مرجع مقالات مسجد توفیق

استان یزد یک کدام از استان های پنج گانه بلندتر مرز و بوم از دید جاذبه های آدرس مسجد توفیق مشهد متنوع توریسم میباشد که با تفویض داشتن رزرو مسجد توفیق مشهد بافت اکولوژیکی، معماری گلی و آجر نپخته و جاذبه های متنوع تاریخ، فرهنگی و مذهبی از دید گردشگران شماره مسجد توفیق مشهد حائز اهمیت فوق العاده ای میباشد که در‌این در بین براق ترین بنای یزد یعنی مسجد جامع بزرگ نقش بسیار مهمی در جذب گردشگران داخلی و فرنگی دارااست. در مسجد طالقانی مشهد سود میتواند در بسط اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی شهر و هم اینگونه استان تأثیر به سزایی داشته باشد و این تاثیر تاریخی خوشگل از قبل های بدور تاکنون بشر‌های عاشق هنر معماری را از مرزوبوم های به دور و در حدود سوی خویش کشانده میباشد و نقش به سزایی در رونق جهانگردی این دیار داشته میباشد. فصل اولیه: پیشگفتار ای بر خصوصیات رسیدگی 1-1- ذکر مورد و تشریح آن: شهر موجودی میباشد زنده و پویا و متحول در بستر فرصت و بر پهنه جای ، متشکل از اجزاء فیزیکی و انسانی و ارتباط ها بغرنج در میان آنان و متبلور از نقش آدم و تفکر والای وی و متأثر از عامل ها و حالت اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، تاریخی، جغرافیایی و سیاسی ویژه میباشد. بی شک مسجد جامع یکی‌از این موادسازنده بوده میباشد. در حال حاضر با از میان رفتن این راس محله ها. محله ها دیرین از رونق افتاده میباشد البته امروزه این موسسه های تاریخی تحت عنوان موادسازنده ارثیه فرهنگی به‌حساب می‌آید که میتوانند در جذب گردش گر داخلی و فرنگی نقش به سزایی داشته باشند و سازمان به جا مانده فرهنگی با دقت به اقداماتی که در این مورد جاری ساختن داده توانسته میباشد صنعت گردش گر را پیشرفت دهد و سبب ساز ساخت و ساز مجال های شغلی خواهد شد. چون مجال های شغلی تشکیل دهنده این نصیب میباشد. خلال این دست اندرکاران نباید موقع جغرافیایی و ارتباطی خاصی از یزد در راءس سرزمین داشته را فراموش کرد که از روزگاران پیش همواره نزد سیاحان، بازرگانان و مسافران دارنده رده ویژه ای بوده میباشد این خصوصیت در آخر و عاقبت استان به ویژه یزد تحت عنوان راس استان تأثیر به سزایی نهاده و موجب ترویج و رونق بازرگانان رفت و آمدهای بسیار و اثر ها فراوان اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی گردیده است. 1-2- التفات و بایستگی تفحص تعیین مسجد جامع تحت عنوان بناهای اصلی شهر یزد پژوهش رده آن در نقش اقتصادی شهر و پیشرفت آن دارای اهمیت میباشد. مسجد جامع یزد تحت عنوان مهم ترین و معتبرترین تاثیر معماری بنا شده در لبه بیابان راءس کشور‌ایران می‌تواند در پرورش و گسترش اقتصادی شهر یزد. استان و حتی حوزه‌ هم تأثیر گذار باشد لذا بایستگی بازرسی از نگاه اجتماعی، اقتصادی و تأثیر ات آن در توسعه و گسترش اقتصادی شهر گزینه اعتنا میباشد که امید‌داریم با کارایی و تلاش متخصصان و مسئولین مربوط از این موهبت های خدادادی این مرزوبوم مصرف شود و صنعت سوای به دور و صادرات نامرئی تولیدها یا این که سرویس ها گردشگر را در کنار دیگر قسمت های صنعتی و سوله ای بتواند ضمن پرورش و بسط اقتصادی منجر اعتلای تمدن مردمان این دیار خواهد شد. 1-3- محدوده آیتم پژوهش شهر یزد با حدود 5/99 کیلو متر مربع در راءس استان یزد در مسیر شیوه اصفهان، کرمان قراردارد و دارنده خصوصیات جغرافیایی 31 جايگاه و 54 دقیقه پهنا شمالی و 54 مرتبه و 23 دقیقه ارتفاع شرقی جای دارد و به منزله پل ارتباطی فی مابین بخش ها شمال و استان های جنوبی به حساب آورده می شود جاده مشهور سنتو که بندرعباس را به طهران متصل می‌نماید از در بین این استان و از شهر یزد می گذرد و مسجد جامع گسترده یزد در قلب برزن نهادادن که هسته تاریخی بافت قدیم شهر یزد به شمار می‌روند قرار رفته میباشد.

از فرصت پیدایش شهر کاشان، بازار در محل تقاطع آدرس مسجد توفیق مشهد راههای تجاری یک کدام از مهمترین فضاهای همگانی شهر بوده و در عصر های متعدد شهرنشینی همگی شغل های تجاری و تولیدی را در خویش مکان داده بود. در زمان سلاجقه اساس شهر توسعه و گسترش می‌یابد، بعداز این زمان تا زمانه صفویه شهر و بازار جنبش خاصی نداشت.

در زمان صفویه و آنگاه نیز صرفا در ضلع شرقی شهر و در امتداد با توسعه بازار، تغییراتی در حجم شهر اتفاق افتاد. در زمان صفویه با دقت به قربت کاشان به اصفهان تحت عنوان رزرو مسجد توفیق مشهد پایتخت، روی همین اساس شرقی غربی، شهر و بازار بزرگ شد و دروازه بازار تا دروازه دولت و کنونی پیش رفت.

وقوع زمین‌لرزه شدید سال ۱۱۹۲ هجری قمری در کاشان اکثر قریب به رخداد بناهای شهر و بافت بازار تخریب شد. بافت کنونی بازار کاشان که دیگر آن شکوه و زیبایی پیشین در آن یافت نمیشود، نوسازی گردیده در زمانه قاجاریه میباشد. در طول سلطنت طولاني فتحلعی پاد شاه قاجار، در سود ثبات وضع و اوضاع سیاسی و بسط صنعت های محلی ساختمان های گرانقدر و دیدنی توجهی در امتداد بازار تعالی ساخته شد.

با اعتنا به سابق ترین کتیبه موجـود در گروه شماره مسجد توفیق مشهد بازار یعنی بیتی که بر درب چوبی تعالی سرای زغالیها بنا شده در بازار مسگرها کنده کاری گردیده، عمر این بازار به قرن ۹ هجری می رسـد.

امـا مـحـراب پر ارزش کاشی مسجد میرعماد بنا شده در اواسط ی بازار که در سال ۶۲۳ هجـري قمـري توسـط حـسـن بـن عربشاه تشکیل‌شده، حقیقتی دیگر را برای ما آشکار می سازد آن اینکه عمر مسجد طالقانی مشهد این بازار بـه قرن هفتم می‌رسد.

به طورکلی مدل‌ های معماری سنتی کشور‌ایران آدرس مسجد توفیق مشهد به دو زمان قبل از اسلام و بعد از اسلام تقسیم می‌گردد که مدل‌های پارسی و پارتی قبل از اسلام و مدل‌های خراسانی، رازی، آذری و اصفهانی بعداز اسلام را مشتمل بر می گردد. در پی به معرفی مختصر آن ها پرداخته گردیده‌است.

مدل معماری پارسی
اسم اين شيوه از تيره (بستگان ) پارس برگرفته گردیده كه در اين روزگاران بر كشور کلان ايران فرمانروايي مي كردند. بنياد شيوة پارسي از به عبارتی بناهاي معمولی كه در بخش ها غرب و شمال غرب و ديگر بخش ها بوده ، گرفته گردیده‌است ، ولی مسأله نو اي كـه بـا توان به دست آوردن حكومت پارسها حادثه ميافتد ، همكاري هنرمندان رزرو مسجد توفیق مشهد گوناگون از سرزمينهاي متفاوت میباشد. بـديهي اسـت كـشوري بـا بزرگـي ايران دورة هخامنشي با سرزمينهاي گوناگون زير سلطه خویش اين كار را بايد جاری ساختن دهد.

خصوصیت مدل معماری پارسی:
ساختمان سازی بر روی محور
پی سازی با سنگ جنازه
تعبيه سايبان منطقی و براي بناها
اجرای نمای بیرونی با سنگ تراش و اجرای نمای درونی با کاشی اهل ایران
منفعت گیری از اساس ردیف و سرستون (پیرایش سرستون با ریزه کاری)
رابطه دادن فضاهای فرعی (همانند آشپزخانه) با راههای پنهانی به ساختمان مهم
باطن گرایی (به ویژه در تخت جمشید شماره مسجد توفیق مشهد و شوش)
بناهای به مکان ما‌نده از مدل پارسی:
پاسارگاد، آرمگاه کوروش، کاخ شوش، تخت جمشید و آرامگاه های نقش رستم

مدل معماری پارتی
دومين طرز معماري سنتی ايران طریق پارتي میباشد. قبیله پارت يكي از شعب نژاد آريايي ايراني میباشد كه سرزمين آن ها آغاز شمال خراسان بوده میباشد. اين شيوه به معماري گفته ميشود كه پس از حمله اسكندر در ايران معمول گردیده و در زمان اشكاني، ساساني صدر اسلام و در بعضي نقاط حتي پس از اسلام تا قرن سوم و چهارم هجري ادامه داشته میباشد كه متأسفانه اثرها كمي از زمان اوليه آن در ايران به جاي باقی مانده میباشد.

آرامگاه پاد شاه نعمت ولی آغاز به طور تک بنـا با آدرس مسجد توفیق مشهد گنبدی رفیع بر فراز فضایی چهار گوش باطن باغی گران قدر بوده که ابعاد بناهای دیگری به آن افزوده گردیده‌است.
از‌آنجا که پادشاه نعمت الله اما دلیل اساسی آوازه و آبادانی شهر ماهان بوده میباشد و نیز عـلاوه بر جایگاه عرفانی، شـاعر و ادیب نیز بوده میباشد، در زمانه متعدد بعداز درگذشت وی، بنای آرامگاه وی نیز به تیم افزوده گردیده.
سازه هم در حال حاضر واجد شش صحن میباشد هندسه حکم دهنده بر گروه به طور خطی و در امتداد مبنا قبله است.
کهن ترین قسمت سازه گنبدخانه آستانه میباشد که به سـال ۸۴۰ ه.ق به هزینه احمدشـاه بهمنی، از ارادتمندان او، تاسیس شـده میباشد.
سلسله مراتب رابطه ها فضایی از فضای شهری تا گنبدخانه موجب تولید شم معنویت در اشخاص میگردد.
حرم پاد شاه نعمت الله اما از هر دو سمت شرق و رزرو مسجد توفیق مشهد غرب دارنده ورودی است و از هر طرف که وارد شویم چهت نیل تحت عنوان گروه از دو صحن عبور میکنیم.
تمام دسته از ۳۲۹ طاق و چهار صحن و دو خزینه و دو کاروانسرا، یک آب انبار و یک باب منزل که مسکن متولی سازه میباشد تشکیل‌شده میباشد.
بخشهای دسته به ترتیب از غرب به شرق عبارت اند از؛ جلوخان و سردر، صحن محمدشاهی (حسینیه)، صحن پاد شاه عباسی (میرداماد)، هسته ی اساسی گروه (دربرگیرنده گنبدخانه و رواقهای پیرامون)، صحن وكيل الملکی و صحن اتابکی است.
آستانه پاد شاه نعمت الله ولی (ماهان) در راءس و در حصار چهار ایوان جای دارد به سیرتکامل ایی که تولید احساس مرکزیت را برای مخاطبان به وجود میاورد.
تراس نماینده قانونی الملکی، پادشاه عباسی شماره مسجد توفیق مشهد و اتابکی به انگیزه دارا بودن آبگینه و باغچه در راس ایوان روئت کرد اشخاص را به قسمتهای دیگر ایوان محصور کرده است.
ایوان اتابکی با دقت به اینکه هندسه مربع صورت و منظمی را دارااست ولی به انگیزه حجم بیشتر تراس و همینطور، بعدها باغچه ها نسبت به سایرین بزرگتر هست.
در‌این ایوان ، مشاهده کرد محدودتر و شفافیت فضایی کمتری نسبت به بقیه حیاطهای بقعه فرمانروا نعمت الله اما وجوددارد.
بایستی بدین نکته اشاره کرد که ایوان هایی که به حرم پاد شاه نعمت الله ولی مجاورت خیس هستنند مانند صحن فرمان روا عباسی و صحن وكيل الملكـی رابطه فضایی و تنـوع فضایی بالاتری نسبت مسجد طالقانی مشهد به حیاطهای دیگر آرامگاه دارا‌هستند به سیرتکامل ایی که، در پیاده سازی این صحنها همت گردیده است در مقابله بیشتری با حرم قرار گیرند تا به شاخص کردن حرم یاری دهد.

محوطه بیرونی امامزاده با اعتنا به وجود باغ ها دور و اطراف آن خلال فضای معنوی و زیارتی از فضا توریسم نیز شامل است. همینطور شایسته ترین جای برای تماشای مناظر شهر محسوب می شود و طبیعت کوهستانی باغشهر تاریخی نطنز را به صورت بازدید کنندگان می ‌كشاند. دامنه كوههای امامزاده رقیه خاتون از صبح تا غروب پذیرای خورشید میباشد. باد‌ملایم فرح قسمت صبحگاهی و شامگاهی با وزش دلنواز خویش، جان زائران و گردشگران را جدید می كند. نزدیک شهر نطنز با آزاد روش طهران-اصفهان و دور و بر سرسبز و کوهستانی امامزاده از دست اندرکاران جذب توریست میباشد.

امامزاده عبدالله نطنز
امامزاده عبدالله نطنز، یکی‌از اماکن مذهبی توریسم نطنز آدرس مسجد توفیق مشهد میباشد که در حوزه‌ باغستان قراردارد. اساسا نسب این امامزاده به حضرت امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) می‌رسد. این ناحیه بسیار قشنگ به خیال برخورداری از باغ ها و درختان فراوان به باغستان آوازه یافته میباشد. حرم اين امامزاده نیز بر فراز تپه‌ای بلند، دربین انبوهی از درختان بلند بید و چنار و گلشن‌ های سبز و خرم قرار گرفته میباشد. ساختمان بلند تاریخی زمان سلجوقی نیز بر مداقه تاریخی آن رزرو مسجد توفیق مشهد افزوده میباشد.

باغشهر نطنز
نطنز شهری تاریخی و جالب میباشد. گنبدی فیروزه ای نیز بر فراز بلندی های این شهر مشاهده میشود. بقاع امامزاده عبدالله (ع) در کوی علیاء، در حیطه باغستان شهر نطنز واقع شد‌ه‌است. از قبلی های شماره مسجد توفیق مشهد به دور عموم این شهر از راز ارادت و احترام، این امامزاده را شاهزاده عبدالله نامیده اند.

معماری سازه
ساختمان امامزاده بنایی میباشد با عمر ۱۰۰۰ ساله که به گذر زمان نوسازی شده و گنبدی فیروزه ای رنگ و کاشیکاری گردیده روی بقاع جای دارد. مساحت صحن و محوطه زیبای امامزاده به ۵۰۰۰۰ متر می‌رسد که به جهت داشتن فضایی فرحبخش و قشنگ موجب استقبال زائرین شهر و شهرستان جای دارد. مساحت تحت بنای بقاع امامزاده مسجد طالقانی مشهد عبدالله (علیه السلام) به حدود ۱۰۰ متر مربع میرسد. درون حرم و مقبره ضریحی فلزی در بعدها ۲/۵× ۱/۵ روی سنگ مزار امامزاده جای دارد. حرم فوق فاقد تزئینات میباشد.

گلشن اکبریه با اعتنا به نظام هندسی در کرت بندی آدرس مسجد توفیق مشهد ها، تطابق مبنا (آكس) ورودی بر تقارن کوشک و بنای سردر ورودی، دارنده هندسه ای خالص و نظام مند و بیان کنده مثال پررنگ گلشن اهل ایران میباشد.
البته سازه بر مقتضیات و نیازهای عملکردی که در عصر های متعدد بسط بر گلشن قبل، بناهای زیادی به عمارت مرکزی افزوده گردیده که به صورتی ارگانیک و در میان دو گلشن جنوبی و اساسی صورت گرفته میباشد.
در توسـعه هـای بـعـدى گلشن اکبریه اصـل کـارایی، رعایـت سلسله مراتب، چگونگی مشاهده کرد و منظر و ساخت مسیرهای حرکتی که دارنده دیدهای پرسپکتیوی بسیار زیبایی از چشم انداز گلشن و و اعتنا رزرو مسجد توفیق مشهد به هندسه فضاهای گشوده، رعایت شد‌ه‌است.
حیاط ها و ایوان های پهناور در سازه که قابلیت گردش ناظر را با دیدی مسلط بر گلشن به دست می‌دهد، بر غنای کیفی و حظ بصری دسته افزوده میباشد.
صحن مهم گلشن مستطیلی به بعدها ۲۱۷ × ۹۴ متـر اسـت که امتداد شمالی- جنوبی و عمده ساختمان های آن در سمت جنوب جای‌دارد.
همچون اکثر گلشن های اهل ایران، محـور مهم گلشن اکبریه در اساس تقارن طولی قراردارد که دو ستون درختان کاج راز به فلک کشیده دیرین، همدم درختچه های شمشاد تأکید ویژه ای بر آن داراست.
در اواسط مبنا مهم گلشن، انتهای این مسیر و مقابل عمارت، آبگینه های آب جای دارد میباشد.
که خلال منعکس شدن تصویر گلشن، بر عنصـر اصـلی آب در تکوین گلشن تأکید می نماید. هیبت فرورفته در نمای عمارت مهم دعوت کنندگی خاصی را یاروهمدم شکوه ساختمان در هماهنگ شدن با خط افق و حیاط مهم در ذهن القا می نماید.
گلشن با مساحت حدود ۳/۵ هکتار با دیواره های خشتی از سه طرف محدود گردیده است.
فضاهای مهم معماری را می شود به عمارت اصـلی، فضاهای خدماتی و اصطبل تقسیم بندی کرد.
گلشن آرایی در پشت ساختمان و در‌پی شالوده اساسی گلشن با عناصری مانند درختان رفیع و آب نما ، ادامه یافتـه میباشد.
استخر نعلی صورت گلشن اکبریه هم پا درختان کاج و توت که در پیرامون آن مکان گرفته اند، در میانسرای این قسمت قرار دارا‌هستند.
طاق های جناغی در دیواره های اضلاع که به یک صورت تکرار گردیده اند، مجموعاَ فضای ویژه ای را به نظر منظر و کارکرد ساخت‌و‌ساز کرده اند.
بناهایی که در انتهای شرق گلشن تاسیس گردیده اند، دیرین ترین نصیب گروه محسوب میگردند و دربرگیرنده دو نصیب مهم اند.
نصیب نخستین که به عمارت مرکزی متصـل اسـت دارنده ۱۷ اتاق میباشد که علاوه بر رابطه با یکدیگر کاملاً به انبار تخصیص یافته میباشد
با اعتنا به عمر این قسمت از گلشن اکبریه می اقتدار ذکر کرد که‌این نصیب در قبلی به منزله محـل معاش ساکنان استعمال می گردیده‌است
قسمت دوم که توسط یک پیش صحن ، از قسمت گذشته منفک گردیده، دربرگیرنده راهروی مرکزی با مبنا شرقی- غربی میباشد که در دو سوی آن تالارها و اتاق ها به طور قرینه قرار گرفتـه انـد.
در صدر، این قسمت محل سکونت امیر بوده که بعداز بسط گروه به سمت غرب و تشکیل داد عمارت مرکزی، به طور انبار درآمده میباشد.
در مجموع، بسط ساختمان ها از شرق به غرب بوده و اولی سازه در شرق محوطه و خیابان اساسی تاسیس و سایر به فراخور نیاز و هماهنگ در کنار بنای قبل به وجود آمده میباشد.
گلشن اکبریه و بناهای متعلق به آن در موقعیت هنگامی خاص و زمان مشخصی به وجود نیامده میباشد، البته به نظر همانندی در ایجاد کرد و معماری می اقتدار آن را یک گروه بی نقص به اکانت آورد.
بنایی که به منزله ساختمان تشریفاتی نامیده میشود، میان ساختمان های دیگر از نمای دیدنی اعتنا و ویژه ای شامل است ساختمان سابق الذکر که دو طبقه میباشد، دارنده قضایی ورودی میباشد که از دو حرفه پلکان به طور قرینه در سمت غربی و شرقی به وجود آمده میباشد.

این موزه قبل از آنکه در گلشن پهلوان پور باشد آدرس مسجد توفیق مشهد در یکی گرمابه‌ های تاریخی شهر مهریز با اسم گرمابه استهریج برپا بود و آن گاه به‌این جای منتقل شد.
در این شرکت بیش از۴۰۰ تاثیر مشتمل بر اشکال ابزارآلات مشاغل مستقر، ظروف پخت طعام، کتیبه‌ های سابق، پوشاک سنتی و هر آنچه که بیان کنده فرهنگ وتمدن عموم این دیار میباشد را می اقتدار روئت کرد.
نظام آب و کاشت
این گلشن به جهت سرازیر بودن آب از رزرو مسجد توفیق مشهد باطن آن از قبلی دارنده جاذبه خاصی بوده میباشد.
این آب از قنات معروف به “حسن‌ آباد” سرچشمه میگیرد و به‌ جز گلشن پهلوان پور، به‌ طور بدون واسطه از هیچ یک از گلشن‌ های ناحیه عبور نمی‌ نماید.
آب این قنات درختان چناری را که در کناره آن روییده‌ اند، سیراب می‌ نماید.
همینطور ضمن قنات ذکرشده، این گلشن شماره مسجد توفیق مشهد از روش دو حرفه آب دیگر به اسم قنات پاد شاه‌ حسینی و قنات مزویر آباد آبیاری می گردد.
گلشن دارنده ۱۶ حقابه میباشد. در اصطلاح محلی یزد سهمیه آب، حقابه نامیده میگردد. فرصت هر حقابه در بین ۱۰ الی ۱۱ دقیقه میباشد که به آن سبو نیز گفته مسجد طالقانی مشهد می گردد.

مقبره هفت دختران طهران ، در خیابان شهید مصطفی آدرس مسجد توفیق مشهد خمینی، همسایه کوچه شهید درویش نوری مکان گرفته میباشد.سازه با اندکی چرخش نسبت به مبنا شمالی ـ جنوبی متوجه جهت قبله میباشد.تاریخ اولیه سازه حدود قرن دوم هجری و تاریخ تجدید بنا ۱۳۵۱ هـ ش است.زیارتگاه در قبلی، مقبره به مساحت چهل متر مربع و به پلاک ۱۲۵۸ در قسمت خیر طهران قرار داشت و استارت کوچه هفت دختران، کوچه رضا قلی خان و انجامش، خیابان سیروس بود ( بلاغی، صص ۱۵ـ ۱۶)

کتیبه های بقاع هفت دختران طهران
روی کتیبه ای در جداره روبه روی بقاع تاریخ ۱۳۳۵ هـ ش مندرج میباشد. منزل همسایه ضلع شمالی مقبره نیز سابق اند و بیش تر از هفتاد سال عمر داراست. بیشتر ابنیه فضا مسکونی و دیرین میباشد رزرو مسجد توفیق مشهد و ارکان و فضاهای گران بها بخش اعظمی، از نگاه معماری، در آن ها مشاهده می شود. هرچند دخل و تصریفات، ضایع کردن ها و تجدید بنا های بسیار موجب تغییر و تحول بافت دیرین محل گردیده است.
از تاریخ ایجاد کرد بنای نخستین مقبره حدود هزار و دویست سال می گذرد. تا پیش از سال ۱۳۵۱هـ ش بقاع هفت دختران تنها یک زیرزمین بود. در سال ۱۳۵۱ هـ ش، حرم مرمت میشود؛ چنان شماره مسجد توفیق مشهد که در کتیبه ای در نمای مهم حرم آمده میباشد: در سال ۱۳۵۱هـ ش/ ۱۳۹۳هـ ق به تلاش و اهتمام مرحوم حاج سید مصطفی نجات، و تصدی دکتر معالج امتحان، نائب رئیس در آغاز وزیر و سرپرست اوقاف، سازه شکل اتمام پذیرفته میباشد. همان گونه که بدیهی میباشد درین کتیبه اشاره نشده که در تاریخ نام برده کدام بخش سازه ساخته یا این که نوسازی شد‌ه‌است. البته با اعتنا به ظواهر و بنا سازه به حیث می‌رسد که در‌این تاریخ، بنای دیرین ویران و بنای فعلی مسجد طالقانی مشهد به مکان آن تاسیس شده است.

رنگ از نشر فروغ نتیجه ها میشود و نمایانگر کثرتی آدرس مسجد توفیق مشهد میباشد که ارتباطی ذاتی با وحدت دارااست . از بینش اندیشمندان هنر اسلامی ، رنگ سپید نشانه وجود مطلق میباشد که خویش، سرمنشأ هستی به حساب میآید و رنگ سیاه که پوشش منزل کعبه میباشد نشانه مهم تبارک و فراوجودی میباشد که منزل کعبه با آن رابطه دارااست. رنگ های آبی رنگ، فیروزه ای و طلایی در نقاشی اسلامی و اهل ایران، جلوه هایی از معانی باطنی سرازیر در بطن رنگ هایند.

التفات و منزلت رنگ در معماری اسلامی گزینه دقت بی نقص قرار گرفته میباشد مانند:

سبز رنگی میباشد اواسط و معتدل. سبز، رنگ رزرو مسجد توفیق مشهد ژرف اندیشی، اندیشه، ادب و متانت خردمندانه میباشد. یکی اصیل ترین رنگ های کاشی در هنر اسلامی کاشی فیروزه ای میباشد، همینطور آبی رنگ لاجوردی هسته تمثیل مراقبه و مشاهده میباشد. آبی رنگ جنبش دورانی دورنگرا داراست و به همین عامل دربین صورت های هندسی با دایره موافق و هماهنگ میباشد. به همین استدلال آبی‌رنگ و سبز بیشتراز رنگ های دیگر در گنبد مسجد مستعمل میباشد.

مواد تولید کننده گنبد چیست
او‌لین گنبد های خاورمیانه با خشت گلی و عاقبت با خشت و سنگ پخته تشکیل‌شده اند. اشکال چوبی آن به جهت ماهیت نسبتاً مدل و انعطاف پذیر مواد قابلیت دهانه گسترده را داشتند و طرز معمولی کلیساهای گنبدی تا قرن 7 بود، اگرچه بیشتر گنبدها با مواد معدود انعطاف دیگر تشکیل‌شده اند. گنبدهای چوبی با استعمال از سقف از قبیل مس شماره مسجد توفیق مشهد یا این که ورق سرب در قبال هوا مراقبت می شدند. گونه های سنگ تراش خورده گران خیس و هیچ وقت به اندازه تبارک نبودند و از چوب برای دهانه های گرانقدر که در آن خشت وجود نداشت استعمال می‌شد.

مصالح ساختمانی نو قرن نوزدهم و شعور عالی نیروهای باطن بنا ها از قرن 20 زمان های جدیدی را پیش روی شما قرار بخشید. تیرهای آهن و فولاد ، کابل های فولادی و بتن پیش تنیده، نیاز به توکل گاه فرنگی را از فی مابین می‌برد و گنبدهای بسیار نازک تری را قوی می سازد. در حالی که گنبدهای سنگ تراشی قبل نسبت شعاع به ضخامت 50 داشتند، این نسبت برای نوع امروزی میتواند بیشتراز 800 باشد. وزن معدود آنان خیر صرفا دهانه های بسیار بیشتری را مجاز می‌کرد، بلکه قابلیت و امکان مسجد طالقانی مشهد ساخت و ساز گونه های متحرک گرانقدر را نیز آماده می‌کرد.

پوشش آخری گنبد مسجد
گنبد مسجد از آنجایی که دائما در معرض دست اندرکاران جویبار قراردارد نیاز میباشد که پوشش قابل قبولی داشته باشد. خرید کاشی گنبد یا این که به عبارتی به اصطلاح نره گنبد مسجد شایسته ترین مورد میباشد.

شبستان در معماری مسجد
شبستان یا این که قسمت سرپوشیده مسجد که در آن آدرس مسجد توفیق مشهد نماز گزارده میشود ، اندام مهم تمامی مسجدهاست که معمولا دارنده دو قسمت زنانه و مردانه میباشد . این دو قسمت در مسجدها به انواع مختلفی از یکدیگر تفکیک می‌شوند ؛ گاه به طور شبستان ویژه زنانه در طبقه بالا ( بصورت نیم طبقه یا این که کمر پوش ) پیش گویی می گردد و گاه با پرده یا این که هرگونه پارتیشن در تراز شبستان از فضای مردانه تفکیک میگردد.

این شبستان غالبا با میانسرا ( ایوان ) یاور رزرو مسجد توفیق مشهد می گردد البته در عین درحال حاضر مسجدهایی نیز وجود دارا هستند که میانسرا ندارند مثل مسجد ایاسوفی ، مسجد کبود و مسجد روحانی لطف الله.

محراب در معماری مسجد
محراب یعنی تورفتگی در دیوار رو به قبله که غالبا با تزیینات فراوان یار و همدم میباشد. رایج ترین دلیلی که برای وجودش اقامه گردیده این میباشد که جهت برگزاری صفوف نماز را معین می نماید. برخی نویسندگان توجیه دیگری را ارائه کردند که محراب ، خصوصیت شاهانه ای بود که به ساختمان مساجد وارد شد، تا مقام خلیفه یا این شماره مسجد توفیق مشهد که نماینده او‌را در مسجد متمایز نماید.

دیدگاهی که گرابار درباره پیدایش آن ارائه می نماید. این میباشد که محراب معنایی نمادین داراست و پیدایی آن با مقصود یاد آوری حضور فرستاده تحت عنوان او‌لین امام مسلمین میباشد. زیرا اول محراب در مسجد اموی مسجد طالقانی مشهد مدینه ساخته شد.