فخرالدین طریحی
فَخْرُالدّین بن محمدعلی طُریحی (۹۷۹-۱۰۸۵ یا این که ۱۰۸۷ق)، از مفسران قرآن کریم ومهربان و عالمان شرعی امامیه در قرن یازدهم و مؤلف کتاب مجمع البحرین. وی اولیه فقیه شیعی میباشد که واژگان اختلال قرآن و حدیث را هم زمان در یک کتاب تفصیل آدرس مسجد توفیق مشهد نموده است.
معاشطومار
طریحی در سال ۹۷۹ق در نجف دیده به جهان گشود و ازاینرو به نجفی آوازه یافت.[۱] وی هرچند بابا خویش را محمدعلی معرفی کرده،[۲] ولی در بعضی منابع اسم بابا وی محمد نام برده میباشد.[۳] آقابزرگ تهرانی، گزارش اسم «محمد» برای بابا طریحی را -که مُبْدِع آن حر عاملی بوده میباشد و دیگرافراد از وی پیروی کردهاند- نادرست دانسته و اسم محمدعلی را تأیید رزرو مسجد توفیق مشهد نموده است.[۴]
ظاهراً سبب ساز این اختلاف، افزوده شدن واژۀ بن میباشد که موجب گردیده است بعضی اسم پدرش را محمد بن علی گزارش نمایند. به گفته عبدالله سماهیجی بحرانی، مامان او از همسایه مشهد بوده میباشد.[۵]
نسب
خانوادۀ طریحی از قومهای دارای اسم و رسم نجف بودند که سازه بر اسم جدّ اعلایشان، طُریح، به طُریحی آوازه یافتند.[۶] نسب این بستگان به حَبیب بن مُظواهر اسدی، صحابی معروف امام علی(ع) و امام حسین(ع) می رسد.[۷] ظاهراً این بستگان بعد از تخریب کوفه، و در قرن ششم قمری به نجف اشرف شماره مسجد توفیق مشهد رفتهاند.[۸]
وفات
به گفتۀ بعضی، طریحی در ۱۰۸۵ق در شهر رَمّاحیه درگذشت و بعد از جابجایی جسدش به نجف، مجاورت مسجدش در محلۀ بُراق -که امروزه به «الجامع الطریحی» شناخته میگردد، دفن شد.[۹] ولی بعضی تاریخ وفات طریحی را ۱۰۸۷ق گزارش کردهاند و برآنند که تاریخ در آغاز را حر عاملی، به غلط بهشغل برده و دیگر افراد از مسجد طالقانی مشهد وی تبعیت کردهاند.[۱۰]
سفرها
طریحی زمانه جوانی را در نجف نزد پدرش و عمویش، محمدحسین طریحی، طی کرد.[۱۱] در ۱۰۶۲ق از عراق به مکه رفت و شماری از اثرها خویش را در اثنای این هجرت نگاشت. بعد از آن به کشورایران مهاجرت کرد.[۱۲]
فخرالدین، بنابر فرصت تألیف آثارش، در ۱۰۷۹ق به مشهد رفته میباشد.[۱۳] او تألیف ایضاح الحساب را در ۱۰۸۳ق در اصفهان به نقطه نهایی رسانده که نماد میدهد مدتی نیز در اصفهان اقامت داشته میباشد. [۱۴] وی بعداز مسافرت به تعدادی شهر دیگر، به نجف برگشت.[۱۵]
اساتید و شاگردان
محمد بن جابر نجفی، امیر شرفالدین علی شولستانی و روضه خوان محمود بن حسامالدین بن درویش از استادان طریحی بودهاند.[۱۶]
صفیالدین بن فخرالدین طریحی، محمدباقر مجلسی، سید هاشم بحرانی و سید هاشم بن سلیمان کتکانی، برای مثال شاگردان طریحی بودهاند.[۱۷]
آقا گران قدر طهرانی طریحی را -با فرض اینکه کتکانی مستقیماً از او داستان نموده باشد، جزو معمرین دانسته میباشد؛ یعنی عده ای که عمری دراز داشتهاند.[۱۸]
فخرالدین طریحی
فَخْرُالدّین بن محمدعلی طُریحی (۹۷۹-۱۰۸۵ یا این که ۱۰۸۷ق)، از مفسران قرآن کریم ومهربان و عالمان شرعی امامیه در قرن یازدهم و مؤلف کتاب مجمع البحرین. وی اولیه فقیه شیعی میباشد که واژگان اختلال قرآن و حدیث را هم زمان در یک کتاب تفصیل آدرس مسجد توفیق مشهد نموده است.
معاشطومار
طریحی در سال ۹۷۹ق در نجف دیده به جهان گشود و ازاینرو به نجفی آوازه یافت.[۱] وی هرچند بابا خویش را محمدعلی معرفی کرده،[۲] ولی در بعضی منابع اسم بابا وی محمد نام برده میباشد.[۳] آقابزرگ تهرانی، گزارش اسم «محمد» برای بابا طریحی را -که مُبْدِع آن حر عاملی بوده میباشد و دیگرافراد از وی پیروی کردهاند- نادرست دانسته و اسم محمدعلی را تأیید رزرو مسجد توفیق مشهد نموده است.[۴]
ظاهراً سبب ساز این اختلاف، افزوده شدن واژۀ بن میباشد که موجب گردیده است بعضی اسم پدرش را محمد بن علی گزارش نمایند. به گفته عبدالله سماهیجی بحرانی، مامان او از همسایه مشهد بوده میباشد.[۵]
نسب
خانوادۀ طریحی از قومهای دارای اسم و رسم نجف بودند که سازه بر اسم جدّ اعلایشان، طُریح، به طُریحی آوازه یافتند.[۶] نسب این بستگان به حَبیب بن مُظواهر اسدی، صحابی معروف امام علی(ع) و امام حسین(ع) می رسد.[۷] ظاهراً این بستگان بعد از تخریب کوفه، و در قرن ششم قمری به نجف اشرف شماره مسجد توفیق مشهد رفتهاند.[۸]
وفات
به گفتۀ بعضی، طریحی در ۱۰۸۵ق در شهر رَمّاحیه درگذشت و بعد از جابجایی جسدش به نجف، مجاورت مسجدش در محلۀ بُراق -که امروزه به «الجامع الطریحی» شناخته میگردد، دفن شد.[۹] ولی بعضی تاریخ وفات طریحی را ۱۰۸۷ق گزارش کردهاند و برآنند که تاریخ در آغاز را حر عاملی، به غلط بهشغل برده و دیگر افراد از مسجد طالقانی مشهد وی تبعیت کردهاند.[۱۰]
سفرها
طریحی زمانه جوانی را در نجف نزد پدرش و عمویش، محمدحسین طریحی، طی کرد.[۱۱] در ۱۰۶۲ق از عراق به مکه رفت و شماری از اثرها خویش را در اثنای این هجرت نگاشت. بعد از آن به کشورایران مهاجرت کرد.[۱۲]
فخرالدین، بنابر فرصت تألیف آثارش، در ۱۰۷۹ق به مشهد رفته میباشد.[۱۳] او تألیف ایضاح الحساب را در ۱۰۸۳ق در اصفهان به نقطه نهایی رسانده که نماد میدهد مدتی نیز در اصفهان اقامت داشته میباشد. [۱۴] وی بعداز مسافرت به تعدادی شهر دیگر، به نجف برگشت.[۱۵]
اساتید و شاگردان
محمد بن جابر نجفی، امیر شرفالدین علی شولستانی و روضه خوان محمود بن حسامالدین بن درویش از استادان طریحی بودهاند.[۱۶]
صفیالدین بن فخرالدین طریحی، محمدباقر مجلسی، سید هاشم بحرانی و سید هاشم بن سلیمان کتکانی، برای مثال شاگردان طریحی بودهاند.[۱۷]
آقا گران قدر طهرانی طریحی را -با فرض اینکه کتکانی مستقیماً از او داستان نموده باشد، جزو معمرین دانسته میباشد؛ یعنی عده ای که عمری دراز داشتهاند.[۱۸]
مسجد توفیق مشهد؛ معرفی، امکانات و دلیل انتخاب این مسجد برای مراسم مذهبی