مکتب ظرفگران
مکتب پیالهگران از مدرسه ها تاریخی در اصفهان که از عصر صفویه بهجا باقی مانده میباشد. مکتب را حکیمالملک اردستانی در سال ۱۱۰۵ق بازسازی کرد و آن را نهاد بنیان. مکتب ظرفگران دارنده موقوفاتی میباشد که بانیاش آن را وقف نموده است. دراین مکتب از قبلی تا امروز، عالمان فراوانی سکونت داشتند و فعلا از مدرسه ها فقاهتی حوزه علمیه اصفهان و محل دروس حوزوی طلاب آدرس مسجد توفیق مشهد میباشد.
ماجرای تشکیل داد مکتب
مکتب ظرفگران در اواخر حکومت پاد شاه سلیمان صفوی (حکومت:۱۰۷۷-۱۱۰۵) و اوایل زمان پاد شاه فرمانرواحسین صفوی (حکومت:۱۱۰۵-۱۱۳۵) ساخته شد.[۱] بانی مکتب میر محمدمهدی اردستانی دارای اسم و رسم به حکیمالملک از پزشکان دارای شهرت بود. وی و همسرش در مهاجرت به هند، بهباعث معالجه دختر یکیاز پادشاهان هند بهاسم اورنگزیب، هدایا و مشوقهای فراوانی از او اخذ کرد و کلیه آن را صرف ساختن مدرسه های و مساجد ازجمله مکتب پیالهگران رزرو مسجد توفیق مشهد کرد.[۲]
گفته شده که بنای مکتب تا قبل از این درست شده بود و به شمسیه دارای اسم و رسم بود و زیرا بهدست حکیم اردستانی مرمت شد، به حکیمیه آوازه پیدا کرد.[۳] احتمال داده گردیده آغاز ایجاد کرد مکتب در تاریخ ۱۰۹۶ق شماره مسجد توفیق مشهد باشد.[۴]
وجود ورژنای خطی در کتابخانه سید مصلحالدین مهدوی، علامت از عمر مکتب در عصر صفوی داراست که آن را فردی به اسم محمدباقر بن لقمان نیریزی در سال ۱۱۰۵ق و در مکتب حکیمیه نوشته میباشد.[۵]
مکتب ظرفگران در تاریخ ۳۰ خرداد ماه سال ۱۳۵۸ش با شماره تصویب ۳۸۶ بهتیتر یک کدام از اثرها ملی کشورایران به تصویب مسجد طالقانی مشهد رسیده میباشد.[۶]
اسمهای دیگر
از اسمهای دیگر مکتب، «شمسیه» میباشد. آورده شده زیرا مکتب ویرانهای بوده و بانیاش شمسالدین محمد یزدی بود، آن را شمسیه میخواندند[۷] و بعداز بازسازی بهدست حکیمالملک، «حکیمیه» اسم گرفت، البته بعد ها میان عوام مردم، بهاسم محله آن یعنی ظرفگران پر اسم و رسم گردیده است.[۸]
خصوصیتهای معماری
مکتب پیالهگران در دو طبقه و دارنده ۵۸ حجره در زمینی به مساحت ۲۰۰۰ مترمربع ایجاد شده است.[۹] از خصوصیتهای مکتب، وجود کتیبهها، گچبریهای هنری، کاشیکاریهای معرق و مقرنسکاریهای دکوری از اثر ها استادان بعد از ظهر صفوی نظیر محمد مؤمن سازه فرزند مدرس علیبیک، محمدابراهیم اصفهانی و محمدمحسن حسینی مشهدی میباشد.[۱۰]
تراس مکتب بهصورت هشتضلعی نامنظم تشکیلشده و دارنده دو تراس میباشد. کتیبه سردر مکتب به خط ثلث با کاشی سپید معرق روی مورد لاجوردی میباشد که نام فرمانروا سلیمان صفوی و حکیم الملک اردستانی در آن گفته شده و روی سکوهای طرفین سردر مکتب نیز آیه ها قرآن درج شده میباشد.[۱۱]
عمده تعمیرات مکتب در سال ۱۳۴۵ش انجام شده میباشد.[۱۲]
مکتب ظرفگران
مکتب پیالهگران از مدرسه ها تاریخی در اصفهان که از عصر صفویه بهجا باقی مانده میباشد. مکتب را حکیمالملک اردستانی در سال ۱۱۰۵ق بازسازی کرد و آن را نهاد بنیان. مکتب ظرفگران دارنده موقوفاتی میباشد که بانیاش آن را وقف نموده است. دراین مکتب از قبلی تا امروز، عالمان فراوانی سکونت داشتند و فعلا از مدرسه ها فقاهتی حوزه علمیه اصفهان و محل دروس حوزوی طلاب آدرس مسجد توفیق مشهد میباشد.
ماجرای تشکیل داد مکتب
مکتب ظرفگران در اواخر حکومت پاد شاه سلیمان صفوی (حکومت:۱۰۷۷-۱۱۰۵) و اوایل زمان پاد شاه فرمانرواحسین صفوی (حکومت:۱۱۰۵-۱۱۳۵) ساخته شد.[۱] بانی مکتب میر محمدمهدی اردستانی دارای اسم و رسم به حکیمالملک از پزشکان دارای شهرت بود. وی و همسرش در مهاجرت به هند، بهباعث معالجه دختر یکیاز پادشاهان هند بهاسم اورنگزیب، هدایا و مشوقهای فراوانی از او اخذ کرد و کلیه آن را صرف ساختن مدرسه های و مساجد ازجمله مکتب پیالهگران رزرو مسجد توفیق مشهد کرد.[۲]
گفته شده که بنای مکتب تا قبل از این درست شده بود و به شمسیه دارای اسم و رسم بود و زیرا بهدست حکیم اردستانی مرمت شد، به حکیمیه آوازه پیدا کرد.[۳] احتمال داده گردیده آغاز ایجاد کرد مکتب در تاریخ ۱۰۹۶ق شماره مسجد توفیق مشهد باشد.[۴]
وجود ورژنای خطی در کتابخانه سید مصلحالدین مهدوی، علامت از عمر مکتب در عصر صفوی داراست که آن را فردی به اسم محمدباقر بن لقمان نیریزی در سال ۱۱۰۵ق و در مکتب حکیمیه نوشته میباشد.[۵]
مکتب ظرفگران در تاریخ ۳۰ خرداد ماه سال ۱۳۵۸ش با شماره تصویب ۳۸۶ بهتیتر یک کدام از اثرها ملی کشورایران به تصویب مسجد طالقانی مشهد رسیده میباشد.[۶]
اسمهای دیگر
از اسمهای دیگر مکتب، «شمسیه» میباشد. آورده شده زیرا مکتب ویرانهای بوده و بانیاش شمسالدین محمد یزدی بود، آن را شمسیه میخواندند[۷] و بعداز بازسازی بهدست حکیمالملک، «حکیمیه» اسم گرفت، البته بعد ها میان عوام مردم، بهاسم محله آن یعنی ظرفگران پر اسم و رسم گردیده است.[۸]
خصوصیتهای معماری
مکتب پیالهگران در دو طبقه و دارنده ۵۸ حجره در زمینی به مساحت ۲۰۰۰ مترمربع ایجاد شده است.[۹] از خصوصیتهای مکتب، وجود کتیبهها، گچبریهای هنری، کاشیکاریهای معرق و مقرنسکاریهای دکوری از اثر ها استادان بعد از ظهر صفوی نظیر محمد مؤمن سازه فرزند مدرس علیبیک، محمدابراهیم اصفهانی و محمدمحسن حسینی مشهدی میباشد.[۱۰]
تراس مکتب بهصورت هشتضلعی نامنظم تشکیلشده و دارنده دو تراس میباشد. کتیبه سردر مکتب به خط ثلث با کاشی سپید معرق روی مورد لاجوردی میباشد که نام فرمانروا سلیمان صفوی و حکیم الملک اردستانی در آن گفته شده و روی سکوهای طرفین سردر مکتب نیز آیه ها قرآن درج شده میباشد.[۱۱]
عمده تعمیرات مکتب در سال ۱۳۴۵ش انجام شده میباشد.[۱۲]
مسجد توفیق مشهد؛ معرفی، امکانات و دلیل انتخاب این مسجد برای مراسم مذهبی