در فرهنگ وتمدن صدر اسلام، مسئلهای سابقخیس از رواج برادری از سوی رسول اکرم(ص) دربین مهاجران و انصار بعداز سفر به مدینه داشته میباشد. از قدیمیترین مثالهای کاربرد تعبیر و تفسیر برادری بین مسلمان ها، تفسیر برادری ناظر به برادری مسلمانها مکه با همکیشانی در یثرب، در روزهای قبل از مسافرت رسول و مسلمانها به آنجا میباشد.[۷] از سایر سو به لحاظ میرسد مضمون برادری شرعی در فرهنگ و تمدن اسلامی یک دستور عارضی و رفلکس صرف تمدن عرب جاهلی نبوده و در شمار مهمترین راهکارهای فرستاده(ص) محسوب میشدهاست.[۸]
سیر تاریخی عقد اخوت در اسلام
عقد اخوت در مکه
در میان مورخان دارای شهرت میباشد که فرستاده قبل از سفر به مدینه، میان مسلمانها مکه (که ابعاد مهاجران کنیه گرفتند) عقد اخوت بست تا در تحمل آزار رسانیهای مشرکان و نیز مشکلاتی که در بعدی در شیوه سفر برای آنها پیش میآمد، همپا یکدیگر باشند. آن سیرتکامل که در منابع تاریخی آمده، رسول بین ابوبکر و قدمت، حمزه بن عبدالمطلب و زید بن حارثه، عثمان و عبدالرحمان بن عوف، زبیر و ابن مسعود، بلال و عباده بن حارثه، مصعب بن عمیر و سعد بن ابی وقاص و... عقد اخوت بست.[۹]

مسجد توفیق مشهد؛ معرفی، امکانات و دلیل انتخاب این مسجد برای مراسم مذهبی